Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/818 K.2024/1069

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352.maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, dava dışı borçlu ... (VKN: ...) tarafından keşide edilerek müvekkili tarafından tahsile konulan çekin karşılığı çıkmadığını, bu çekle ilgili yapılan takibin semeresiz kaldığını, 30.11.2019 keşide tarihli 120.000,00 TL bedelli 13325 seri nolu çek (...

Şubesi) davalı banka Çek Kanunu kapsamında çek hesabı açarken göstermesi gereken özeni ve dikkati göstermediğini, çek hesabı açılmaması gereken şirket adına çek hesabı açarak müvekkilin zarara uğramasına neden olduğunu belirterek şimdilik 1.000,00 TL’nin öncelikle çekin karşılıksız çıktığı (zararın doğduğu) 30.11.2019 tarihinden itibaren, bu talebimiz kabul görmez ise dava tarihinden itibaren 3095 sk m.2/2'ye göre işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, dava dışı ...'ye mobilya ve mobilya malzemeleri toptan ve perakende işi yapmakta iken 11.04.2018 tarihinde talebi üzerine ticari şahıs hesabı açılarak POS tahsil edildiğini, 05.09.2018 tarihinde müvekkili tarafından ...'ye çek karnesi tahsis edildiğini, bu tarihte müşteri ilk kez çek kullanacak olduğundan ödenmeyen ve karşılıksız çıkan bir çekinin bulunmadığının tespit edildiğini, bu tarihte müşteri ...'nin yansıyan veya devam eden bir haciz/icra kaydı, vergi ve SGK borcu kaydı bulunmadığını, sadece fatura borcundan dolayı müşteri tarafından ödemesi yapıldıktan sonra kaldırılan bir haciz kaydı tespit ettiklerini,

banka tarafından yapılan araştırmalar sonucunda çek tahsil edilen şirket ve ortağına karşı olumsuz herhangi kayıt tespit edilmediğini, Türkiye Bankalar Birliği Risk Merkezi'ne yazılan müzekkereye verilen cevapta da incelendiğinde, ...'ye çek karnesi tahsis edilen 05.09.2019 tarihinde yasaklılık ve prostesto verisinin bulunmadığı hususu açık olarak görüldüğünü bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, çekin keşide edildiği tarihte yürürlükte olan 5941 sayılı Çek Yasasının 2/1. bendinde bankaların çek hesabı açtırmak isteyen müşterilerinin yasaklı olup olmadığını araştırma ve ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni göstermek yükümlülüğünün olduğu, somut olayda davalı bankanın dava dışı çek keşidecisi ile alakalı gerçekte var ve faal olan bir firmanın çek müşterisi yapıldığı, bu firmanın istihbarat bilgilerinin olumsuzluk içermediği, çek yasaklısı da olmadığı dikkate alınarak davalının davaya konu çek alacağı yönünden kusurlu olduğunun ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından ispatlanamadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından; Mahkemece eksik inceleme ve araştırma ile hüküm tesis edildiği, silahların eşitliği ilkesine aykırı hareket edilerek gerekçeleri de gösterilerek toplanmasını istedikleri delilleri toplanmaksızın düzenlenen rapor ile karar tesis edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli araştırma ve incelemeyi içermediği, çek karnesinin basım tarihinin 21/06/2019 olduğu halde hesabın açıldığı 06/07/2018 tarihi itibariyle değerlendirme yapılmasının doğru olmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık 5941 sayılı yasanın 2. maddesi kapsamında davalı bankanın sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve var ise kapsamı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 5941 sayılı yasanın 2. maddesi kapsamında davalı bankanın sorumlu olduğu iddiasına dayalı olarak açılan tazminat davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

5941 sayılı Çek Kanunu'nun "Bankanın araştırma yükümlülüğü, çek hesapları ve çek defterleri" kenar başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında; "Bankalar, çek hesabı açılması ile ilgili olarak bu Kanunla kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirirken, çek hesabı açtırmak isteyenin yasaklı olup olmadığını bu Kanun hükümlerine göre araştırırlar; ayrıca ilgili kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesinde gerekli basiret ve özeni gösterirler" düzenlemesi bulunmaktadır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."