Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1073 K.2024/1164

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin 02/02/2015 tarihli 0658 yevmiye nolu düzenleme şeklinde finansal kiralama sözleşmesiyle ...marka ... ve ...marka ... cihazları Leasing şeklinde finansal kiralama sözleşmesiyle satın aldığını 17/04/2015 tarihinde servis aracılığıyla kurulumu yapılan ...marka ... ... model G320139414 seri no’lu Doppler Ultrasonografi cihazında 17/01/2017 tarihinden itibaren görüntü bozukluğu oluştuğunu, arıza tespiti ve giderilmesi için 2.000,00 TL karşılığında yedek parça hariç arıza tespit ve onarım hizmeti alındığını, teknik servisin 17/01/2017 tarihinde hastaneye gelerek cihazdaki görüntü bozukluğunu tespit ettiğini,

bir süre sonra cihazın tekrar arızalandığını, cihazda kart arızasının olduğunun belirlendiğini, 30/01/2017 tarihinde cihazın arızasının giderilmesi talebinde bulunulduğunu, aleyhine tespit istenen şirketin cevabında yapılan sözleşme gereği cihazın garanti süresinin bittiğinin, talebin garanti kapsamında karşılanmayacağının, istenildiği takdirde servis tarafından onarım bedeli teklifinin onaylanması sonucunda RDBF kartının değiştirilerek sistem onarımının gerçekleştirileceğinin bildirildiğini,

17/05/2015 tarihinde kurulumu yapılan ...marka ... model G320139514 seri nolu Ultrasonografi cihazında 03/04/2017 tarihinde benzer bir arıza oluştuğunu, aynı şekilde yetkili servisten cihazın tamiratının istendiğini, 05/04/2017 tarihinde 2.500,00 TL karşılığında cihaza yeniden program yüklendiğini, hastanede tespite konu cihazlarla aynı işlevi gören yakın zamanlarda alınmış başkaca cihazlar bulunduğunu, bu cihazlarda herhangi bir arıza oluşmadığını, ihtarname ile cihazların yenisiyle değiştirilmesi veya arızanın giderilmesinin istenildiğini,

cihazlar üzerinde Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/101 D.iş sayılı dosyasından 06/04/2018 tarihinde yapılan tespitte bilirkişi tarafından dava konusu cihazların ayıplı olduğunun tespit edildiğini belirterek satıma konu cihazlara ilişkin satım sözleşmesinin feshi ile cihazları davalıya teslime hazır olduklarını, beyanla satım bedelinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; davacının tüm taleplerinin zaman aşımına uğradığını, dava konusu cihazların davacı tarafından finansal kiralama sözleşmesiyle ... Finansal Kiralama A.Ş'den kiraladığını, davacı tarafça dava ve finansal kiralama sözleşmesine konu cihazlar hakkında talep ve dava haklarına ilişkin olarak ...

Finansal Kiralama A.Ş'den yetki alındığı ileri sürülmüş olsa da dava açma ve takip etme yetkisinin bu şekilde devredilebileceğine dair HMK'da ya da Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nda herhangi bir hüküm bulunmadığını, dava açma ve davayı takip etme yetkisinin ... Finansal Kiralama A.Ş veya yetkilendireceği avukatlara ait olduğunu, dava konusu cihazların ...

Finansal Kiralama A.Ş tarafından müvekkilinden satın alınması ve davacı ile müvekkili arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmaması sebebiyle cihazlarda ayıbın varlığının iddia edilmesi halinde satım sözleşmesine istinaden ... Finansal Kiralama A.Ş tarafından müvekkili şirkete dava açılması ya da davacı ile imzalanan finansal kiralama sözleşmesine istinaden husumetin ...

Finansal Kiralama A.Ş'ye yöneltilmesi gerektiğini, cihazların tüm fonksiyonları çalışır ve sağlam durumda teslim edildiğini, dava konusu G320139414 seri numaralı cihazın PCB (Printed Circuit Board – Baskılı Devre Kartı) kısmının arızalanması sonucu 17.01.2017 tarihinde meydana gelen görüntü bozukluğu arızasının ve G320139514 seri numaralı cihazın Harddisk (Data Depolama – Sabit Sürücü) kısmının arızalanması sonucu 05.04.2017 tarihinde meydana gelen yazılım hatasının, “gizli ayıp” olarak kabul edilebilmesi için bu arızaların,

cihazların kurulumunun yapıldığı 17.04.2015 tarihinden itibaren var olması ve daha sonra kullanım ile ortaya çıkması gerektiğini, kurulum tarihinde cihazların ayıplı olduğunun davacı tarafça ispatlanması gerektiğini beyanla zaman aşımı itirazlarının, davacının dava açma ve takip etme yetkisi bulunmadığında ilişkin itirazlarının kabulü ile davanın usulden reddine, müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğine ilişkin itirazlarının kabulü ile müvekkili bakımından davanın esastan reddine, aksi takdirde ...

Finansal Kiralama A.Ş'ye ihbarına, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davalı tarafın Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı ile yapılmadığı, dava dışı ... Finansal Kiralama A.Ş ile yapıldığı bu nedenle davacının aktif husumet ehliyeti olmadığını öne sürmüş ise de davacı ile dava dışı ...

Finansal Kiralama A.Ş arasında düzenlenen 09/03/2018 tarihli yazı ile "Finansal kiralama konusu mal ile ilgili satıcıya karşı her türlü yazışma, temürrüt ihbarı, hasar ihbarı, ihbarname, dava açılması vb. yasal işlemleri yapmanıza muvaffakat ettiğimizi...şirketimizin satıcıya karşı yaptığı ayıp ihbarı dahi icazet verdiğimizi..." şeklindeki beyanı karşısında davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğu, davalı tarafından 27/01/2015 tarihli Proforma fatura düzenlendiği, bu faturada 3 adet ultrasonagrafi cihazı bedelinin 100.000,00 USD olduğu, fiyatlara KDV oranının dahil olmadığı,

bir yıl fabrikasyon ve işçilik hatalarına karşı garanti verildiği, dava konusu her iki cihazın 17/04/2015 tarihinde servis tarafından kurulumu yapılarak çalışır vaziyette teslim edildiği, davacının talebi doğrultusunda seri numarası G320139314 olan cihazın 30/04/2015 tarihinde servis hizmeti aldığı, her iki cihaz için ise 22/10/2015, 31/05/2016 ve 05/04/2017 tarihlerinde ayrıca servis hizmetleri verildiği, sözleşmeye konu cihazların imalata dayalı arızalarının olmadığı,

aksi halde cihazların çalışamayacağı, proforma faturada belirtilen 1 yıllık garanti süresinin geçerli olduğu ve 17/04/2016 tarihinde garanti süresi tamamlandıktan sonra çıkan arızanın, garantinin sadece fabrikasyon ve işçilik hatalarına karşı verildiği de gözetildiğinde garanti kapsamında giderilmesinin gerekmediği, alınan bilirkişi raporları ile cihazlarda imalata dayalı ayıbın bulunduğunun belirlenemediği,

davacının gizli ayıbın varlığını ispat yükü altında olduğu ve toplanan tüm deliller değerlendirildiğinde bu yönde ispatın yapılamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-)Davacı vekili; yargılama sırasında alınan raporlar arasında çelişkinin giderilmediği eksik araştırma ve inceleme ile karar verildiğini, süresi içinde ayıp ihbarının bulunduğunu finansal kiralamaya konu cihazların ayıplı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. II-)Davalı vekili; davanın reddi üzerine davalı lehine takdir edilen vekalet ücretinin karar tarihindeki kur esas alınarak hesaplanması gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak vekalet ücretinin karar tarihindeki kur üzerinden düzeltilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının davalıdan satın aldığı cihazın ayıplı olduğu iddiasıyla sözleşmenin feshinin tespiti ve bedel iadesi isteminin yerinde olup olmadığı noktasındadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, finansal kiralama konusu malların ayıplı olduğu iddiasıyla satıcı ve üreticiye karşı açılan sözleşmenin feshi, makinenin iadesi ve ödenen bedelin tahsili talebine ilişkindir.

Davacı; 02/02/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesiyle, ultrason cihazları satın aldığını, satış bedelinin 66.600,00 USD olduğunu, ancak satın aldığı cihazların sık sık arıza çıkardığını, her seferinde teknik servisin geldiğini, ancak onarılamadığını, bu yüzden davalıya ihtar gönderildiğini, sonuç alınamadığını belirterek sözleşmenin feshi ile satın alma bedelinin davalıdan faizi ile birlikte tahsili talebinde bulunmuştur.

Uyuşmazlık konusu ultrason cihazlarının 27/01/2015 tarihli proforma fatura uyarınca davalı ... İthalat İhracat Müh... Aş. tarafından finansal kiralama şirketine satıldığı, 17/04/2015 tarihinde davacıya teslim edilerek kurulumunun yapıldığı, davacı ve dava dışı finansal kiralama şirketi arasında 02/02/2015 tarihli finansal kiralama sözleşmesi imzalandığı, 03/04/2017 tarihli ihtarname ile de finansal kiralama sözleşmesine konu malların ayıbının giderilmesi istenmiştir.

Finansal kiralama konusu makinenin yetkili servis hizmetinin davalı satıcı firma tarafından verildiği, diğer davalı ... A.Ş.’nin ise üretici firma olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili; finansal kiralama sözleşmesine konu cihazların onarılamadığını, cihazların kullanamadığı için leasıng sözleşmesinin haklı nedenle feshi ile mal bedelinin davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Davacı ve davalı satıcı ... İth.İhrc. Müm. A.Ş.ve finansal kiralama şirketi arasında üçlü bir ilişki olduğu, davalı satıcı firma tarafından finansal kiralama şirketine satıldığı ve bu makinenin kiralayan tarafından davacıya finansal kiralama suretiyle verildiği anlaşılmaktadır. Finansal kiralama sözleşmelerinde kiralanan eşyanın mülkiyeti finansal kiralama süresince finansal kiralama şirketine ait bulunmaktadır.

Finansal kiracının ayıpdan doğan haklarını kullanabilmesi için finansal kiralayan tarafından dava haklarının kiracıya devri gerekmektedir. Ancak ayıplı olduğu ileri sürülen cihazların sözleşmenin feshi ile ödenen bedelin iadesi talep edilmekte ise de davacının davalı satıcıya ödediği bir bedel yoktur.

Finansal kiralama şirketi tarafından talep ve dava hakkı kiracıya devredilmiş ise kiracının finansal kiralama şirketinin kullanabileceği hakları satıcıya karşı kullanabilmesi mümkün ise de finansal kiralama şirketi tarafından davacıya verilen 09/03/2018 tarihli yetki belgesi incelendiğinde; satıcıya, yetkili servise ayıptan kaynaklanan dava ile ilgili olarak finansal kiralama sözleşmesinin varlığının sona ermesine sebebiyet vermeyecek şekilde finansal kiralama ilişkisi içinde kalarak ve sözleşmeden kaynaklanan edim ve yükümlülüklerine halel gelmemek koşuluyla kiralamaya konu mal ile ilgili dava açılmasına yetki verildiği,

finansal kiracının davalı satıcıdan talebinin finansal kiralama sözleşmesini sona erdirecek şekilde talep hakkının bulunamayacağı anlaşılmakla davacı kiracıya verilen bu yetki hükmüne dayanarak davalılardan ayıba karşı tekeffül hükümleri uyarınca malların ayıbının giderilmesini, ayıptan ari misli ile değişimi ve uğradığı zararın tazminini talep edebileceğine göre davalı, satıcı ve üreticiye karşı ayıplı mal satışından dolayı leasing sözleşmesine konu mallara ilişkin sözleşmenin feshinin talep edemeyeceğinin düşünülmemesi isabetli değildir.

Finansal kiralama şirketi talep ve dava hakkını devretmiş ise de , kiracı sadece dava dışı finansal kiralama şirketinin kiracıya verdiği yetki belgesiyle sınırlı haklarını satıcıdan talep edebilir. Buna göre davacı tarafça sunulan "yetki belgesinin" içeriğinden sözleşmenin feshini talep edemeyeceği anlaşıldığı gibi dava dışı finansal kiralayan şirketi de davada yer almamaktadır.

Kural olarak, kiracı kendisine finansal kiralama şirketi tarafından yetki verilmeden böyle bir davayı açamaz. Finansal kiralama şirketinin malın ayıplı olmasından dolayı alacak ve dava hakkını kiracıya devretmesi ile, malın ayıplı olmasından dolayı kiracıyı temsilci tayin etmesinin hukuki sonuçları farklıdır.

Finansal kiralama şirketi kiracıyı temsilci tayin etmişse kiracı ayıba karşı tekeffülle ilgili 6098 sayılı B.K.nun 227 ve devamı maddelerinde kiralayan şirketin verdiği yetkileri ve kendisinin uğradığı zarar nedeniyle oluşan alacağının tahsiline dair haklarını kullanabilir.

Finansal kiralama şirketi talep ve dava hakkını kiracıya devretmişse, kiracı sadece finansal kiralama şirketinin verdiği yetki doğrultusunda kullanabileceği gözetilerek davacı kiracının sözleşmeden dönme hakkını kullanamayacağı gerekçesiyle davanın davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığından reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalının istinaf isteminin kaldırma nedenine göre reddine, davacı vekilinin ise diğer istinaf sebeplerinin reddi ile istinaf isteminin mahkemenin gerekçesine yönelik olarak kabulüne, HMK'nın 353/1-b-2.maddesine göre, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığından, mahkemenin gerekçesi yönünden hata edildiğinden "gerekçe düzeltilerek ve değiştirilerek yeniden esas hakkında" karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."