Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2018/1571 K.2021/713

...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ... 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 22/02/2018

ESAS-KARAR NO :.... ....

DAVANIN KONUSU

Çek istirdatı

KARAR TARİHİ : 29/04/2021

YAZILDIĞI TARİH : 20/05/2021

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Asıl davada davacı vekili, ... unvanlı sigorta aracılık şirketinin yetkilisi ve sahibi olan müvekkili ...'un ticari faaliyet gösterdiği firmalardan almış olduğu çekleri muhafaza etmeye çalıştığı çek çantası ile kaybettiğini, müvekkilinin durum üzerine dokuz adet çekin iptali ve tedbiren ödemeden men yasağı konulmasını talep ettiğini, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... esas sayılı dosyası ile ödeme yasağı konulduğunu, akabinde kaybolan çeklerden ....... ...

Şubesi'ne ait 20/02/2015 keşide tarihli 4.000,00 TL bedelli ... çek nolu çeki elinde bulundurduğunu söyleyen 3.kişi ...'un dava dosyasına müdahale talebinde bulunduğunu ve neticeten işbu istirdat davasını açmak zorunda kaldıklarını, müvekkilinin ticari defterlerinin incelendiğinde davalı ile hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığının görüleceğini ileri sürerek, müvekkili tarafından zayi edilen çeklerin müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin ... unvanlı sigorta aracılık hizmetleri şirketinin yetkilisi ve sahibi olduğunu, ticari faaliyet gösterdiği firmalardan almış olduğu çekleri muhafaza etmeye çalıştığı çek çantasını kaybettiğini, durumu ... ...

Merkez Amirliğine bildirdiğini, Asliye Ticaret Mahkemesinden de 9 adet çekin iptali istemi ile dava açtığını, kaybolan çeklerden bir kısmı olan 30.05.2015 tarihli 2.000,00 TL bedelli ... numaralı çekin, ...Şubesine ait 3344870 seri numaralı 5.747,00 TL bedelli ve .. ...

Şubesine ait 3405995 seri numaralı 5.500,00 TL bedelli çeklerin elinde bulundurduğunu söyleyen 3. kişi ... tarafından dava dosyasına müdahale talebinde bulunduğunu, davaya müdahale taleplerinin yersiz olduğunu belirterek, davaya konu edilen çeklerin müvekkiline iadesine, dava konusu çeklere tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili asıl davada, söz konusu çekin 17/12/2014 tarihinde müvekkili tarafından ... ...'ya ciro edildiğini, ... A.Ş.'ye de ... ... tarafından ciro edildiğini ve ... A.Ş. tarafından ... Bankası Sanayi Sitesi Eskişehir ... Şubesi'ne tahsil edilmek üzere 31/12/2014 tarihinde verildiğini, çek vadesi geldiğinde davacının mahkemeye başvurmasının kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, müvekkilinin iyi niyetli olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili, öncelikle istirdat davası açılmak üzere verilen bir aylık süre içinde dava açılmadığından zaman aşımı nedeni ile davanın reddine, iyi niyetli hamil olduğunu, zayi iddiasının yersiz olduğunu bildirip, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davalı dava konusu çeke ciro yoluyla hamil olup, TTK'nın 792. maddesi uyarınca davalının bu çekin iktisabında kötü niyetli veya çekin iktisabında ağır kusurlu olduğunu kabul etme olanağının bulunmadığı, davacının bunun aksini ispat edici delil sunamadığından ispatlanamayan asıl ve birleşen davanın REDDİNE; davacının kötüniyetli olduğuna dair bir delil bulunmadığı ve dosya kapsamında da bir ihtiyati tedbir kararı verilmediği, yasal koşulları bulunmadığından davalı vekilinin kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna davacı vekili tarafından.

Dava, kaybolan çeklerin iadesine ilişkin istirdat davası olduğu, ... unvanlı sigorta ve aracılık şirketinin yetkilisi ve sahibi olan davacı müvekkili ...'un, ticari faaliyet içinde olduğu kişi ve şirketlerden almış olduğu çekleri muhafaza ettiği çek çantasını elinde olmayan nedenler ile kaybettiği, bunun üzerine 9 adet çekin iptali, ve ihtiyaten ödemeden men'inin talep olunduğu, Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında bu çekler için ödeme yasağı koymasının akabinde ... ... nolu çekin kendisinde olduğunu bildirerek davaya müdahale ettiği, bu müdahale nedeniyle çekin iadesine ilişkin istirdat davasının açıldığı,

yapılan yargılamada delillerin yanlış ve eksik değerlendirilmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğu bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Dava konusu çeklerin istirdadının gerekip gerekmediği uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir.

Kayseri Asliye Ticaret Mahkemesinin .... karar sayılı dosyasında.

Davacı ... tarafından hasımsız açılan 18.02.2015 tarihli dava ile çek iptalinin istendiği, ilgili kişi olarak ..., ... ...,...ve bilka ... anonim şirketinin de bulunduğu, dava konusu çeklerinde iptali istenen çekler arasında bulunduğu mahkemece,belirtilen çeklerin ilgili kişiler ellerinde bulunduğu davacı tarafça istirdat davası açıldığından konusu kalmayan dava hakkında 09.06.2016 tarihinde karar vermeye yer olmadığına dair verilen kararın kanun yoluna başvurulmadığından 04.01.2017 tarihinde kesinleştiği;

bu dosyada mahkemece ilgili ... elinde bulunduğu bildirilen dava konusu çekler yönünden istirdat davası açılmak üzere 05.05.2015 tarihli ara karar ile davacı vekiline 1 ay süre verildiği görülmüştür. Asıl dava 22.05.2015 tarihinde birleşen dava ise 10.08.2015 tarihinde açılmış; birleşen dava istirdat davası için verilen süreden sonra açılmıştır.

Dava konusu çeklerin; asıl davaya konu olan 28/02/2015 keşide tarihli 4.000,00 TL bedelli 4160147 nolu çek ile ( keşidecisi ... olan hamiline düzenlendiği ve ... tarafından ... Aracılık Hizmetleri- ...'a ciro edildiği, onun da davalı ...'a ciro ettiği, sonrasında sırayla ... Isı Yalıtım-... ...'ya ciro, sonraki iptal yazılıp ... esas sayılı Kayseri ATM kararı ile ödeme yasağı olduğu belirtilip 02.03.2015 tarihinde şerh düşüldüğü); Kayseri 2. İcra Dairesinde ...esas sayılı takiple; ... tarafından ..., ... ve ... aleyhinde 16.06.2015 tarihinde kambiyo takibi başlatıldığı, ... tarafından dosyaya 03.07.2015 tarihinde 6.025,78TL yatırıldığı;

Birleşen dava konusu olan 30.05.2015 tarihli 2.000,00 TL bedelli ... numaralı çekin, keşidecisi ..., ... Mobilya lehdarı olup lehdarın ... ....Ltd.Şti.ye- bu şirketin... Şirketine, O'nun ... Aracılık Hizmetleri- ...'a, adı geçenin de davalı ...'a ciro ettiği sonrasında bir isim ve imzanın daha bulunduğu, ödeme yasağı kaşesi vurulduğu; bu çekle ilgili Kayseri 2. İcra Dairesinde ....esas sayılı takiple; ...'un, ..., ... şirketi vs hakkında 17.06.2015 tarihinde kambiyo takibi başlattığı anlaşılmaktadır.

Birleşen dava konusu...Şubesine ait 30.06.2015 tarih, ... seri numaralı 5.747,00 TL bedelli çekin de ... emrine ödemeyi içerdiği, tüzelkişi adına imza atıldığı, adı geçen şirketin... Şirketine, adı geçenin ... Aracılık Hizmetleri- ...'a, O'nun da davalı ...'a ciro ettiği, adı geçenin de ... Isı Yalıtım-... ...'ya ciro ettiği görülmüş; bu çekle ilgili Kayseri 2. İcra Dairesinde .... esas sayılı takiple; ... tarafından ..., ... Şirketi ve ... aleyhine 10.11.2015 tarihinde kambiyo takibi başlatıldığı, takip talebi üzerine 13.11.2015 tarihinde ...'un çek aslını aldığına dair imza attığı anlaşılmıştır.

Albaraka Tokat Şubesine ait 31.06.2015 tarihli, ... seri numaralı 5.500,00 TL bedelli çekin de keşidecisi ... tarafından hamiline düzenlenmiş olup; ....Mobilyanın,... Şirketine, sonra ... Aracılık Hizmetleri- ...'a, O'nun da davalı ...'a ciro ettiği, ödeme yasağı kaşesi vurulduğu; bu çekle ilgili Kayseri 3. İcra Dairesinde .... esas sayılı takip dosyasında; ... tarafından ..., ... Şirketi ve diğer cirantalara keşideciye karşı 15.07.2015 tarihinde kambiyo takibi yapıldığı görülmüştür.

6102 sayılı TTK 792.maddesi uyarınca çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle dava konusu çeklere davalının ciro yolu ile hamil olduğu ve davalının çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğunun kanıtlanamamış olmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1.maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır