Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/1899 K.2024/1159

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin kırtasiyecilik ve matbaa işleriyle uğraşan bir şirket olduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında 08.06.2021 tarihinde Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin imzaladığı sözleşme uyarınca, davalı tarafından gönderileceği taahhüt edilen kitapların bir kısmı için 10.000,00TL değerinde iki adet bono verdiğini, davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediği gibi 2 adet bonoyu da iade etmediğini, bunun üzerine Yenimahalle 1. Noterliğince 11.10.2021 tarihinde davalıya elindeki senetleri iade etmesi için ihtarname çekildiğini, ancak davalının senetleri iade etmediğini, davaya konu 08.06.2021 düzenleme,

30.11.2021 ve 30.12.2021 vade tarihli senetlerin müvekkili tarafından keşide edildiğini, bono bedelsiz kaldığı için müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını, davalının borcu ifa etmediğinin kanıtı olarak müvekkil şirketine bir ürün ve fatura teslimi olmadığından davalının defter ve kayıtlarında bulunabileceğini, menfi tespit davasının kabulünü, davaya konu sözleşme dolayısıyla verilen senetler karşılığı müvekkilinin davalı şirkete bir borcunun olmadığının tespitini, dava konusu iki senedin iptalini, davalı aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı ıslah dilekçesi ile; Mahkemenizde açmış olduğumuz işbu menfi tespit davası devam ettiği sırada, davaya konu iki adet bonoların tahsili amacıyla 3. kişi ... İnş. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkil şirkete protesto çekilmiş; işbu protesto üzerine müvekkil tarafından ödeme yapılmak zorunda kalındığından davalının sebepsiz zenginleşmiş olduğunu belirterek davanın HMK 176 ve devamı maddeleri uyarınca tamamen ıslahı ile 10.000,00TL nin tahsilini istemiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı yan süresinde cevap dilekçesi sunmamış olup vekili beyanında; davalının kendisine ait olan peşinen örnek gönderme yükümlülüğünü 06.09.2021 tarihinde ... kargo aracılığı ile 954553 fatura no.lu iki koli gönderilmesiyle yerine getirdiğini, davacının müvekkilinden hangi üründen kaç adet 10.000,00TL' lik senet mukabilinde ürün istediğine ilişkin talep yükümlülüğünün devam ettiği, bu yükümlülüğün sözleşmenin 6/a bendinde de karşı tarafa yüklenmiş vaziyette olduğu,

ayrıca bu talebe ve istemin yerine getirilmesine ilişkin taraflar arası sürenin de halen devam ettiği, öte yandan müvekkilinin her bir bayisi ile örneklerin gönderilmesi akabinde bayiilerin ürün istemeyerek teslim ettikleri senetlerin iadelerini talep etmelerinin haksız bir ağırlık oluşturacağı, esasen söz konusu 10.000,00 TL lik kıymetli evrak taraflar arası güven ilişkisi sağlamak amaçlı bir evrak olduğu bildirilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, davacı vekili yargılama sırasında senetler nedeniyle dava dışı ... Ltd. Şti.'ye ödeme yaptığından davayı ıslah ettiği, davalının ticari defter ve kayıtlarını mahkememize sunması yahut yerini bildirmesi için çıkarılan davetiyeye cevap vermediği, her ne kadar davalının sözleşmede imzası bulunmasa da taraflar arasında başkaca bir hukuki ilişki bulunmadığından ve davalı aksini ileri sürmediğinden düzenlenen senetlerin bahse konu sözleşmeye istinaden düzenlendiği,

yargılama sırasında senedi elinde bulunduran dava dışı şirkete davacı tarafından banka kanalıyla 10.000,00-TL ödeme yapılması üzerine davanın temel ilişki ortadan kalktığından haksız olarak ödenen paranın iadesi istemine dönüştüğü, davalının sözleşme gereği üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini ispat edemediği, buna yönelik cevap dilekçesi verme süresinden sonra ileri sürülen delillere davalının muvafakatinin bulunmadığı,

senetlerin düzenlenmesine esas sözleşme ilişkisi ortadan kalktığından davacının senede dayalı olarak ödediği bedelin iadesini davalıdan talep etmesinin yerinde olduğu anlaşıldığından davacının faiz talebinde bulunmadığı gözetilerek 10.000,00TL'nin davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından.

Dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğ edilmediği, müvekkilin yalnızca inkâra yönelik savunma dahilinde ürün gönderimine dair kargo bilgilerinin delil mahiyetinde paylaşılmış olması, karar verilinceye kadar karşı tarafın muvafakatine bağlı olmaksızın değerlendirilmesi gereken bir delil olduğu, öte yandan, karşı yan önce menfi tespit davası olarak ikmâl etmiş olduğu dosyayı ilerleyen aşamada alacak davasına ıslah ettiği alacak davası türünün zorunlu arabuluculuğa tabi olduğu, gönderilen ürünlere ait faturanın bulunmadığı,

davacının müvekkilinden hangi üründen kaç adet 10.000,00TL tutarlı senet mukabilinde ürün istediğine ilişkin talep yükümlülüğünün devam ettiği, esasen bu kıymetli evrak taraflararası güven ilişkisi sağlamak amaçlı bir evrak olduğu, davanın reddi gerektiği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Dava konusu alacağın kapsam ve miktarı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava konusu senetlerin incelenmesinde; 08.06.2021 keşide tarihli, 30.11.2021 vadeli, 5.000,00Tl tutarlı malen düzenleme nedenli, keşidecisi ... Şirketi, lehdarı ... Şirketi olduğu, diğerinin de vade tarihinin 30.12.2021 olup 5.000,00TL tutarlı olduğu, ... Şirketinin ...'a senetleri ciro ettiği ; senet bedellerinin tahsil edildiği görülmüştür.

Dava kambiyo senedine dayalı takipten dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkin olup,dava 22.11.2021 tarihinde menfi tespit davası olarak açıldığı, ödeme üzerine alacak davasına ıslah edildiği, dava tarihi itibariyle zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı anlaşılmıştır.

Buna göre mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle davalının senedin sözleşme gereği avans olarak verildiğini kabul etmesine ve malları teslimini kanıtlayamamasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."