Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2025/796 K.2025/809

Asıl ve Birleşen davalarda ihtiyati tedbir kararına ilişkin talebin reddine yönelik verilen hükme karşı, ihtiyati tedbir kararına itiraz eden asıl ve birleşen davada davalılar ... A.Ş. tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

DAVA VE TALEP

İhtiyati tedbir ara kararına itiraz eden asıl ve birleşen dava dosyalarında davalı ...

A.Ş itiraz dilekçesinde özetle; mahkemece verilen 08/08/2024, 15/08/2024 ve 11/11/2024 tarihli ara kararlar doğrultusunda müvekkili adına kayıtlı gayrimenkul ve araçlar üzerine ihtiyati tedbir konulduğunu, tedbir konulan araç ve gayrimenkullerin hepsinin bedelinin rayiç bedelin üzerinde fiyatlarla ödenmiş olduğunu, bu tutarların ...A.Ş tarafından kullanıldığını ancak, tedbir dolayısıyla satın alınan araçların tasarrufuna izin verilmediğini, müvekkili şirketin ve iş ortaklarının üzerinde halihazırda devam eden ve süresi içinde bitirmekle yükümlü olunan kamu ihaleleri bulunduğunu,

bu araçların finansal durum ve ihtiyaca göre alınıp satılması ya da kiralanması gerektiğini, gayrimenkuller ve iş makineleri için ise bankalardan finans sağlamak adına sat-geri kirala kredilerini de ihtiyati tedbir dolayısıyla kullanamadıklarını, davacının soyut beyanlara dayalı ve husumet saiki ve zarar verme kastıyla açılan davada verilen ihtiyati tedbir kararının yaklaşık ispat koşulunun ortadan kalkması ile hukuksuz hale gelmiş olduğunu ve kaldırılması gerektiğini beyanla, mahkeme tarafından yeni bir ara karar kurularak tüm ihtiyati tedbirlerin kaldırılmasına,

aksi halde karşı tarafça uğrayabilecekleri zararlar bakımından teminat sunulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece 15/04/2025 tarihli ara kararı ile HMK m. 396 hükmü uyarınca ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasında koruma tedbiri olan ihtiyati tedbir kararı verilmesini gerektiren "durum ve koşullarda değişiklik olduğunun sabit olması" aranan ölçüt olup bu kapsamda değerlendirme yapılması gerektiği, tedbir konusu edilen ve ...A.Ş.'den diğer davalı şirketlere ve bu arada tedbirin kaldırılmasını talep eden ...

A.Ş.'ye devri gerçekleştirilmiş olan araçların dava konusu olduğu ve yapılan inceleme ve araştırmalar neticesinde, ihtiyati tedbir isteminin yasal koşullarının bulunduğu kanaatine varıldığı, tedbir kararına yönelik ara kararında bu hususta gerekli açıklamaların yapılmış olduğu, her ne kadar davalı ...

Şirketi vekili, ihtiyati tedbir kararının yaklaşık ispat koşulunun ortadan kalkması ile hukuksuz hale gelmiş olduğunu ve kaldırılması gerektiğini ileri sürmüş ise de; yargılamada gelinen aşama itibariyle ihtiyati tedbir kararının verilmesini gerektiren durum ve koşullarda değişiklik olduğunun yeterli bilgi ve belgelerle ile davalı vekilince ortaya konulamamış olduğunun anlaşıldığı, davalı ...

Şirketi vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin bu aşamada reddine karar verildiği, yine davalı ... Şirketi vekili tarafından, davacı yanca uğrayabilecekleri zararlar bakımından teminat sunulması talep edilmiş ise de.

08/08/2024, 15/08/2024 ve 11/11/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararlarında, dava değerinin %15'i oranında teminat alınmasına dair karar verildiği görülmekle, yapılacak bilirkişi incelemesi de dikkate alındığında bu aşamada yeniden teminat alınmasına yönelik davalı talebinin reddine ilişkin karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir ara kararına itiraz eden asıl ve birleşen dava dosyalarında davalı ... A.Ş istinaf dilekçesinde özetle; yaklaşık ispat koşulunun sunulan belgelerle ortadan kalktığını, davanın, kısmi dava olması nedeniyle gösterilen dava değeri üzerinden alınan teminatın yetersiz olduğunu bildirerek ilk derece mahkemesi ara kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep; mahkemece daha önce verilen ihtiyati tedbir kararının durum ve koşullardaki değişikliğe göre kaldırılması veya yeniden teminat alınması yönünden talepte bulunan davalı ... A.Ş'nin istemi hakkında, mahkemece verilen 15/04/2025 tarihli talebin reddine dair ara kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

HMK'nın 389/(1). maddesinde, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebileceği,

HMK'nın 390/(2). maddesinde de hakimin talep edenin haklarının derhal korunmasında zorunluluk bulunan hallerde karşı taraf dinlenmeden de tedbir kararı verebileceği hüküm altına alınmıştır. HMK'nın 390/(3). maddesinde ise tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olduğu düzenlenmiştir.

HMK'nın "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı (Değişik:22/7/2020-7251/34 md.) 341/1-b maddesinde; İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz taleplerinin reddi kararları, karşı tarafın yüzüne karşı verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları, karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına karşı yapılan itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulabilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dosya kapsamı dikkate alındığında, her ne kadar daha önce mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararına karşı, aleyhine tedbir kararı verilen davalı tarafça itiraz edilerek bu hususta mahkemece karar verilmiş ve verilen bu karar kesinleşmiş ise de; daha önce tedbire yönelik itirazları reddedilen, bu kez ihtiyati tedbirin kaldırılması veya yeniden teminat alınması istemiyle yeniden talepte bulunduğu anlaşılan asıl ve birleşen davalarda davalı ...

A.Ş'nin bu talebinin, Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi 15/04/2025 tarihli ara kararı ile. "Tedbir konusu edilen ve ...A.Ş.'den diğer davalı şirketlere ve bu arada tedbirin kaldırılmasını talep eden ... A.Ş.'ye devri gerçekleştirilmiş olan araçların, dava konusu olduğu ve ihtiyati tedbir isteminin yasal koşullarının bulunduğu kanaatine varıldığı, tedbir kararına yönelik ara kararda bu hususta gerekli açıklamaların yapılmış olduğu, her ne kadar davalı ...

Şirketi vekili, ihtiyati tedbir kararının yaklaşık ispat koşulunun ortadan kalkması ile hukuksuz hale gelmiş olduğunu ve kaldırılması gerektiğini ileri sürmüş ise de; yargılama gelinen aşama itibariyle ihtiyati tedbir kararının verilmesini gerektiren durum ve koşullarda değişiklik olduğunun yeterli bilgi ve belgelerle ile davalı vekilince ortaya konulamamış olduğundan, davalı ... Şirketi vekilinin ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin bu aşamada reddine karar verilmiştir.

Yine davalı ...

Şirketi vekili tarafından, davacı yanca uğrayabilecekleri zararlar bakımından teminat sunulması talep edilmiş ise de; mahkememizin 08/08/2024, 15/08/2024 ve 11/11/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararlarında, dava değerinin %15'i oranında teminat alınmasına dair karar verildiği görülmekle, yapılacak bilirkişi incelemesi de dikkate alındığında bu aşamada yeniden teminat alınması talebinin reddine karar vermek gerekmiştir." şeklinde verilen ara kararı, tedbir kararına itirazı reddi kararı niteliğinde bulunmadığından istinaf kanun yolu incelemesine tabi olmadığı anlaşılmaktadır.

Niteliği itibari ile tedbiren kaldırılması veya teminatın artırılması HMK 395-396 anlamında kararlar olup, bu anlamdaki talepler hakkında kararlara karşı anılan maddelerde 394/son fıkrasna (kanun yolu) atıf yapılmadığından istinaf kanun yoluna tabi değildir.

Hal böyle olunca mahkemece verilen 15/04/2025 tarihli ara karar HMK'nun 341/1. maddesi kapsamında düzenlenen esas hakkında nihai karar niteliğinde olmadığı gibi ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz talebinin reddi, bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilen karar niteliğinde de değildir. HMK geçici hukuki korumalarda sadece 341/1. maddesinde yazılı olan ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilen kararlara karşı istinaf kanun yolunu açmış, HMK 395 ve 396 maddesine dayalı kararlar yönünden ise istinaf imkanı tanımamıştır.

Tüm bu nedenlerle; ilk derece mahkemesince verilen 15/04/2025 tarihli ara karar, HMK'nun 341/1 maddesinde düzenlenen istinaf yoluna başvurulabilen kararlar niteliğinde olmadığından, ihtiyati tedbir kararına itiraz eden asıl ve birleşen davada davalılar ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi-