Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2024/922 K.2024/1361

T.C.Ankara Bölge Adliye Mahkemesi

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

21.HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ : ANKARA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 13/03/2024

NUMARASI ....

DAVA TARİHİ : 11/01/2024

KARAR TARİHİ : 12/12/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 10/01/2025

Taraflar arasındaki şirketin ihyası istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından... ..... ... aleyhine açılan davada anılan şirketin ticaret sicilinden terkin edildiğinin anlaşıldığını, ihya davası açmak üzere taraflarına süre verildiğini belirterek... Ltd. Şti.-... ...'ın ihyasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı temsilcisi cevap dilekçesinde özetle; gerçek kişi ticari işletmesinin terkini için gerekli belgelerin müdürlüğe ibraz edildiğini, sicilden terkin edildiğini, ticaret sicilden terkin edilen gerçek kişiye ait ticari işletmenin yeniden ihyasını talep etmekte davacının hukuki yararının bulunmadığını, gerçek kişinin hak ve fiil ehliyetine sahip olduğunu, ihyası istenen firma açısından temsil sorunu bulunmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafça ihyası talep edilen işletmenin gerçek kişi ticari işletme olduğu, işletmenin ticaret sicilinden terkin edilmiş olması halinde gerçek kişinin hak ehliyetinin dolayısıyla davadaki taraf ehliyetinin sona ermeyeceği, bu nedenle şahıs işletmesinin terkin edilmesi nedeniyle derdest dava için ihya talebinde hukuki yararın bulunmadığı, davada hukuki yararın bulunmasının HMK 114/1-h maddesi gereğince dava şartı olduğu, davacının iş bu davayı açmasında hukuki yararının bulunmadığı gerekçesiyle HMK'nun 114/1-h ve 115/2 maddeleri gereğince hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflarınca açılan dava ile sicilden kaydı silinen şirket aleyhine Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesi 2022/309 Esas sayılı dosyada verilen ara karar ile şirketin ihyası için taraflarına süre verildiğini, bu nedenle işbu davanın açıldığını, Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesi'nde devam eden yargılamada davalı olarak görünen şirket hakkında davanın devamı için ihya talebi mecburiyeti oluştuğunu, mahkemece verilen kararın haksız ve hukuka aykırı bulunduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; TTK'nın geçici 7. madde uyarınca ticaret sicilden terkin edilen gerçek kişi ticari işletmesinin ihyası istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Ankara ... ... Müdürlüğüne yazılan müzekkereye verilen cevap, Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/309 Esas sayılı dosyasının Uyap üzerinden gelen sureti dosya içerisinde yer almaktadır.

Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/309 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacısının ..., davalısının... Ltd. Şti.-... ... olduğu, yargılama aşamasında 19/12/2023 tarihli ara karar ile davalı şirket... Ltd. Şti.'nin terkin olduğu bildirildiğinden bu konuda beyanda bulunmak üzere davacı vekiline 1 ay kesin süre verilmesine karar verildiği görülmüştür.

Ankara .. ... Müdürlüğünün 15/01/2014 tarihli müzekkere cevabından, ... ... Yemek şahıs işletmesinin 26/10/2020 tarihinde ticaret sicilinden terkin olup, gerçek kişiye ait ticari işletmenin yetkilisi ve ortağının ... ... olduğu anlaşılmıştır.

HMK'nun 114/1.h maddesi uyarınca hukuki yararın bulunması dava şartı olup, HMK'nun 115. maddesi uyarınca hukuki yararın bulunup bulunmadığının yargılamanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden araştırılmalıdır.

Hukuki yarar; davacının sübjektif hakkına hukuki koruma sağlanması hususunda mahkemeye başvuru esnasında hukuken korunacak bir yararın bulunmasıdır.

Davacının mahkemeden tescil istemi ile bir dava açılabilmesi için, bu davayı açmakta veya hukuki korunma istemekte "hukuki ve meşru", "doğrudan ve kişisel", "doğmuş ve güncel" haklı bir yararının bulunması gerekir. Davacının dava açmakta hukuki yararı bulunduğunun kabulü için; hukuk düzenince kabul edilmiş meşru bir yarar olması, bu yararın dava açan hak sahibi ile ilgili olması ve dava açıldığı sırada halen mevcut bulunmasıdır.

Ayrıca, açılacak davanın ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek nitelikte olması gerekir. Bir kimsenin, hakkına ulaşmak için, mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararın varlığından sözedilebilir (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 25/12/2013 tarih ve 2013/10-436 Esas 2013/1748 Karar sayılı ilamı). Bu durumda dava tarihinde var olan hukuki yararın kararın kesinleşmesine kadar devam etmesi gerekir.

Buna göre hakim dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır, taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını tespit ettiğinde davayı dava şartı yokluğundan usulden reddetmekle yükümlüdür.

İhyası istenen şirketin ... ... Yemek gerçek kişi ticari işletmesi olduğu, işletmenin 26/10/2020 tarihinde ticaret sicilinden terkin edildiği, gerçek kişi ticari işletme ticaret sicilinden terkin edilmiş ise de, gerçek kişi ... ...'ın ticaret sicilinden terkin edilen işletmenin gerçek kişi işletmesi olması nedeniyle işletmeyi temsil etmeye ilişkin hak ve yetkilerinin devam ettiği, davadaki taraf ehliyetinin ticari işletmenin sicilden terkin edilmesiyle sona ermeyeceği dosya içeriğiyle sabittir.

Bu durumda mahkemece, ihyası talep olunan işletmenin gerçek kişi ticari işletme olduğu, ticaret sicilinden terkin edilmesinin gerçek kişinin davadaki taraf ehliyetini sona erdirmeyeceği, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunmadığı, Ankara 8. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/309 Esas sayılı dosyasında davacıya ihya davası açmak üzere süre verilmesinin davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması sonucunu doğurmayacağı gözetilerek davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.