Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/1572 K.2025/1493

Zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin talebin yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle talebin reddine yönelik olarak verilen hükme karşı talep eden yetkilisince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TALEP

Talep eden yetkilisi talep dilekçesinde özetle; şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere karar defteri ile pay defterinin gerekli dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen elde olmayan bir nedenle kaybolduğunu belirterek genel kurul toplantı ve müzakere karar defteri ile pay defteri zayi olduğundan zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının zayi talebi yönünden kanun koyucunun örnekleme yoluyla saymış olduğu haller gözetildiğinde sadece kayboldu şeklindeki soyut beyanın bu kapsamda değerlendirilebilmesinin kanun koyucunun amacına da aykırı olduğu, 12/09/2025 tarihli celsede açıklama talep edilmekle talep eden yetkilisi tarafından ne surette kaybolduğuna ilişkin bilgisi bulunmadığı, muhasebecinin taşınması esnasında kaybolmuş olabileceğinine dair soyut beyanın da nazara alındığı, talep edenin TTK gereği saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeler açısından, gerekli dikkat ve özeni göstermediği, basiretli bir tacir gibi davranmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden yetkilisi istinaf dilekçesinde özetle; eksik inceleme sonucu verildiğini, hukuka ve usule aykırı davanın reddi kararının duruşmada tefhim edilmesi nedeniyle süresinde süre tutum dilekçesi verdiklerini, gerekçeli kararın taraflarına tebliğinden sonra ayrıntılı istinaf nedenlerimizi içerir dilekçelerini mahkemeye sunacaklarını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, talebin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenleme yapılmakla tacirlere ticari defter ve kayıtlarını saklama ve ibraz hususunda zorunluluk getirilmiş, 01/07/2022 tarih 7417 sayılı kanunun 55. maddesiyle fıkrada belirtilen on beş gün ibaresi otuz şeklinde değiştirilmiştir.

Anılan maddede zayi belgesi istenebilmesi için tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin ziyaa uğraması halleri tahdidi olarak sayılmamış ise de, yapılan tadadi sayımdan defterlerin tacirin elinde olmayan sebepler ile ziyaa uğraması gerektiği anlaşılmıştır. Bir başka anlatımla, tacir saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin saklanması ve korunmasına yönelik gerekli özeni göstermekle yükümlü olup, bu özene rağmen defter ve belgelerin ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verilmesini talep edebilecektir.

Somut olayda, talep eden, şirketin genel kurul toplantı ve müzakere karar defteri ile pay defterinin kaybedildiğini iddia ederek zayi belgesi verilmesine yönelik istemde bulunmuş, 12/09/2025 tarihli celsede de defterlerini kaybettikleri şirketin çok işlem yaptıkları firmaları olmadığını, babasına ait başka firmayı aktif olarak kullandıklarını, imza sirkülerini yenilemesi gerektiğinde karar defteri, pay defteri, genel kurul tutanaklarını bulamadığını, ne surette kaybolduğuna ilişkin bilgisinin olmadığını, muhasebecinin taşınması sırasında kaybolmuş olabileceğini beyan etmiştir.

Talep edenin anılan isteminden anlaşılacağı üzere zayi belgesi verilmesi talep edilen defterler talep eden tacir tarafından elinde olmayan sebepler ile değil, defterlerin saklanmasındaki özen yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle kaybedilmek suretiyle tacirin elinden çıkmıştır.

Hal böyle olunca, mahkemece talep eden tacirin genel kurul toplantı ve müzakere karar defteri ile pay defterinin saklanması ve korunmasına yönelik özen yükümlülüğüne aykırı davrandığı, defterlerin TTK'nun 82/7. maddesindeki koşulların oluşmadığı gözetilerek yazılı şekilde karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin talebin reddi yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden talep eden yetkilisinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.