Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/244 K.2025/831

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalı ... arasında 23/10/2018 tarihinde yurtiçi hayvan alım sözleşmesi imzalandığını, sözleşmeye konu 4930 adet hayvandan 4522 adedini teslim ettiğini, kalan 408 adet hayvanı ise davalıdan kaynaklanan sebeplerle teslim edemediğini, buna rağmen davalının 249.951,00 TL tutarlı teminata hukuka aykırı el konulduğunu belirterek 249.951,00 TL teminatın 24/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, sözleşme gereğince davacının asli edimlerinden birinin dağıtım süresinde yapmak olup kusuru ile süresinde dağıtımı yapmayan davacının teminatının haklı olarak irat kaydedildiğini, davacıya ...

İli ... projesinde dağıtımı gerçekleştirilmeyen dağıtımların tamamlanması, aksi halde 10/01/2019 tarihinde sözleşmenin feshedileceğinin 31/12/2018 tarihinde ihtar edildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere olumsuz hava koşulları nedeniyle dağıtım yapılamadığına dair yazının ise 11/01/2019 tarihinde geldiğini, sözleşmenin 25.3 maddesinde belirtilen işin süresinden sayılmayan sürenin hayvanların hak sahibine tesliminden sonra yapılan muayene süresi olup somut olaya uygulanma imkanının olmadığını, hayvanların hak sahiplerine teslim edilmediğini, seçim heyeti görevlendirmesinde müvekkilinin tüm edimlerini yerine getirdiğini,

seçim heyetinin görevlendirildiğini, ihtarlı fesih halinde kesin teminatın gelir yazılacağı ve borca mahsup edilmeyeceği hususunun sözleşme ve eklerinde açıkça düzenlendiğini bildirerek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının, 23/10/2018 tarihli yurtiçi hayvan alım sözleşmesi gereğince toplam 4.930 küçükbaş hayvanı, en geç 31/12/2018 tarihine kadar genç çiftçi projesi kapsamında hayvan almaya hak kazanan dava dışı genç çiftçilere teslim etmeyi taahhüt ettiği, davalı idare tarafından ilk olarak 30/11/2018 tarihli yazı ile sözleşme süresi içinde taahhüdün yerine getirilmesinin davacıya ihtar edildiği, sözleşme gereği son teslim günü olan 31/12/2018 tarihinde ise teslim edilmeyen hayvanların hak sahiplerine 10/01/2019 tarihine kadar teslim edilmesi,

aksi halde kesin teminatın irat kaydedileceği ve sözleşmenin feshedileceği bildirilerek davacıya ek süre verildiği, takiben davalı tarafından davacıya gönderilen 22/01/2019 tarihli yazı ile 4.930 baş koyunun temin ve dağıtımı için imzalanan sözleşme esaslarında söz konusu hayvanların zamanında hak sahibi genç çiftçilere teslim edilemediği,

sözleşmenin 25.2 maddesi kapsamında sözleşmenin feshedildiği bildirilerek kesin teminatın irat kaydedildiği anlaşılmış olup, alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere davacının Kırklareli ilinde 204, İstanbul ilinde ise 239 olmak üzere toplam 443 adet hayvanın teslim süresi içerisinde ve verilen 10 günlük ek süre içerisinde teslimini sağlayamadığı, davacı tarafından 225 adet hayvanın hava muhalefeti dolayısıyla teslim edilemediği savunulmuş ise de bu miktar düşüldüğünde dahi hayvanların tamamının teslim edilmemiş olacağının anlaşıldığı,

davacının itiraza konu ettiği davalı tarafından oluşturulan seçim heyetince düzenlenen 08/01/2019 ve teslimin son günü olan 10/01/2019 tarihli tutanaklar gereği uygun bulunmama durumunun da o tarihte bir kısım hayvanların aşı bilgilerinin sisteme girilmemesi ile mükerrer küpeleme yapılmasından kaynaklandığı ve bu durumun da davacının sorumluluğunda olduğu, yine bilirkişi raporu ile de ortaya konulduğu gibi davaya konu uyuşmazlık çerçevesinde somut olayda taraflar arasındaki sözleşmenin 18., 25.3 ve 41. madde hükümlerine göre süre uzatım hallerinin de oluşmadığı,

dolayısıyla her durumda sözleşmenin 10.1. maddesi gereği davacı, davalı tarafından verilen ek süre ile en geç 10/01/2019 tarihinde tüm işlemleri tamamlayarak dava dışı genç çiftçilere dağıtımı bitirmeyi taahhüt etmiş olup o tarihte dahi teslimin gerçekleştirilmemiş olacağı, davacının teminatın irat kaydedilmesine dair işleminin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden- davacı vekili tarafından;

Kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ihale konusunda uzman bilirkişiden rapor alınmadığını, taraflar arasında 24/10/2018 tarihli 820 adet büyükbaş hayvan için ve 23/10/2018 tarihli 4930 adet küçükbaş hayvan için sözleşmeler yapıldığını, her iki sözleşme için dava konusu 500.000,00 TL bedelli teminat mektubunun verildiğini, Edirne ve İstanbul illerinde sözleşmeye uygun hayvan teslim ve dağıtımlarının yapıldığını, süresi içinde teslim edilen hayvanların muayene ve kabulü için geçen sürelerin işin süresinden sayılmaz hükmünün işletilmediğini, sözleşmenin davalı tarafından haksız feshedilerek teminata el konulduğunu,

dağıtımı yapılmayan hayvanlardan davalının ve İl Müdürlüklerinin sorumlu olduğunu, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek nitelikte olmadığını, davalının feshe rağmen sözleşme ile bağlılığını gösterdiğini bildirerek başvurulmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacı tarafından davalıya verilen teminat mektubunun davalı tarafından irad kaydedilmesinin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, hayvan alımına ilişkin sözleşmenin haksız feshedildiği iddiasına dayalı irad kaydedilen teminat bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı, taraflar arasında 23/10/2018 tarihli yurtiçi hayvan sözleşmesi imzalandığını, sözleşme şartlarına göre 4930 adet hayvandan 4522 adedini teslim ettiğini, kalan 408 adet hayvanı ise davalıdan kaynaklanan sebeplerle teslim edemediğini, buna rağmen davalının 249.951,00 TL tutarlı teminata haksız olarak el konularak teminat mektubunun nakte çevrildiğini ileri sürülmüştür.

Taraflar arasında 23/10/2018 tarihli yurtiçi hayvan alım sözleşmesi gereğince toplam 4.930 küçükbaş hayvanı, en geç 31/12/2018 tarihine kadar genç çiftçi projesi kapsamında hayvan almaya hak kazanan dava dışı genç çiftçilere teslim etmeyi taahhüt ettiği, davalı idare tarafından ilk olarak 30/11/2018 tarihli yazı ile sözleşme süresi içinde taahhüdün yerine getirilmesinin davacıya ihtar edildiği, sözleşme gereği son teslim günü olan 31/12/2018 tarihinde ise teslim edilmeyen hayvanların hak sahiplerine 10/01/2019 tarihine kadar teslim edilmesi, aksi halde kesin teminatın irat kaydedileceği ve sözleşmenin feshedileceği hususlarının bildirildiği,

takiben davalı tarafından davacıya gönderilen 22/01/2019 tarihli yazı ile 4.930 baş koyunun temin ve dağıtımı için imzalanan sözleşme esaslarında söz konusu hayvanların zamanında hak sahibi genç çiftçilere teslim edilemediği, sözleşmenin 25.2 maddesi kapsamında sözleşmenin feshedildiği bildirilerek kesin teminatın irat kaydedildiği, sözleşmede belirtilen süre uzatımı halleri hariç üreticinin hayvanları süresinde teslim etmemesi halinde 10 gün süreli yazılı ihtar gönderileceği, belirtilen sürede teslimatın yapılmaması halinde sözleşmenin feshedilerek işin genel hükümlere göre tasfiye edileceğinin kararlaştırıldığı görülmüştür.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davalının yazılı ihtarına rağmen sözleşmeye konu hayvanların tamamının 10/01/2019 tarihine kadar davacı tarafından teslim edilmemesine, davalının sözleşmeyi feshinin haklı nedene dayanmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."