Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/1520 K.2026/173

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, ...

İlçesi'nde davalı şirketin ürünlerinin dağıtımını ve pazarlamasını yapan bayisi olduğunu, davacı şirket ile davalı şirket arasında her üç (3) yılda bir bayilik sözleşmesi imzalandığını, en son 01/01/2022 tarihinde üç (3) yıl süreli Bayilik Sözleşmesi'nin akdedildiğini, müvekkil şirketin kendisinden beklenen tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, 2022 yılında üç (3) yıllığına imzalanan bayilik sözleşmesinin devam edeceği düşüncesiyle birçok yatırım yaptığını, araç satın aldığını, bankalardan krediler çektiğini, ancak sözleşme süresi bitmeden davalı şirketin,

Beşiktaş 15. Noterliği'nin 16/11/2022 tarih ve 16209 yevmiye numaralı fesih ihtarnamesi ile tek taraflı olarak bayilik sözleşmesini feshettiğini bildirdiğini, davalı firma tarafından bayilik sözleşmesinin süresinden evvel tek taraflı feshinin hukuka aykırı olduğunu, bu haksız fesih nedeniyle müvekkil şirketin zarara uğradığını belirterek,

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız fesih nedeniyle maruz kalınan zararlar için şimdilik 1.000,00 TL'nin ve sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle sözleşme süresince mahrum kalınan kazanç için şimdilik 1.000,00 TL'nin reeskont faiziyle birlikte davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirketin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, müvekkil şirket ile davacı şirket arasında 01/01/2022 tarihli Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşmenin tek taraflı feshinin mümkün olmadığını, davalı şirketin sadece Bayilik Sözleşmesi'nin süresinin uzatılmayacağını davacı şirkete bildirdiğini, akdedilen sözleşmenin bir (1) yıl süreli olduğunu, Kore denetimleri sırasında davacı şirketin fiziki depo şartlarının davalı şirketin standartlarını karşılamadığının görüldüğünü ve durumun davacı şirkete bildirildiğini, ancak davacı şirketin bir önlem almadığını,

davacı şirketin kusuru nedeniyle sözleşme süresinin uzatılmadığını, dolayısıyla süresi sona eren sözleşme için herhangi bir zararın ve kazanç kaybının oluştuğundan söz edilemeyeceğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, Bayilik Sözleşmesi'nin bir (1) yıllık süresinin sona ermesinden sonra uzatıldığına veya yenilendiğine ilişkin taraflar arasında bir anlaşma yapılmadığı takdirde sözleşmenin feshi ihbarına gerek olmaksızın kendiliğinden sona ereceğinin hüküm altına alındığı, bahsi geçen bu hüküm gereği sözleşmenin bitiş tarihi olan 31/12/2022 tarihinden önce taraflarca sözleşmenin devamına ilişkin bir anlaşma yapılmadığı, sözleşmenin 31/12/2022 tarihinde davacı şirketin yenileme iradesi olmadığından kendiliğinden sona erdiği, bu durumun davacı şirkete 16/11/2022 tarihli ihtarname ile de bildirildiği,

dolayısıyla sözleşmenin davalı şirket tarafından feshedilmediği, sürenin dolması ile yenilenmemesi sonucu kendiliğinden sona erdiği, bu hali ile Bayilik Sözleşmesi'nin haksız feshedildiğinden söz edilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; fesih hakkının TMK'nın 2. maddesine aykırı şekilde kullanıldığını, müvekkil şirketin, Bayilik Sözleşmesi'nin devam edeceği inancı ile birçok yatırım yaptığını, ancak sözleşmenin öngörülen süreden önce feshedilmesi sonucu zarara uğradığını, ayrıca davacı şirketin, sözleşmenin devamı süresince elde edeceği kazançtan mahrum kaldığını, sözleşmede herhangi bir nedene veya fesih bildirim süresine gerek olmadan taraflardan sadece birisinin sözleşmeyi sona erdireceğine ilişkin kaydın geçersiz olduğunu,

Bayilik Sözleşmesi'nin ekonomik anlamda daha güçlü olan davalı şirketçe standart sözleşmelere göre hazırlandığını, sözleşmenin 21. maddesinde yer alan açıklamanın geçerliliğinin söz konusu olmadığını, sözleşmede dürüstlük kuralına aykırı olan ve sözleşme şartlarını ağırlaştıran genel işlem koşullarının yazılmamış sayılması gerektiğini belirterek, mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan 01/01/2022 tarihli Bayilik Sözleşmesi'nin kendiliğinden sona erip ermediği, sözleşmenin sona ermesi nedeniyle davacı şirketin zararının doğup doğmadığı ve mahrum kalınan kazancı talep etme hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 01/01/2022 tarihli Bayilik Sözleşmesi'nin sona ermesi nedeniyle uğranılan zarar ile mahrum kalınan kazanç kaybının tahsili talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 01/01/2022 tarihli ... Satış ve Dağıtım Bayilik Sözleşmesi'nin 22. maddesinde, "Sözleşmenin ilgili maddelerinde yer verilen fesih halleri istisna olmak üzere ve sözleşme bu maddeye göre daha önce feshedilmediği taktirde, 01/01/2022 tarihinden itibaren 1 (bir) yıl süre ile yürürlükte kalır ve her 1 yıllık sürenin dolması sonrasında taraflar sözleşmenin devamı hususunda iradelerini ortaya koyarlar ise, işbu sözleşme 1'er yıllık süreler ile toplamda 3 (üç) yıl ile sınırlı olmak üzere kendiliğinden uzar..." düzenlemesi bulunmaktadır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle 01/01/2022 tarihli ...

Satış ve Dağıtım Bayilik Sözleşmesi'nin 22. maddesindeki açıklama doğrultusunda, sözleşmenin bir (1) yıllık süreyi kapsar nitelikte bulunmasına ve 31/12/2022 tarihi itibariyle sözleşmenin kendiliğinden sona ermesine, bu itibarla eldeki davada haksız feshin varlığından söz etme imkanının olmadığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."