İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi E.2025/797 K.2025/1010

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında aralarında hiçbir ticari ilişki madığı, müvekkilinin 30/07/2023 tarihli 75.000-TL bedelli ... no'lu çeki, çeki ticari danışmanlığını yapan ...'a iş bağlantısı yapması üzerine bu firmayla yapılacak işin avans çeki olarak düzenleyip, danışmana işin yapılması halinde ...

Ltd.Şti'ye verilmek üzere 01/06/2023 tarihinde teslim ettiğini, planlanan işin gerçekleşmeyeceğinin taraflarla teyid edilerek, görüşmelerin nihayete erdirildiğini ileri sürerek, müvekkili şirketin işbu çekler nedeniyle davalllara borçlu olmadığının tespiti ile çeklerin iptaline, Davaya konu çek bedelinin toplamının %20 den az olmamak üzere, davalıların haksız ve kötüniyet tazminatına mahkum edilmelerine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Tic. Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili somut olayda iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olduğunu, müvekkilin iyiniyetinin aksinin ispatı davacı üzerinde olduğu, ancak davacının iddiası bedelsizlik iddiasına dayanmakta olduğunu, şahsi bir defi olan bedelsizlik iddiası doğrultusunda açılacak menfi tespit davasının yöneltileceği tek tarafın, davalı ... Ltd. Şti.olduğunu, zira müvekkil dava konusu çeki, ... Ltd.

Şti.'nden aralarındaki ticari ilişkiye dayanarak aldığını savunarak, davanın reddini, davacı aleyhinde asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.Davalı ... AŞ. vekili cevap dilekçesinde özetle.

TTK'nın 5/A maddesi gereğince, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının dava şartı olduğunu, nitekim Türk Ticaret Kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olmasının 01 Eylül 2023 tarihinden itibaren dava şartı olduğunu savunarak, öncelikle davanın usulden reddini reddini, aksi halde esastan reddini, davacı aleyhinde asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla tazminata hükmedilmesini istemiştir.

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu çekleri, faktoring müşterisi ... Malz. Ltd.

Şti. ile 26.05.2023 tarihinde imzaladığı Faktoring Sözleşmesi, 15/06/2023 tarihli Alacak Bildirim Formu Ödeme Araçları Tevdii Bordros ve 01/06/2023 tarih ve ... numaralı faturaya dayanılarak müvekkili şirket tarafından devir ve temlik alındığını, müvekkilinin şirket davaya konu çekleri 6361 sayılı yasanın 9/2 maddesi ile 29257 sayılı yönetmeliğin 5/1ç maddesine uygun olarak devir ve temlik almış olup çekin meşru hamili olduğunu, davacının şahsi def'i ve iddiasını müvekkil şirkete yöneltebilmesi için müvekkil şirketin bilerek davacının zararına hareket eden kötüniyetli hamil olduğunu kanıtlamasının şart olduğunu savunarak,

davanın reddini istemiştir. Davalı ... San. Tic. Ltd. Şti davaya cevap dilekçesi vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı tarafça 30/07/2023 Tarihli 75.000 TL bedelli ... seri numaralı çekin uhdesinden avans çeki olarak çıktığı ve iş bu çekten kaynaklı borçlu olunmadığının tespitinin dava edildiği, yargılama aşamasında icra müdürlüğü cevabı yazısına istianeden dosya borcunun haricen tahsil ile kapatıldığı, bu kapsamda davacı tarafça dava açılmasına istinaden dosya borcunun ödenmesi nedeniyle dava açılmasına davacının sebebiyet verdiği gerekçesiyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, yasal şartları oluşmayan kötüniyet ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verlmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ

Davalı ... tic. Ltd.Şti. vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesi tarafından 07/08/2023 tarihli ara karar ile müvekkili tarafından başlatılan dava konusu İstanbul ... İcra Dairesi Müdürlüğü'nün ... E. sayılı icra dosyasının davacı yönünden tedbiren durdurulmasına karar verildiğini, İİK'nın 72. Maddesi göz önüne alındığında davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmemiş olmasının açıkça hukuka ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, menfi tespit talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Karar davalı davalı ... Tic.

Ltd.Şti. vekili tarafından istinaf edilmiştir.Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, ilk derece mahkemesince 07/08/2023 tarihli ara karar ile, davaya konu çek hakkında icra takibe konu edilmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmişse de, davaya konu çekin takibe konulduğu İstanbul ... İcra Dairesi Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı icra dosyasında 26/09/2023 ve 28/09/2023 tarihinde "Müdürlüğümüz dosyasına gelen herhangi bir tedbir kararı bulunmamakta olup ilgili kararın ibraz edilerek talebin yenilenmesi halinde değerlendirilmesine karar verildi" denilerek tedbir kararının ibraz edilmediği gerekçesiyle ihtiyati tedbirin uygulanmadığı, 03/10/2023 tarihinde icra dosyasının haricen tahsil edilerek ihtiyati tedbir uygulanmadan kapatıldığı,

dolayısıyla ihtiyati tedbir nedeniyle alacaklının alacağını geç almasının söz konusu olmaması nedeniyle, somut uyuşmazlıkta İİK 72/4.maddesinin uygulanamayacağı anlaşılmakla, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.