Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2021/1083 K.2023/1514

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında masa tablası konulu sözlü satış sözleşmesi yapıldığını, davacının da mal bedeli olarak 30/06/2018 keşide tarihli 17.330,00 TL bedelli ve 30/07/2018 keşide tarihli 17.330,00 TL bedelli iki adet çek teslim ettiğini, ancak mal teslim edilmediği halde çeklerin icra takibine konu edildiğini belirterek Ankara 23. İcra Müdürlüğü’nün 2018/8737 esas sayılı dosyasında davacının davalıya şimdilik 10.000,00 TL üzerinden borçlu olmadığının tespiti ile takibin ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 10/03/2020 tarihli ıslah dilekçesinde, icra takibine konu 17.330,00 TL bedelli çek nedeni ile borçlu olmadığının tespiti, takibin ve çekin iptali ile takibe konu edilmeyen 30/07/2018 tarihli 17.730,00 TL bedelli çeke dayalı borçlu olmadığının tespiti ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar arasında masa tablası satımına ilişkin sözleşme bulunmadığını, davacının davalıdan ... plaka sayılı aracı satın aldığını, yine davacının bu aracı dava konusu çeklerde ciranta olan dava dışı ...'a sattığını, noter masrafı olmaması için davacının talebi doğrultusunda davalının satışı doğrudan ... adına yaptığını, satışa ilişkin davacının üç adet çek verdiğini, 30/05/2018 tarihli 17.330,00 TL bedelli ilk çekin ödendiğini, ancak dava konusu iki adet çekin ödenmemesi üzerine takibe konulduğunu, davacının iddialarının yerinde olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davalının araç satım bedeli ile yapılan ödeme ve dava konusu çek bedelleri dikkate alındığında davalının çeke dayalı alacağı ispat ettiği, TBK'nun 207/3 maddesi uyarınca alıcı ve satıcının borçlarını aynı anda ifa etmesi gerekmekte olup aksinin ispatının gerekeceği, yazılı bir sözleşme bulunmadığı gibi, davacının defter kayıtlarında taraflar arasındaki ticari ilişkiye dair ve hatta dava konusu çeklere ilişkin bir kayıt bulunmadığı, davacıya yemin hakkının hatırlatıldığı ve yemin deliline dayanmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden-davacı vekili tarafından; Yargılama sırasında müvekkiline ait ticari defterler incelenmesine karşın davalı yan tarafından ticari defterlerin ibrazından kaçınıldığını, incelenen ticari defterler kapsamında mal teslimine dair bir kaydın bulunmadığının anlaşıldığını, davalı yanca mal teslimi için avans olarak verilen çekler karşılığında mal teslim edilmediğini, çeklerde davalı iddialarının aksine bir ciro silsilesinin bulunduğunu bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık avans iddiasına konu çekler nedeniyle davacının borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, avans iddiasına dayalı olarak açılan menfi tespit davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı yanca dava konusu çeklerin avans olarak masa tablası konulu satım sözleşmesi kapsamında davalıya verildiği, ancak davalı tarafından mal teslim edilmediği iddia edilmiş, davalı tarafından iş bu dava dosyası kapsamında verilen cevap dilekçesinde dava konusu çekin ... plaka sayılı aracın satışı nedeniyle satış bedelinin ödenmesi için düzenlenen çekler olduğu, aracın devrinin verilerek teslim edilmesine karşın çeklerin bedelinin ödenmediği savunulmuştur.

Çek bir ödeme aracı olup, kural olarak mevcut bir borcun tasfiyesi amacıyle verilir. Davacı yanca dava konusu çeklerin avans çeki olduğu iddia edilmiş olup, davalının savunması mevcut bir borcun tasfiyesine yönelik olduğundan ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından avans çeki iddiasının usulüne uygun delillerle ispat edilemediği gibi yemin deliline dayanılmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece davanın bu gerekçelerle reddine karar verilmesi gerekirken ispat yükün de çelişkiye düşerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinin HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."