Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1285 K.2025/1424

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıyla uzun zaman önce yaptığı ticaret esnasında teminat amacıyla boş senet verdiğini, davalının kötüniyetli olarak senedi doldurarak icra takibi başlattığını, takipten bir süre sonra davalının bu sefer cari hesap alacağı nedeniyle ayrı icra takibi başlattığını, takibe itiraz edildiğini, davalının huzurdaki davada olası bir cari hesap alacağı iddiasında bulunması durumunda mükerrer talepte bulunmuş olacağını, ispat yükünün davalıda olduğunu, borcun bulunmadığını belirterek müvekkilinin senede dayalı takip nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı iddiasının doğru olmadığını, ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, bononun teminat senedi olmayıp borca karşılık verildiğini, müvekkilinin ticari defterleri incelendiğinde alacaklı olduğunun ispatlanacağını savunarak davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre; bonunun teminat amacıyla boş olarak verildiğinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği, dosya kapsamında davacının iddiasını ispata yarar delil sunmadığı, ticari defter ve kayıtların incelenmesinin esasa etkili olmayacağı, senede karşı senetle ispat kuralı gereği davacının aynı nitelikte delil sunması gerektiği, ancak sunamadığı, davacıya yemin teklif etme hakkının hatırlatıldığı, davalı şirketin üç yetkilisinin bulunduğu ve herhangi iki yetkilinin atacağı müşterek imza ile şirketin temsil ve ilzam olunduğu, davalı şirket yetkililerinden ikisinin yemini eda ettiği, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine ve ihtiyati tedbir kararı nedeniyle kötüniyet tazminatına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının cevap dilekçesinde senedin ticari kayıtlara göre işleme konulduğunu ikrar ettiğini, senedin dayanağının ticari kayıtlar olduğunu açıkça belirttiğini ve ticari kayıtlara dayandığını, davalının ispat yükünü üzerine aldığını, bu nedenle ticari defterlerin bilirkişi marifetiyle incelenmesi gerektiğini, bu yöndeki taleplerin mahkemece red edildiğini, davalının 3 yetkilisinin bulunduğunu, tebligat yapılmasına rağmen 2 yetkilinin duruşmaya gelerek yemin ettiğini, yemine tüm yetkililer tarafından iştirak edilmediğinden yemin konusunun ikrar edilmiş sayılması gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, takibe konu senedin teminat senedi olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. Beypazarı İcra Müdürlüğünün 2022/944 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 04/10/2022 tarihinde davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine senede dayalı 150.000,00 TL asıl alacak olmak üzere fer'ileri ile birlikte toplam 198.435,62 TL alacağın tahsili için kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.

Takibe konu senedin yapılan incelemesine göre, senedin 19/11/2018 keşide tarihli, 30/09/2020 vade tarihli, nakten ihdaslı olduğu, davacının keşideci, davalının lehtar olduğu, senedin kambiyo vasfına haiz olduğu görülmüştür. Beypazarı İcra Müdürlüğünün 2022/1019 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 19/10/2022 tarihinde davalı alacaklı tarafından davacı borçlu aleyhine cari hesaba dayalı 28.678,14 TL asıl alacak olmak üzere fer'ileri ile birlikte toplam 46.503,57 TL alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığı, davacı borçlunun takibe itiraz ettiği görülmüştür.

Somut olayda, davacı nakden ihdaslı senedin teminat amacıyla verildiğini iddia etmekle senedin veriliş nedenini talil etmiş olup bu durumda senedin teminat amacıyla verildiğinin, teminat amacının işlevsiz kaldığının yani senedin bedelsiz kaldığının davacı tarafından ispat edilmesi gerekir.

Davacının iddiasını ispat için davada taraf şirketlere ait ticari defterlere dayanması hukuken kabul edilebilir olmakla birlikte ticari defterlerin incelenmesi talebinin reddine yönelik ara karar isabetli olmamıştır.

Bu durumda diğer delillerle birlikte tarafların ticari defterlerinin bilirkişi marifeti ile incelenerek neticesine göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır (Aynı yönde, teminat senedi iddiasında tarafların ticari defterlerinin incelenmesine yönelik Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/09/2022 Tarih, 2021/1906 Esas, 2022/6293 Karar sayılı ilamı)

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı tarafın istinaf itirazlarının kabulü ile eksik araştırma nedeniyle HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."