Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2022/926 K.2024/618

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davalı bankaya ait dava dışı ...

İnşaat Mühendislik Asansör Elektronik Endüstriyel Enerji Üretim Nakliyat İhracat İthalat Pazarlama Sanayi ve Ticaret anonim Şirketi'ne vermiş olduğu iki adet çekin müvekkiline keşide edildiğini, müvekkilinin çekleri ibraz ettiğinde çeklerin karşılıksız çıkması nedeniyle tahsilat yapılamadığını, bankaların güven kuruluşları olduğunu ve çek karnesi verirken özen yükümlülüğüne uygun davranması gerektiğini, zarara uğrayan davacının bu zararından gerekli araştırmayı yapmayan davalı bankanın da sorumlu olduğunu,

ayrıca Ceyhan Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2020/214 E. sayılı dosyası kapsamında verilen tedbir kararı uyarınca çeklerin sadece numaralarının uyuşması nedeniyle çeklere el konularak müvekkilinin tahsil hakkının kıstlandığını, sonrasında tedbir kararın kaldırılması üzerine çekin karşılığının bulunmadığının derc edildiğini, netice olarak çek karnesi verirken gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranıldığını belirterek şimdilik 100,00 TL'nin çek ibraz tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkilinin dava dışı ... Ltd. Şti’ye çek karnesi verirken gereken tüm özen ve dikkati göstermiş yaptığını, gereken tüm araştırmaları eksiksiz şekilde yerine getirmek suretiyle çek karnesini teslim ettiğini, müvekkilinin karşılıksız çıkan çek yapraklarına ilişkin olarak yaprak bedelini ödemek dışında hiçbir sorumluluğu olmayıp huzurdaki davanın çeklerin karşılıksız çıkmasına sebebiyet veren ... Ltd. Şti’ye karşı açılması gerektiğini, davacı tarafın da tacir olup çekle ödemeyi kabul etmesi halinde keşidecinin ekonomik ve sosyal durumunu araştırmakla yükümlü olduğunu, davacının zararından müvekkilinin sorumlu olmadığını bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı ... Ltd.

Şti.’nin davalı bankadan çek karnesi temin ettiği, bankanın sunulan evraklar doğrultusunda yapılan araştırma sonucunda herhangi bir engel bulunmaması nedeni ile çek karnesini verdiği, davalı bankanın özen yükümlülüğüne uygun davrandığı, ayrıca dava dışı şirketin birçok çekini de ödediği, sonradan birtakım çeklerini ödeyememiş olduğu, Yargıtay uygulamalarında hamil nezdindeki zararın ancak diğer çek borçlularına karşı tüm takip yollarının tüketilmesi sonucu oluşacağının kabul edildiği,

bu bağlamda muhataba başvuru için çekteki tüm müracaat borçlularına icra takibi yapılması ve bu icra takiplerinin sonuçsuz kalması nedeniyle aciz vesikası alınmış olmasının gerektiği, ancak takip dosyaları kapsamında alınmış bir aciz vesikasının da bulunmadığı, davacının zararından davalının sorumlu olmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından; Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli araştırma ve incelemeyi içermediği, rapora yönelik itirazların karşılanmadığı, aciz vesikasının sonradan tamamlanabileceği gibi mahkemece çek iptali davası sırasında verilen tedbir kararının uygulanması sırasında davalı bankanın sorumluluğuna dair değerlendirmede bulunulmadığı bildirilerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık 5941 sayılı yasa kapsamında davalı bankanın sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve var ise kapsamı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 5941 sayılı yasa kapsamında davalı bankanın sorumlu olduğu iddiasına dayalı alacak davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Dava konusu olan ve davalı bankaya ait dava dışı şirket tarafından keşide edilen 30.11.2020 tarihli, 8626738 seri numaralı ve 120.000,00 TL bedelli çek, 15.12.2020 tarihli, 8626739 seri numaralı ve 120.000,00 TL bedelli çek olduğu, çeklerin lehtarının davacı olduğu, çekin arka kısmında lehdarın kaşesi ve imzasının yer aldığı, çeklerin arka yüzünde davalı bankanın karşılıksız kaşesinin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında alınan 01/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda davalı bankanın çek karnesini verirken gerekli araştırmayı yaptığını, dava dışı ... Ltd.

Şti.’ye davaya konu 03.01.2020 tarihinde 8626738 seri numaralı ve 8626739 seri numaralı çeklerin verilmesi esnasında ilgili istihbarat işlemini yaptığı ve istihbarat sonucunda da dava dışı çek keşidecisi firmaya çek karnesi verilmesi yönünde herhangi bir yasaklılık veya engel durumunun bulunmadığını, elde edilen belgelere göre çek hesabı talep eden kişinin ekonomik durumunu tespit ederek,

çek hesabı açılmasında bir engelin olmadığının, sosyal durum araştırmasınında çek hesabı açılması talep eden kişinin sosyal ve ticari şöhretinin çek düzenlemeye elverişli olduğunun belirlendiğini, buna göre dava dışı şirkete çek karnesi verilmesinde davalı bankanın bir kusurunun bulunmadığını ayrıntılı olarak ifade etmişlerdir.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."