Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/797 K.2025/1323

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili talep dilekçesinde özetle; işbu dosya ile davacı hakkında konkordato kararı verildiğini, davacının borçlarının çok büyük bir kısmını borçlular ile anlaşarak ödemiş olup ödemelere ilişkin bilgi ve belgeleri dilekçe ekinde sunduklarını, ayrıca yapılan ödemeler ve güncel mizan ve bilançoların denetim kayyımı ... ile de 14.01.2025 tarihinde paylaşıldığını, davacı şirket ödemelerinin çoğunu icra kanalı ile yaptığını, diğer borçlarını ise adına kayıtlı tapuyu sattıklarını, satın alan ... ve ...'nın davcı adına borçlarını ödediğini, bu konuda alınan muvafakat yazılarını dilekçe ekinde sunduklarını,

davacı şirketin 2024 yılı sonu itibariyle detaylı bilançosu ve mizanı ekte sunulmakta olup aktifi pasifinden fazla olduğundan ve konkordato ödeme planı 14.01.2025 tarihi itibariyle sona erdiğinden konkordato kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davacı vekilinin konkordato kararının kaldırılması talebinin REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; borçların büyük bir kısmı ödenmiş olup konkordato kararının devamında hukuki yarar bulunmadığını, davacı şirketin borca batık olmadığını, projeye uygun ödeme yapılmamasının da davanın reddi sebebi olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/09/2020 tarih, 2019/15 Esas - 2020/408 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; konkordato istemine ilişkindir. Talep; davacı tarafça konkordato kararının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince talebin reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacı tarafça işbu dosya ile kendisi hakkında konkordato kararı verildiğini, müvekkilinin borçlarının çok büyük bir kısmını borçlular ile anlaşarak ödemiş olup ödemelere ilişkin bilgi ve belgeleri dilekçe ekinde sunduklarını, davacı şirketin 2024 yılı sonu itibariyle aktifi pasifinden fazla olduğundan ve konkordato ödeme planı 14.01.2025 tarihi itibariyle sona erdiğinden konkordato kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiş, Mahkemece denetim kayyımından rapor alınmasına karar verilmiş, denetim kayyımı 21/03/2025 tarihli raporunda özetle;

şirketin 13.07.2020 tarihinde yapılan alacaklılar toplantısında ve iltihak süresi sonunda gerçekleşen hazirun (borç) listesi 51 adet diğer alacaklılar için 7.861.553,01 TL ve 5 adet rehinli alacaklılar için ise 4.626.131,27 TL konkordato tekliflerinin alacaklılara teklif edildiğini diğer (adi) alacaklılar ile anlaşma sağlandığını ancak, rehinli alacaklılar ile anlaşmanın ise sağlanamadığını, davacının konkordato talep eden şirketin proje kapsamındaki tüm borçlarının, konkordato tasdik kararının verildiği tarih olan 14.09.2020 tarihinden itibaren 18 ay ödemesiz,

ilk ödeme 14.03.2022 tarihinde yapılmak üzere 36 ayda ve eşit 36 taksit halinde ödenmesine karar verildiğini, bu sürenin 2025/02 ayı itibariyle sonlandığını ancak son taksit ödeme süresi bitinceye kadar geçen süre zarfında rutin konkordato borç taksitlerinin ödenmediğini, davacı vekilinin dilekçesi ekinde mahkemeye sunulan dosyanın tarafına tevdi ile yapılan belge incelemelerinde raporun ilgili paragrafında tespit ve izah edilmeye çalışılan hususlar sabit kalmak kaydıyla bir kısım alacaklıya üçüncü kişiler tarafından yapılan ödemelerin görüldüğünü,

söz konusu üçüncü kişilerin konkordato borçlarını ödemeleri sonrasında şirketten her hangi bir alacak taleplerinde bulunmadıkları anlaşılan belgeyi tarafına fotokopi olarak yönetim tarafından tevdi edildiğini, belge özgülemesinde üçüncü kişi olarak ödeme yapan şahısların ... 2.004.126,03 TL, ... 2.717.468,11 TL, ...

1,097.900,00 TL, ...'nın 148.500,00 TL çeşitli icra dosyalarına şirket adına/hesabına ödemeler gerçekleştirdiklerini, şirketin 31.12.2024 finansal tablolarından bilançosunda Aktif Varlığın 26.796.839,04 TL olduğunu 4.475.190,57 TL Kısa Vadeli Borçlar ile 13.171.222,18 TL Uzun Vadeli Borç tahakkuk ettiğini, neticede dönem sonunda kaydi (muhasebe defter kayıtlarında) 9.150.426,29 TL Öz Varlığa sahip olması dolayısıyla şirketin borca batık olmadığını, konkordato diğer (adi) alacaklılar ödeme tablosunda toplam 7.861.553,01 TL borçtan 6.653.727,14 TL ödeme/feragat/temlik gerçekleştiğini neticede;

ödenmeyen 1.827.,916,78 TL konkordato borç yükümlülüğünün devam ettiğini, davacı şirketin alacaklılar toplantısında konkordato projesinde Rehinli (İpotekli) alacaklılar ile anlaşma sağlanamadığı ancak konkordato safahatında raporun ilgili paragraf izahı teyitle toplam 4.626.131,27 TL borca mukabil 7.458.168,18 TL ödemeler gerçekleştiğini ancak, rehinli alacaklılardan Garanti Bankası A.Ş.'nin 250.000,00 TL borcun henüz ödenmediğini, şirketin kamuya olan borçlarından.

İlyasbey Vergi Dairesine 1.343.541,54 TL, Sgk pirim borcu olarak 198.018,78 TL bulunduğu neticesinde toplam 1.541.560,32 TL gecikme zamları dahil borç yükümlülüğün devam ettiğini, şirketin kayyım görevlendirme tarihi sonrasında kısmen 57.000,00 TL (brüt) ücretin ödendiğini ancak; devamında ödenmemiş 2025/Mart ayı itibariyle toplam 412.500,00 TL kayyım ücret alacağının tahakkuk ettiği yönünde görüş bildirilmiş,

Mahkemece; davacı şirketin proje kapsamındaki tüm borçlarının konkordato tasdik kararının verildiği tarih olan 14.09.2020 tarihinden itibaren 18 ay ödemesiz, ilk ödeme 14.03.2022 tarihinde yapılmak üzere 36 ayda ve eşit 36 taksit halinde ödenmesine karar verildiği, bu sürenin 2025/02 ayı itibariyle sonlandığı, son taksit ödeme süresi bitinceye kadar geçen süre zarfında rutin konkordato borç taksitlerinin ödenmediği, Garanti Bankası A.Ş.'nin 250.000,00 TL borcunun da henüz ödenmediğini ayrıca davacı şirketin kamuya olan borçlarından.

İlyasbey Vergi Dairesi'ne 1.343.541,54 TL, SGK pirim borcu olarak da 198.018,78 TL'nin bulunduğu neticede toplam 1.541.560,32 TL gecikme zamları dahil borç yükümlülüğün devam ettiği, şirketin denetim kayyımına görevlendirme tarihi sonrasında kısmen 57.000,00 TL (brüt) ücretin ödendiği ancak; devamında ödenmemiş 2025/Mart ayı itibariyle toplam 412.500,00 TL kayyım ücret alacağının tahakkuk ettiği, sonuçta tasdik olunan konkordato projesi kapsamında tüm alacaklılara alacaklarının projeye uygun vadelerde ödenmediği, borçlunun konkordatosunun başarı ile sonuçlanmadığı,

konkordatonun ortadan kaldırılması koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davacı vekilinin talebinin bu aşamada reddine karar verilmiş, işbu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanin yoluna başvurulmuştur.

Konkordato bir borçlunun alacaklılarının kanunda öngörülen çoğunluğunun kabulüyle borçlarını belirli bir oranda ve/veya vadelerle ödemesini öngören, borçların yapılandırılmasını sağlayan bir cebri icra türüdür. Borçlu ile alacaklılar arasındaki bir çeşit sulh sözleşmesi niteliğinde olan konkordato, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen ve mali durumu bozulmuş olan, dürüst borçluları korumak amacıyla getirilmiş bir müessesedir.

Bu durumdaki bir borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olur. Borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu vade verilmek veya indirim yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için konkordato talep edebilir.

İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran veya vadeyle ödeme imkânı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Alacaklılar arasında eşitlik esasına dayalı bir ödeme sağlanır ve borçlu iktisadi faaliyetlerine devam eder. Böylece borçlu piyasadaki varlığını sürdürürken, piyasadaki istikrar ve istihdam imkânları da korunmuş olur.

Konkordato, belli (nitelikli) bir alacaklı çoğunluğunun muvafakat etmesi halinde borçlunun ekonomik faaliyetine devam etmesine imkan vererek mallarının cüz’i veya külli icra yoluyla paraya çevrilmesine engel olan özel bir cebri icra alternatifi teşkil etmektedir. Öyle ki, bu cebri icra aracı, konkordatoya muvafakat etmeyen alacaklıları da bağlamakta ve resmi organların katılımıyla cereyan etmektedir. Konkordato vade verilmesi, tenzilat yapılması ve bu ikisinin birlikte istendiği kombine/karma konkordato şeklinde olabilir. Borçlu bu seçenekleri değerlendirirken alacaklılar arasındaki eşitliği ya da en azından denkliği sağlayacak ve onların kabul oyunu alacak uygun bir kombinasyona ulaşmaya çalışacaktır.

6100 sayılı HMK'nın 114-(1)-h) maddesine göre hukuki yarar dava şartı olup, 115-(1) maddesi uyarınca mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. 6100 sayılı HMK'nın 115-(2) maddesi uyarınca da, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Yukarıdaki açıklamalar ışığında somut olay ele alındığında; konkordatonun ortadan kaldırılmasına ilişkin bin hüküm bulunmamakla birlikte konkordato borçlu lehine düzenlenmiş bir kurum olup, davacı vekilinin konkordatonun kaldırılmasını talep etmesinde hukuki yararı yoktur, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken davanın esastan reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Yine her ne kadar davacı vekili istinaf dilekçesinde 308/e'ye göre de ödemediği borçları olduğundan feshine karar verilmesini talep etmiş ise de bunu da ancak alacaklılar talep edebileceğinden bu hususa ilişkin istinaf itirazı da yerinde görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle esastan reddine, kamu düzeni nedeniyle yerel mahkemenin ek kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE; 1-)Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/15 Esas - 2020/408 Karar sayılı, 24/03/2025 tarihli ek kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-2) maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA, YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA, a-Davacı vekilinin konkordato kararının kaldırılması talebinin hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE, b-Ek kararın ilk derece mahkemesince davacı vekiline ve denetim kayyımına tebliğine, 2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

b-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

c-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

ç-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

d-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

e-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

f-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

g-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/07/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*