Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1371 K.2024/1203

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı bankanın müvekkili aleyhine senede dayalı takip başlattığını, imzaya ve borca itiraz sebebiyle icra hukuk mahkemesinde açılan davanın devam etmekte olduğunu, icra hukuk mahkemesi tarafından kısıtlı inceleme yapılabildiğinden işbu menfi tespit davasının açıldığını, 2013 yılında dava dışı asıl borçlu şirket ... Grup Mobilya ve Dayanaklı Tüketim Malları Tekstil Sanayi Ticaret Ltd.

Şti. ile davalı banka arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine müvekkilinin kefil olduğunu, bankanın teminat olarak senet istediğini, ancak müvekkilinin herhangi bir senede imza atmadığını, kaldı ki kredi sözleşmesi ile senetteki tarafların, tarihin ve bedelin aynı olması nedeniyle senedin kredi sözleşmesine istinaden düzenlendiğinin açık olduğunu, 06/05/2013 keşide tarihli senedin vadesinin sonradan 20/10/2020 olarak yazıldığını, davalı bankanın bu kadar uzun süreli borç vermeyeceğini, vade tarihinde yapılan değikliğin bono vasfını etkileyeceğini,

vade tarihi boş bırakılan senedin görüldüğünde ödenecek senet vasfında olduğunu ve zamanaşımı süreleri dolduğundan kambiyo vasfını yitirdiğini, müvekkilinin asıl borçlu şirketteki hisselerini 24/11/2014 tarihinde devrederek şirket ortaklığından ayrıldığını, 2013 yılında kefil olduğu kredinin ödendiğini, daha sonra çekilen kredilerden sorumlu olmadığını ileri sürerek müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; icra hukuk mahkemesinde alınan bilirkişi raporunda imzanın davacıya ait olduğunun tespit edildiğini ve davanın reddine karar verildiğini, senedin kambiyo senedi vasfında olup illetten mücerret olduğunu, dava dışı asıl borçlu şirket tarafından borcun ödenmesi amacıyla düzenlenen senette davacının avalist olarak imzasının bulunduğunu, davacının iddialarını ispat etmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, icra hukuk mahkemesinde alınan bilirkişi raporunda senetteki imzanın davacıya ait olduğunun tespit edildiği, senedin tüm unsurları taşıdığı, senetteki imzanın davacıya ait olduğu, senette teminat senedi olduğuna dair ibare bulunmadığı, davacının iddialarını yazılı delille ispat edemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, icra hukuk mahkemesi tarafından verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulduğunu, duruşmada borcun tamamen ödendiği belirtilerek dekont sunulduğunu, davanın istirdat davasına dönüştüğünü, ödemenin dikkate alınmadığını, senetteki imzanın müvekkiline ait olmadığını, mahkemece imza incelemesi yapılmadan karar verildiğini, müvekkilinin kredi sözleşmesine kefil olduğunu, ancak senet imzalamadığını, tarihi, bedeli ve tarafları aynı olduğundan senedin kredi sözleşmesine istinaden düzenlendiğinin açık olduğunu,

kredi sözleşmesinin celp edilmediğini, senedin vade tarihinin sonradan doldurulduğunu, görüldüğünde ödenecek senet olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve bu durumda zamanaşımı süresi dolduğundan senedin kambiyo vasfını kaybettiğini, kredi sözleşmesinden sonra müvekkilinin asıl borçlu şirketin ortaklığından ayrıldığını, kredi borcunun ödendiğini, sonradan çekilen krediler nedeniyle müvekkilinin sorumlu olmadığını ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının takibe konu senet nedeniyle borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davaya konu senedin 06/05/2013 keşide tarihli, 20/10/2020 vade tarihli, 100.000,00 TL bedelli olduğu, senette dava dışı ... Grup Mobilya ve Dayanaklı Tüketim Malları Tekstil Sanayi Ticaret Ltd. Şti.'nin borçlu, davacının avalist, davalı bankanın lehtar olarak yer aldığı görülmüştür.

Dayanak Ankara 14.İcra Müdürlüğünün 2021/5808 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 26/04/2022 tarihinde davalı alacaklı tarafından davacı borçlu ve diğer dava dışı borçlular aleyhine senede dayalı olarak 100.000 TL asıl alacak olmak üzere 133.813,74 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı görülmüştür.

Ankara 9.İcra Hukuk Mahkemesinin 17/03/2022 Tarih, 2021/265 Esas, 2022/237 Karar sayılı dosyasında davacının imza ve borca itiraz iddiası ile açtığı davada bilirkişi raporuna göre imzanın davacıya ait olduğu, teminat iddiası ile borcun bulunmadığı iddiasının yazılı belge ile ispat edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçmek suretiyle kesinleştiği görülmüştür.

Davanın açılması nedeniyle alınacak yargı harçlarının türü, ödeme yeri, zamanı ve usulü 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 ve devamı maddeleri ile bağlı tarifede gösterilmiştir.

Harcın eksik yatırılması halinde yapılacak işlemler ve izlenecek yol ile harcın yatırılmaması ve yaptırımı aynı Kanun'un 27 ve 32. maddelerinde belirtilmiştir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27. maddesinin son fıkrası hükmüne göre harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise müteakip işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam olunacağı vurgulanmış ve 30. maddede de yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o oturum için yargılamaya devam olunacağı, takip eden oturum gününe kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı, HUMK'nun 409. maddesinde (6100 sayılı HMK'nın md. 150) gösterilen süre içerisinde dosyanın işleme konulmasının eksik harcın ödenmesine bağlı olduğu açıklanmıştır.

Bu hükümlerle eksik harcın tamamlatılmasına ilişkin özel bir düzenleme getirilmiştir.

Somut olayda, davacı icra takibinin iptalini talep ettiğinden dava icra takibinden dolayı borçlu bulunmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davaya konu icra takibinde 133.813,74 TL alacak talep edilmiş olup davacı tarafından dava dilekçesinde dava değeri 100.000,00 TL olarak belirtilmiş ve bu miktar üzerinden harç yatırılmıştır.

Menfi tespit davalarında kısmi dava açılamayacağı gibi icra takibi dikkate alındığında133.813,74 TL üzerinden eksik harcın tamamlattırılması için davacıya kesin süre verilip sonucuna göre yargılamaya devam edilmesi gerekir iken eksik harç tamamlatılmaksızın Harçlar Kanunu 32.maddesine aykırı olarak yargılamaya devam edilmesi doğru görülmemiştir (Aynı yönde Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 11/02/2019 Tarih, 2017/2989 Esas, 2019/798 Karar, 13/12/2017 Tarih, 2016/14070 Esas, 2017/7936 Karar sayılı ilamları).

Kabule göre de, davacı, imza ve borca itiraz iddiası ile işbu menfi tespit davasını açmış olup mahkemece imza inkarına yönelik rapor alınmadığı, İcra Hukuk Mahkemesinde alınan rapora istinaden imzanın davacıya ait olduğunun kabul edildiği anlaşılmıştır. İcra Hukuk Mahkemeleri dar yetkili olup, takip hukukundan kaynaklanan davalara bakan mahkemelerdir. İcra Hukuk Mahkemelerinde yapılan bilirkişi incelemesi genel yetkili mahkemelerde kesin delil olarak kabul edilemez.

Mahkemece tarafların delilleri toplanarak imza incelemesi yaptırılması gerekirken, İcra Hukuk Mahkemesi dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesinin hükme esas alınarak karar verilmesi de doğru olmamıştır (Aynı yönde Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 16/12/2015 Tarih, 2015/6864 Esas, 2015/17017 Karar, 19/06/2017 Tarih, 2016/10920 Esas, 2017/5115 Karar, 05/06/2017 Tarih, 2017/379 Esas, 20217/4531 Karar sayılı ilamları).

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-a-4 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."