Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1099 K.2024/1119

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; taraflar arasında 01.06.2017 tarihli sözleşmeye göre davalı şirketin çeşitli cins ve miktarda güneş paneli davacı şirkete sattığı ve teslimi-montajı karşılığında davacının ücret ödeme yükümlülüğü altına girdiği, davacının davalıya sözleşme gereğince panelleri gereği gibi ve süresinde teslim etmediği iddiasıyla meydana gelen müspet zararının tahsili için icra takibine giriştiğini, davalının ise itiraz ettiğini belirterek itirazının iptaline, takibin devamına % 20 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; sözleşme gereğinin yerine getirildiğini, davalıya yüklenebilecek bir kusur bulunmadığını bildirerek davanın reddi ile % 20 kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; tarafların edimlerini tamamen ve süresinde yerine getirdikleri, taraflar arasında yapılan ek ve yeni sözleşme kapsamında davalının sözleşme konusu panelleri süresinde teslim ettiği, davacının üretim gelir kaybı bulunmadığı, üçüncü kişiye ödenen senetler nedeniyle davalının kusurunun ve ödenen senet bedellerinden sorumluluğunun bulunmadığı, böylece davacının davalıdan talep edebileceği bir alacağı bulunmadığı, davalının icra takibinde borca itirazının haklı olduğu gerekçesiyle davanın reddine; Alacaklının kötü niyeti ispat edilemediği şartları oluşmayan davalının tazminat talebinin reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkemenin tarafsız-objektif ve hakkaniyetli bir karar verdiğinden söz edilemeyeceğini, iddiaların irdelenmediği rapora neden itibar edilip-edilmediğini dahi ifade edilmediğini, tarafsızlığını yitiren bilirkişilerin raporunun hükme esas alınamayacağını, bilirkişilerin dava konusu olaylar hakkında teknik hesaplama ve inceleme yapmadıklarını, delilerin toplanılmadığını, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğini, mahkemenin çelişkili karar verdiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; taraflar arasındaki sözleşmeye konu panellerin gereği gibi ve zamanında teslim edilip edilmediği, edilmemişse davacının müspet zararının bulunup bulunmadığı ve varsa miktarı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında imzalanan sözleşmeye dayalı müspet zararın tahsiline yönelik yapılan ilamsız icra takibine itiraz üzerine, İ.İ.K.nun 67.maddesine göre açılan itirazın iptali davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Ankara 31. İcra Müdürlüğünün 2019/1227 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Alacaklının ..., borçlunun ... En. Tek. Elek. Elekt. Yaz. Mak. San. ve Taah. Tic. A.Ş olduğu, alacaklının sözleşmeden kaynaklanan zararına ilişkin 76.354,34 USD asıl alacak, 6.132,11 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 82.486,45 USD alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsili yönünde ilamsız icra takibi yaptığı, borçlu vekilinin süresinde verdiği dilekçesi ile borcun bulunmadığını belirterek borca ve fer’ilerine itiraz ettiği, icra müdürlüğü tarafından ise süresinde yapılan itiraz nedeniyle 18/02/2019 tarihinde takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İİK'nın 58/3 maddesine göre, icra takibinde, alacağın Türk parası ile tutarının, alacak yabancı para ise hangi tarihteki kur üzerinden alacağın talep edildiğinin gösterilmesi gerekir. Ancak uygulamada yabancı para alacağını gösteren ve ayrıca Türk lirası karşılığını içeren takip talepleri de geçerli kabul edilmektedir.

Diğer bir anlatımla, Yargıtay, alacaklının yabancı para alacağını takip talebinde gösterdikten sonra tahsil tarihindeki kur üzerinden Türk lirası karşılığını talep etmesinin mümkün olduğu, harca esas miktarın belirlenmesi için takip talebinde Türk parası karşılığının gösterilmesi gerektiği görüşündedir. Görüldüğü gibi Yargıtay, yabancı para üzerinden takibin devamına karar verilebileceğini kabul etmektedir.

Ancak yabancı paranın aynen ödenmesini içeren ödeme emri İİK'nın 58/3 maddesine uygun olmadığından böyle bir takibin devamına karar verilmez (A. Değnekli, S. Kısa, İtirazın İptali Davaları, 2. Baskı, sh.165)

Anılan noksanlık; kamu düzeni ile ilgili devletin hükümranlık haklarına ilişkin olması nedeniyle yargılamanın her aşamasında re’sen göz önünde tutulmalıdır.( HGK.12/05/1999 tarihli, 199/12-271 Esas, 1999/301 Karar )

Somut olayda davacı tarafından davalı aleyhine Ankara 31. İcra Müdürlüğünün 2019/ 1227 Esas sayılı takip dosyasında, takip talebinde 76.354,34 USD asıl alacak, 6.132,11USD işlemiş faiz olarak toplam 82.486,45 USD alacağın faizi ile tahsili için takip başlatılmıştır.

İİK'nın 58/3, BK'nın 83/son (6098 sayılı TBK m. 99/son) maddelerine aykırı şekilde yabancı para alacağı üzerinden takibin yapıldığı, ancak vade veya fiili ödeme günündeki TL karşılığının gösterilmemesi nedeniyle yasaya uygun takip yapılmadığı saptanarak yasaya uygun yapılmayan takip nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girişilmesi doğru olmamıştır.

Davacının yabancı para alacağının tahsili amacıyla davalı hakkında icra takibi başlattığı; dosya arasında bulunan icra dosyasının incelenmesinde takip talebinde ve ödeme emrinde yabancı para alacağının Türk parası karşılığının gösterilmediği tespit edilmekle itirazın iptali davasına konu usulüne uygun bir icra takibinin olmadığının kabulü ile (aynı yönde Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2014/12593 E., 2015/9366 K. ve 24/06/2015 tarihli kararı) HMK'nın 114/2 ve 115. maddesi uyarınca açılan davanın dava şartı yokluğu nedeni ile reddine, şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin de reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu durumda mahkemece davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerekirken yazılı gerekçe ve yanılgılı değerlendirme ile esastan davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmadığından davacının istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."