Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/169 K.2024/711

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davalı şirket aleyhine, 05.09.2011 tarihli Aracılık Hizmet Sözleşmesi gereğince ödenmesi gereken avans bedelinin tahsili amacıyla Ankara 20. İcra Müdürlüğü'nde 2018/5682 E. numaralı dosya ile icra takibinin başlatılmış olduğunu, davalı şirket tarafından yapılan itiraz sonucu 07.06.2018 tarihli karar ile takibin durdurulduğunu, davacı ile davalı şirket arasındaki 05.09.2011 tarihli sözleşmeye göre davacının, davalı şirketin mal sahibi olduğu ... parselde kayıtlı bulunan toplam 58.598 m2 arsa alanında inşaat yapılmasına aracılık ettiğini,

müvekkilinin yaptığı aracılık faaliyeti neticesinde davalı şirket ile yapımcı müteahhit firma ... Maden San. ve Tic. Şirketinin anlaşmaya vardıklarını, bunun neticesinde de davalı şirketin mal sahibi olduğu bahse konu arsa üzerinde ...

AVM adlı avm ve otel inşa edildiğini, aracılık hizmet sözleşmesinin 3. maddesine göre davacıya ödenmesi gerekli olan aracılık hizmet bedelinin 600.000 USD + KDV olduğunu, taraflar arasında avans bedeli olarak bu bedelin %30'luk kısmı olan 180.000 $ belirlendiğini, davalı şirket tarafından avans bedelinin 100.000 USD'nin ödendiğini, ancak geriye kalan 80.000 USD'nin ödenmediğini, müvekkilinin sözleşmede yer alan yükümlülüklerini yerine getirerek projenin yapımına aracılık etmiş olmasına karşın, davalı şirketin sözleşme ile belirlenen yükümlülüklerini yerine getirmediğini,

müvekkili tarafından Ankara 67. Noterliği tarafından düzenlenen 02.03.2018 tarih ve 3591 yevmiye numaralı ihtarname ile davalı şirketten 80.000 $ avans ödenmesi ihtar edilmiş olmasına karşın, davalı şirket tarafından ödeme yapılmadığını belirterek davalı/borçlunun itirazının iptali ile takibin devamına, davalı/borçlu aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, davalı şirketin, takip ve dava konusuna dayanak gösterilen şekilde bir borcu olmadığını, usulüne uygun olmadan alınan bir karara dayanarak veya herhangi bir karar olmadan yapılan sözleşme ve talep edilen alacağın doğmadığını, takip ve dava konusu edilen borcu kabul etmediklerini, alacağın varlığını kabul anlamına gelmemekle birlikte, talep konusu edilen alacak zamanaşımına uğramış olduğundan, davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, karşı tarafın, icra takibi yapmadan önce müvekkili şirkete Ankara 67. Noterliği 03591 yevmiye nolu ve 02.03.2018 tarihli ihtarname gönderdiğini,

davacının ihtarnamesine karşı itirazları ve karşı ihtarlarını Ankara 16. Noterliği'nden 16.03.2018 tarihinde 04463 yevmiye numaralı ihtarname ile bildirdiklerini, davalı müvekkili şirketin genel kurulunun 01.10.2017 tarihinde yapılmış olduğunu, eski yöneticilerin azledildiğini, ibra edilmemiş ve yeni yöneticiler seçilmiş olduğunu, şirket kayıtlarındaki karar tutanaklarında karşı tarafla sözleşme yapıldığına dair ibare olmadığı gibi bahsi geçen sözleşmenin de bulunmadığını, şirketin genel kurullarında bu yönde bir yetki de verilmediğini, davacı şirketin genel kurulunun 01.10.2017 tarihinde yapıldığını,

12.10.2017 tarihinde Yeni Yönetim Kurulunun yetkilerinin tescil edildiğini, 17.10.2017 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yayımlandığını, buna rağmen eski yönetimin şirketin defterlerini geç teslim ettiğini, yukarıda bahsi geçen, karşı tarafça gönderilen ihtarname ekinde 37 nolu kararın alacağa dayanak olarak gösterilmiş olduğunu, 37 nolu karar tarihinin 04.09.2011, noter onay tarihinin ise 03.11.2017 olduğunu, oysa bir sonraki 38 nolu kararın 10.09.2011 tarihinde alınmış olduğunu, bu kararın noter onay tarihinin ise 17 Temmuz 2013 olduğunu, 03.11.2017 tarihinde şirket idaresi yeni yönetimde olduğu halde, ekte gönderilen kararın,

yetkisi sona eren eski yöneticiler tarafından 6 yıl sonra noter onayının yapıldığının açık olduğu, aynı zamanda yöneticiler ve 3. kişilerin hakkında davalar açılmış olduğunu, kararda geçen bedel ile ihtarnamede ve ödeme emrinde talep edilen bedel arasında çelişki bulunduğunu, davacının aracılık sözleşmesi gereği alacağı olduğunu iddia ettiğini, aracılık sözleşmesinde ve dava dilekçesinde davacının, davalı şirkete bu sözleşme ile neyi taahhüt ettiği, davacının somut olarak görevinin ne olduğunun açıklanmadığını, aracılık hizmetinin belgelendirilmediğini, herhangi bir hizmet verilmediğini belirterek,

zamanaşımı definin kabulüne, davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, her ne kadar davalı vekili zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de; dava konusu olayda ticari simsarlık söz konusu olup, TBK’nun 146.maddesine göre 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğundan ve sözleşme tarihi ile takip tarihi arasında bu süre dolmadığından davalının zamanaşımı itirazının reddine karar vermek gerektiği; taraflar arasında imzalanan aracılık sözleşmesinin “yürürlük’’ başlıklı 11. maddesinde, iş bu sözleşmenin, mal sahibi ile yapımcı (yüklenici) arasında yapılacak düzenleme şeklinde Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesi düzenlenerek imzalandığı tarihte yürürlüğe gireceğinin belirtildiği, davalı ...

Şirketinin 2011 yılına ait yönetim kurulu raporunda, böyle bir sözleşmenin davalı ile dava dışı yükleniciler arasında 08.09.2011 tarihinde yapıldığı belirtilmiş olup, sözleşme bu haliyle yürürlüğe girdiği, ancak aynı sözleşmenin 5. maddesinde, sözleşme bedeli üzerinden %30 avansın ödeneceği, bu avansın ise inşaat ruhsatının alınmasından sonra ödenebileceğinin belirtildiği,

bir başka anlatımla, avans bedelinin ödenebilmesi için, kat karşılığı inşaat sözleşmesinin düzenlenmesi yeterli olmayacak, ayrıca yüklenici tarafından inşaat ruhsatının da alınması gerekeceği, inşaat (yapı) ruhsatının ise her iki taşınmaz içinde 13.02.2013 tarihinde alındığı, bu durumda, %30’luk avans bedelinin ödenmesi koşulunun oluştuğu, davanın kısmen kabulünün nedeni, TL yönünden kurun çevrilişi sırasındaki maddi hatadan kaynaklandığı,

alacaklının bu itibarla kötüniyetli sayılamayacağı gerekçesi ile davanın kısmen kabulü ile davalının Ankara 20. İcra Müdürlüğü'nün 2018/5682 Esas sayılı dosyasında 80.000,00 USD (takip tarihi itibariyle 324.264,00 TL) asıl alacağa yönelik itirazının iptali ile, icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa değişen oranlarda ticari avans faizi uygulanmak sureti ile takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın %20'si oranında 64.852,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından; Müvekkili şirketin eski yöneticileri ile davalılar arasında düzenlenen sözleşmenin muvazaa nedeniyle geçersiz olduğu, karşı tarafın gerçekte olmayan bir alacağı talep ettiği, karşı tarafın eski yöneticilerle anlaşarak muvazaalı bir sözleşme düzenlediği, alacağın zamanaşımına uğradığı, davanın reddi gerektiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Dava ve takibe konu alacağın kapsam ve miktarı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

... Gayrimenkul Anonim Şirketinin yönetim kurulu üyeleri tarafından 04.09.2011 tarih 37 nolu karar metninin incelenmesinde yönetim kurulu üyeleri şirket merkezinde ... başkanlığında toplanarak ... ile ... Grup İnşaat Anonim Şirketi arasında ön anlaşması yapılan sözleşmenin noterden yapılmasına,...3.maddede yatırımcı grup ile aracılık eden ... veya göstereceği Şirket ile %0 bir komisyon ödenmesine ( 600.000.000 USD üzerinden 600.000USD ) Ödemenin %50 avans olarak verilmesine kalanının ilk gelecek kar payından ödenmesine ve toplam ödeme tamamlandıktan sonra faturalandırılmasına oy birliği ile karar verildiği belirtilmiştir.

05.09.2011 tarihli Aracılık Hizmeti Sözleşmesinin incelenmesinde; mal sahibi ... ile aracı ... arasında düzenlendiği sözleşmenin konusunun belirtilen taşınmazda inşaat yapılması için yapımcı müteahhit firma olan ... Maden Limited Şirketi ile ...

Grup İnşaat Anonim Şirketi aralarında düzenleme şeklinde gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin mal sahibi ile yapılmasına aracılık etme işi olduğu; sözleşme bedelinin 3. maddede 600.000 USD artı KDV olarak belirlendiği; sözleşme bedelinin ödenme şekli ve zamanının düzenlendiği 5. maddede de sözleşmenin 4 maddesinde belirtilen koşullara göre konut ve veya iş yeri yapılması hususuna karar verilmesi halinde inşaat ruhsatı alana kadar 3. maddede yazılı ücretin %30'u oranında aracıya avans verilmesi inşaatın bitirilip iskan ruhsatının alınmasını takip eden 3. ayın sonuna kadar bakiye aracı ücretinin tamamının ödenmesi.

AVM ve iş yeri yapılması hususunda karar verilmesi halinde inşaat ruhsatı alana kadar sözleşmenin 3. maddesinde yazılı ücretin %30'u oranında aracıya avans verilmesi inşaatın bitirilip iskan ruhsatının alınmasını müteakip 6. ayın sonuna kadar bakiye aracı ücretinin tamamının ödenmesi.

AVM ve otel yapılması hususunda karar verilmesi halinde inşaat ruhsatı alana kadar yazılı ücretini %30'u alan ve AVM resmi açılış tarihinden itibaren en geç 2 ay içinde avansın sözleşme de yazılı tutarın %50'sine ikmal edilmesi bakiye ücretin kalan kısmının AVM'nin resmi açılışını müteakip 3. ayın sonuna kadar ödenmesi hususu kararlaştırıldığı, sözleşmenin ... ve ... tarafından imzalandığı anlaşılmaktadır.

Mal sahibi .... ile aracı ... arasında ayrıca 07.03.2012 tarihli, 05.09.2011 tarihli aracılık hizmeti sözleşmesinin ayrılmaz eki olarak düzenlenen sözleşmede de. 05.09.2011 tarihli sözleşmenin 3.maddesinde geçen.

AVM ve otel yapılması hususunda karar verilmesi halinde inşaat ruhsatı alana kadar ücretin %30 oranında aracıya avans verilmesi ve AVM resmi açılışı tarihinden itibaren en geç 2 ay içinde avansın 3. maddede yazılı tutarın %50'sine ikmal edilmesi, bakiye ücretin AVM'nin resmi açılışını müteakip 3. ayın sonuna kadar ödenmesi hususunun aşağıdaki şekilde değiştirildiği; " AVM ve otel yapılması hususunda karar verilmesi halinde inşaat ruhsatı alana kadar ücretin %30 oranında aracıya avans verilmesi ve AVM resmi açılışı tarihinden itibaren en geç 3 yıl içerisinde bakiye ücretin kalan kısmının ödenmesine" şeklinde düzenlenmiştir.

Davacı tarafça taraflar arasında avans bedeli olarak bedelin %30'luk kısmı olan 180.000 USD belirlendiğini, davalı şirket tarafından avans bedelinin 100.000 USD'nin ödendiğini, ancak geriye kalan 80.000 USD'nin ödenmediğini ileri sürülerek eldeki davanın 01.08.2018 tarihinde açıldığı, icra takibinin 30.04.2018 tarihinde yapıldığı, aracılık işi olan kat karşılığı inşaat sözleşmesinin 08.09.2011 tarihinde yapılıp yapı ruhsatının 13.02.2013 tarihinde alındığı, yapı kullanma izin belgelerinin de 17.04.2015 ve 15.10.2015 tarihlerinde alındığı, taşınmazın tapu kaydından alışveriş merkezi, ofis, iş yeri olarak kayıt yapıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece gerekçeli kararda talebin TBK 146.maddede düzenlenen 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi olduğuna yönelik gerekçesi hatalı olmuştur. Zira taraflar arasında bir simsarlık sözleşmesi düzenlenmiş olduğundan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 147/5.maddesi uyarınca zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu gözetilmelidir. Bu nedenle mahkeme gerekçesindeki zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğuna dair gerekçenin yerinde olmadığı, olayda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 147/5.maddesinin uygulanacağı, zamanaşımı süresinin 5 yıl olduğu şeklinde hükmün gerekçesinin düzeltilmesi gerekmiştir.

Diğer taraftan dava ve sözleşmeye konu taşınmazda AVM ve iş yeri yapılması hususunda karar verilmesi halinde inşaat ruhsatı alana kadar sözleşmenin 3. maddesinde yazılı ücretin %30'u oranında aracıya avans verilmesi inşaatın bitirilip iskan ruhsatının alınmasını müteakip 6. ayın sonuna kadar bakiye aracı ücretinin tamamının ödenmesinin düzenlendiği gözetildiğinde ruhsatın 13.02.2013 tarihinde alındığı 6.ayın 31.08.2013 tarihine denk gelip 5 yıllık sürenin 31.08.2018 tarihinde dolduğu, takibin 30.04.2018 tarihinde yapıldığı, sözleşmedeki diğer seçenekler gözetildiğinde de davanın zamanaşımı süresinde açıldığı;

yine davalı taraf her ne kadar davacıya aracılık ücreti ödenmesi hakkında şirketin önceki yönetim kurulunun aldığı 04.09.2011 tarih ve 37 nolu kararın geçersizliğini savunmuşsa da bu şirket iç ilişkisi olup, alınan karar iptal edilmiş olmadığından ve akabinde aracılık sözleşmesi düzenlendiğinden davacıya karşı bu savunma ileri sürülemeyeceğinden davalı vekilinin sair yönlerden istinaf itirazı yerinde değildir.

Açıklanan nedenle yukarıda belirtildiği üzere gerekçedeki zamanaşımı süresi yönünden gerekçenin düzeltilmesi gerektiğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.2.maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."