Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/41 K.2023/733

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı ... arasındaki ticari ilişki nedeniyle dava konusu çeki avans olarak davalı şirkete verdiğini, buna ilişkin aralarında protokol düzenlendiğini, davalı şirketin ticari faaliyetine son verdiğini, müvekkiline mal teslim etmediğini, dava konusu çeki davalı ... şirketine devrettiğini, çekin bedelsiz olması nedeniyle devrin hukuken geçerli olmadığını, satım ilişkisine ait faturanın bulunmadığını belirterek müvekkilinin çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve çekin iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile davalı lehtar şirket arasındaki protokolün müvekkilini bağlamayacağını, çekin dava dışı .... Şti.'den faktoring sözleşmesi ve faturaya istinaden alındığını, 6361 sayılı kanunun 9/3 maddesi uyarınca keşideci ve ciranta arasındaki ilişkilere dayalı def'ilerin müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... cevap dilekçesi sunmamış, yargılamaya katılmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, dosyaya sunulan protokole göre dava konusu çekin davacı tarafından davalı ...'ne teminat olarak verildiği, davalı şirketin malların teslim edildiğini iddia ve ispat edemediği, bu nedenle davalı şirket yönünden davanın kabulü gerektiği, davalı ... yönünden yapılan değerlendirmede ise, davacının davalı lehtar şirkete karşı bedelsizlik iddiasına dayandığı, davalı ... şirketinin çeki faktoring sözleşmesi ve faturaya dayalı olarak devraldığı, davacı ile davalı lehtar şirket arasındaki def'ilerin davalı ... şirketine karşı ileri sürülemeyeceği, davalı ... şirketinin çeki iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket ettiğinin davacı tarafından ispat edilemediği gerekçesiyle davalı ... yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirkete verilen çek karşılığında müvekkiline mal teslim edilmediğini, fatura düzenlenmediğini, çekin bedelsiz olduğunu, faktoring şirketine sunulan faturanın keşideci tarafından düzenlenmediğini, fatura ile çek bedelinin uyumsuz olduğunu, yönetmeliğe aykırı işlem yapıldığını, ba-bs formları ve ticari defterlerin incelenmediğini, fatura ve çekteki imzaların farklı olması nedeniyle imza incelemesi yapılmasına yönelik talebin dikkate alınmadığını, çekte aval veren ... ile davalı ... arasında sözleşme bulunmadığını,

dava açıldıktan sonra aval verenin çek bedelini davalıya ödemesine ve dava konusuz kalmasına rağmen davalının davaya devam ettiğini, ciroların hukuki niteliğinin değerlendirilmediğini, eksik araştırma ile karar verildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, davacının çek nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dava dilekçesi ekinde sunulan 21/03/2015 tarihli davacı şirket ile davalı ... arasında düzenlenen protokolde dava konusu çekin de içinde bulunduğu bir kısım çeklerin teminat olarak verildiği, malların davacıya teslim edilmemesi halinde çeklerin kayıtsız şartsız iade edileceği hususlarının kararlaştırıldığı görülmüştür.

Dava konusu çekin 25/02/2016 keşide tarihli olduğu, keşidecisinin davacı şirket, lehtarının davalı ... olduğu, çekin arkasında lehtar cirosundan sonra .... Şti.'nin cirosunun ve ...'un aval imzasının bulunduğu görülmüştür.

Davalı ...Ş. ile dava dışı .... Şti. arasında faktoring sözleşmesi imzalandığı, dava dışı .... Şti.'nin davalı lehtar şirket ... adına 05/10/2015 tarihli 143.312,50 TL bedelli irsaliyeli satış faturasını düzenlediği görülmüştür.

6361 sayılı kanunun 9/3 maddesinde ''Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoring şirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.'' hükmü bulunmaktadır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle davalı ... şirketinin çeki faktoring sözleşmesine ve faktoring sözleşmesini imzalayan şirket tarafından çek lehtarı adına düzenlenen faturaya istinaden alması, davacının faktoring ilişkisi içerisinde yer almamasına, şahsi def'ilerin davalı ... şirketine karşı ileri sürülememesine göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."