Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi E.2026/13 K.2026/11

Taraflar arasındaki alacak istemine ilişkin davanın yargılaması sonunda ilamda yazılı gerekçeyle asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine yönelik olarak verilen hükme karşı asıl davada ve birleşen davada davacı ... vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

ASIL DAVADA DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nın eşi ...'nın 27/10/2017 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu aynı gün vefat ettiğini, müvekkilinin vefat eden eşinin ... şubesinden iki adet ve ... şubesinden bir adet kredi çektiğini, bu kredileri ölüm tarihine kadar ödediğini, yalnız ... şubesinden çekmiş olduğu kredilerden birine hayat sigortası yapıldığını, diğerine ise sigorta yapılmamış olduğunu, iki krediden birine sigorta yaptırılmamasının bankanın iyi niyetli olmadığını gösterdiğini,

müvekkilinin eşinin ölümünden sonra sigortalı olan kredinin devreye girdiğini ve bu sigortanın kalan bakiyelerinin sigorta kapsamında ödendiğini, ancak Yargıtay'ın emsal kararlarında da olduğu gibi sigorta ödemesinin ölümden sonraki bakiyelerle birlikte o zaman kadar ödenmiş olan bakiyeyi de kapsaması gerektiğini, yani müvekkilinin eşinin o krediye ölüm tarihine kadar ödediği bedeli de sigortanın ödemesi gerektiğini, eğer diğer kredilerde ödenmiş olsaydı müvekkiline miras yoluyla kalan evin üzerindeki ipoteğinde kalkacağını,

kaldı ki Medeni Kanun'nun 194.maddesi gereğince eşlerden birinin diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutunu devredemeyeceği veya aile konutunun devri sonucunu doğuracak hukuki işlemler yapamayacağını, davalının aile konutu üzerine ipotek tesis etmesinin kötüniyetli olduğunu iddia ederek sigortanın bakiye kısmının davalıdan tahsiline, hayat sigortası yapılmayan kredilerden dolayı davacının uğradığı zarar nedeniyle şimdilik 15.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline,

TMK'nun 194/1.maddesi ve İİK'nun 82/12 maddeleri uyarınca davacının oturduğu ev üzerine konulan ipotek ve haciz işlemlerinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA DAVA

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı vekili, ... Parsel , Tapunun 103 Cilt No, 10180 Sahife, 15 Nolu Bağımsız Bölüm, 30/637 Arsa Paylı; Kat:1, Cilt 103, 31.08.2015 Tarihli 172.000,00 .-TL bedelli , 1.Derece Borçlu ... ( müteveffa ); Alacaklı ...adına olan ipoteğin fekkini talep ettiklerini beyanla, Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.12.2023 Tarih ve 2022/297 Esas Sayılı dosyasında taraflarına verilen süre gereğince dava dışı Sigorta Şirketi olan ... A.Ş.ye iş bu davayı açtıklarını, eldeki dava ile birleştirilmesine karar verilmesini istemiştir.

ASIL DAVADA CEVAP

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, TTK'nun 4.maddesi ile şikayete konu uyuşmazlığın mutlak ticari davalar arasında sayıldığını, davaya konu müteveffanın banka nezdinde bulunan tüm sigorta poliçeleri üzerinde ...'nun daini mürtehin kaydı bulunduğunu, davacının ve müteveffanın bankaya olan borcunun ödenip ödenmediği, kredi borcunun kapatılıp kapatılmadığı araştırılmaksızın hüküm kurulmasının hukuken mümkün olmadığını, daini mürtehin alacaklısı müvekkili bankanın davanın açılmasına muvafakati bulunmadığını, söz konusu davanın hayat sigortasından sorumlu olan ...

A.Ş'ye açılması gerektiğini, müvekkili bankanın müşteri talebi olmaksızın reden sigorta ettirme görevi bulunmadığını, müteveffanın talebi olmadığı için kredi kullanılan Divriği Şubesince dava konusu krediye ilişkin (1 adet) sigorta yapılmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, aile konutu olan ... Parsel, 103 cilt no, 10180 sahife, 15 nolu bağımsız bölüm üzerine tesis edilen ipoteğin fekki istemi bakımından ise; dosya kapsamında ipoteğin tesis edildiği 31/08/2015 tarihinde muris ... adına ipotek tesis edilen taşınmaz dışında ... parsel saylı taşınmazda kargir ev ahır ve bahçenin bulunduğu ,murise ait taşınmazlarda aile konutu olduğuna dair herhangi bir şerhin de bulunmadığı, ipotek tesis edilen taşınmazın aile konutu olduğu hususunun ispat edilemediği gerekçeleriyle asıl ve birleşen davaların reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; aile konutu üzerine tesis edilen ipoteğin geçersiz olduğunu, mahkemece bu husustaki savunmanın görmezden gelindiğini, sigortasız kredi kullandıran bankanın davacının uğradığı zararı tazmin etmekle yükümlü olduğunu bildirerek İlk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan 6009419018 referans numaralı kredi bakımından hayat sigortası yapılmaması nedeniyle uğranılan zararın tazmini , 6009430182 referans numaralı kredi bakımından ise murise yapılan hayat sigortasına vefat tarihinden evvel ödenen kredi taksit bedelinin istirdatı ve aile konutu olan ... Parsel, 103 cilt no, 10180 sahife, 15 nolu bağımsız bölüm üzerine tesis edilen ipoteğin fekki istemine ilişkindir.

6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;

Keçiören Tapu Müdürlüğü müteveffa ... adına düzenlenen TAKBİS kayıtları, Divriği Kaymakamlığı müteveffa ... adına düzenlenen 31.08.2015 tarihi öncesine dair taşınmaz kayıtları, Mamak Kaymakamlığı müteveffa ... adına düzenlenen pasif tapu kayıtları, ... ... adına düzenlenen 6009430182 kredi risk numarasına ait 28415609 ve 66670443 numaralı Kredili Hayat Poliçeleri örneği, bilirkişi raporları, ara buluculuk son anlaşamama tutanağı vs deliller dosya arasında mevcuttur.

Dosya kapsamından, davacının murisi ... tarafından davalı bankanın ...'nden 6009430182 referans numaralı 05/11/2015 tarihli 100.000,00 TL tutarlı, 36 ay vadeli yıllık ödemeli “... Besi Hayvancılığı” açıklaması ile ve yine aynı şubeden 6009419018 referans numaralı 21/09/2015 tarihli 100.000,00 TL tutarlı, “...

BUYUKBAŞ BESİ IK '' açıklaması ile kredi kullandırıldığı, 6009430182 referans numaralı kredi bakımından; muris ... ile davalı sigorta şirketi arasında 05/11/2015- 05/11/2018 tarihlerini kapsar 36 poliçe süreli 100.000,00 TL vefat teminat tutarlı yıllık peşin ödemeli grup hayat sigortası düzenlendiği, kredi kullanım tarihi olan 05/11/2015 tarihinde müteveffa hesabından.

1.500,00 TL sigorta prim ödemesi adı altında kesinti yapıldığı, kullandırılan kredinin 1. taksitinin 05/11/2016 48.428,21 TL taksit tutarlı, 2. taksitinin 05/11/2017 48.428,21 TL taksit tutarlı, 3. taksitinin 05/11/2018 48.428,21 TL taksit tutarlı olduğu, muris ...'nın 27/10/2017 tarihinde vefat ettiği, sigorta şirketi tarafından sigorta kapsamında 2. ve 3 taksit ödemesi yapıldığı, 6009419018 referans numaralı kredi bakımından dosya kapsamında sigorta yapılacağına ilişkin talimat, sigorta prim kesinti ve poliçe bulunmadığı, aile konutu olduğu iddia edilen ...

Parsel, 103 cilt no, 10180 sahife, 15 nolu bağımsız bölüm üzerine ipotek tesis edildiği, tesis edilen ipoteğin fekki istemi bakımından ise; dosya kapsamında ipoteğin tesis edildiği anlaşılmaktadır.

Türk Medeni Kanunun 194/1. maddesinde, "Eşlerden biri, diğer eşin açık rızası bulunmadıkça, aile konutu ile ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz."

4787 sayılı yasanın 4/1. maddesinde, "Aile mahkemeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun Üçüncü Kısım hariç olmak üzere İkinci Kitabı ile 03/12/2001 tarihli ve 4722 sayılı Türk Medeni Kanununun Yürürlüğü ve Uygulama Şekli Hakkında Kanuna göre aile hukukundan doğan dava ve işlere bakacağı" hükümleri mevcuttur.

4787 sayılı yasanın 4/1. maddesi uyarınca eşin rızası alınmaksızın aile konutları üzerinde konulan ipoteklerin TMK'nın 194/1. maddesi uyarınca terkini istemine ilişkin davalarda aile mahkemesi görevlidir (Yargıtay 2. HD'nin 19/10/2009 tarih ve 2009/5038 -2009/17800 esas karar sayılı kararı).

Aile konutu üzerindeki ipoteğin kaldırılması istemine ilişkin davalara bakan aile mahkemelerinin kararlarının temyizi üzerine görev hususundan bozma yapmayarak esastan inceleme yapmıştır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 15/04/2015 tarih ve 2013/2 - 2056 - 2015/1201; 21/10/2015 tarih ve 2015/2 - 247 -2015/2323 ile 24/05/2017 tarih 2016/2 - 1607 - 2017/968 esas karar sayılı kararları).

Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilir.

Somut olayda davacı yan, aile konutu niteliğindeki ... Parsel , 03 Cilt No, 10180 Sahife, 15 Nolu bağımsız bölüm üzerine muris ...'nın davalı bankadan kullandığı kredi nedeniyle ipotek tesis edildiğini, davacının bu konutun aile konutu niteliğinde olduğunu öne sürerek üzerindeki ipoteğin kaldırılması istemine ilişkin davada aile mahkemeleri görevlidir.

Göreve ilişkin kurallar kamu düzeninden olduğundan yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilir.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince ipoteğin terkini davası tefrikinden sonra ile aile mahkemesi görevli olduğundan bahisle usulden reddine, daha sonra genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandırılan kredilere hayat sigortası yapılmadığından uğranılan zararın tazmini ve yapılan eksik ödemenin tahsili davası hakkında esastan karar vermesi gerekirken yazılı şekilde tüm dava hakkında da esastan karar vermesi yerinde değildir.

Tüm bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzeni gözetilerek kabulüne, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, yeniden karar verilmek üzere dosyasının ilk derece mahkemesine gönderilmesine, davacı vekilinin diğer istinaf sebeplerinin bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilerek şekilde aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan- Üye - Üye - Zabıt Katibi -