Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2023/652 K.2023/1388

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, davacının 30/08/2014 vadeli 10.000,00 TL bedelli, 30/09/2014 vadeli 20.000,0 TL bedelli ve 30/10/2014 vadeli 20.000,00 TL bedelli 3 adet senet sebebiyle davalılardan alacaklı olduğunu, buna ilişkin Eskişehir 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/12327 E sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, ancak davalıların takibe itiraz ederek takibi durdurduklarını, itirazın yersiz ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenle davanın kabulüne, itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili, bonoların zamanaşımına uğradığını, kaldı ki böyle bir borcu olmadığını bildirerek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece verilen ilk kararda davacı vekilince 25/06/2018 tarihi itibariyle uyap sistemi üzerinden delillerini bildiren dilekçe ve dava konusu bonoların taraflar arasındaki buğday alışverişinden kaynaklandığını açıklayan dilekçe ile ekinde 19/10/2012 tarihli müstahsil makbuzunun sunulduğu, müstahsil makbuzunda 99918 TL tutarlı buğday satış bedelinden gerekli kurumsal kesintiler yapıldıktan sonra 97.527,96 TL satış bedelinin müstahsil ... tarafından bedelinin çek alınmak suretiyle tamamen tahsil edildiğinin imzalanarak beyan edildiğinin görüldüğü,

25/06/2018 tarihli dilekçe ekinde sunulan temel ilişkiyi gösteren müstahsil makbuzunda, bonolardan bahsedilmediği gibi mal bedelinin tahsil edildiğinin kabul edilmiş olması, belgedeki çekin tahsil edilemediğini, bonolarla değiştirildiğini gösteren yazılı delili sunulmadığı gözetildiğinde bonolara dayalı temel ilişki ve bu ilişkiden kaynaklı alacağın varlığı ispatlanmadığından davanın reddine, davacının kötü niyeti ispatlanmadığından haksız takip tazminatı talebine ilişkin davalı talebinin REDDİNE dair verilen karar davacı tarafça istinaf edilmiş olup;

Dairece karar ;"Dosya incelendiğinde davacı tarafın 3 adet bonoya dayalı olarak icra takibi yaptığı, takibe itiraz edilmesi üzerine bu davanın açıldığı görülmektedir. Takibe konu bonolar incelendiğinde, davacının bu bonolarda lehtar, davalılardan ...'nin keşideci, diğer davalı ...'nin ise avalist olduğu anlaşılmaktadır. Davalı taraf cevap dilekçesinde bonoların zamanaşımına uğradığını, icra takibine itiraz dilekçesinde ise davalıların böyle bir borcunun olmadığını, 05/07/2018 tarihli dilekçelerinde ise davacının delil listesinde sunduğu makbuzun altında paranın tamamen alındığının yazılı olduğunu ve bunu davacı tarafça imzalandığını belirttiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu 19/10/2012 tarihli müstahsil makbuzu incelendiğinde, davacıya vermiş olduğu buğday karşılığında ... Bankasının çekinin verildiği belirtilmektedir. Davalı taraf bu çek karşılığında herhangi bir mal verilmediğini savunmamaktadır. Bu durumda söz konusu çekin ifa amacıyla verildiği dikkate alınarak ödenip ödenmediği araştırılmalı, bunun sonucuna göre toplanan bütün delillerle birlikte değerlendirilerek bir karar verilmelidir. Dolayısıyla davacı tarafın bu yöndeki istinaf itirazları doğrudur. Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nin 353/1-a-6.maddesi uyarınca kabulü ile kararının kaldırılmasına karar verilmiştir."

Mahkemece istinaf kararı üzerine ... Şubesi'ne yazı yazılarak; davalı tarafından, davacıya verilen ve davacı tarafından tahsil edilen çekler hakkında mahkemeye bilgi verilmesi istenmiş, ...'den verilen 20/07/2022 tarihli cevabi yazıda ...

Bankası'na ait sorulan çeklerden 960887 numaralı çekin tahsil edildiğini, 960886, 960888 ve 960889 çek numaralı, keşidecisi ... olan toplam 100.000,00 TL tutarlı davacı emrine düzenlenen 3 adet çekin tahsil edilmediğinin bildirildiği ve 3 adet çek örneğinin gönderildiği,buna göre davalı ...'nın, davacı ...'e verdiği toplam 100.000,00 TL tutarlı çekin banka aracılığıyla tahsil edilmediği anlaşılmış olup, davalılar ödenmeyen çek bedellerini haricen ödediklerini de ispat edemediklerinden, dava konusu bonoların tahsil edilmeyen bu çekler karşılığı verildiği mahkemece kabul edilmiş olup,

davalı tarafça bono bedellerinin de takip ve dava konusu yapılan 50.000,00 TL'lik bölümün ödendiği davalılarca ispatlanmadığından, davalılarca alınan buğdayın takip konusu yapılan 50.000,00 TL'lik bölümünün davalılarca ödenmediği, dolayısıyla vade tarihi itibariyle davacının bu miktar alacaklı olduğu mahkemece kabul edildiği, alınan bilirkişi raporu ile, davacının 50.000,00 TL asıl alacağı yanında 16.726,17 TL işlemiş faiz, 152,32 TL masraf olmak üzere toplam 66.878,49 TL alacağının bulunduğu tespit edilmekle.

Davanın KISMEN KABULÜ ile, Eskişehir 3. İcra Müdürlüğü'nün 2017/12327 E sayılı takip dosyasına konu 50.000,00 TL asıl alacak, 16.726,17 TL işlemiş faiz, 152,32 TL masraf olmak üzere toplam 66.878,49 TL alacak yönünden davalıların, itirazının iptaline, asıl alacağın %20'sine karşılık gelen 10.000,00 TL icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davalı vekili tarafından.

Davacının iddiasını genişletmesine ve sonradan sunmuş olduğu belgelerin dosya arasına alınmasına muvafakatinin bulunmadığı, davacının bu kapsamda süresinden sonra sunduğu makbuz ve bu makbuzda bahsi geçen ve vade ve miktarları belli olmayan çek için bankalara yazılan müzekkereler sonucu bankaca bildirilen çeklerin davacının dayandığı hukuki ilişki kapsamında verildiği kabul edilmekle yetinilmemiş bu çeklerin geri verildiği ve dava konusu bonoların da bu çeklerin geri verilmesi karşılığında davacıya verildiği kabul edilerek hükme esas alındığı,

davacı tarafın, takip ve dava konusu ettiği bonolardan dolayı alacaklı olduğunu iddia etmiş ise de dava dilekçesinde bonoların altında yatan hukuki ilişkiye dayanmamış olup buna ilişkin bir açıklama da yapmadığı, davacının süresinden sonra sunduğu "müstahsil makbuzunda" borcun tamamen tahsil edildiği ve alacak karşılığında "... bankası çeki verildi" ibaresi bulunmakta olup "tek bir adet çekten" bahsedildiği, bu çekin hangi çek olduğu ise müstahsil makbuzunda belirtilmediği, bunun yanında dosyaya süresinden sonra sunulan bu müstahsil makbuzunda takip ve dava konusu bonolara açık bir atıf bulunmadığı,

mahkemenin kabulünün aksine bonoların karşılıksız çıkan bu çekler karşılığı verildiğinin ispat edilemediği, davanın reddi gerektiği, faiz alacağı yönünden , alacak olgusunun varlığını kabul manasına gelmemek üzere, bir faiz alacağı hesaplanacak ise bu yasal faiz oranı üzerinden hesaplanması gerektiği, taraflar tacir olmadığı gibi taraflar arasındaki satım akdi de ticari iş olmadığından ticari faiz istenemeyeceği bildirilmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Dava ve takibe konu borcun kapsam ve miktarı uyuşmazlık konusudur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, senede dayalı itirazın iptali isteğine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı ... 30.08.2014 vade tarihli 10.000 TL bedelli, 30.09.2014 vadeli 20.000 TL bedelli ve 30.10.2014 vadeli 20.000 TL bedelli 3 adet senet nedeniyle davalılardan alacaklı olduğunu icra takibi yapıldığını davalının itiraz ettiğini bildirerek itirazın iptalini icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Dava ve takibe konu Eskişehir 3. İcra Müdürlüğünün 2017/12327 esas sayılı ve 27.12.2017 tarihli takip dosyasında; ... tarafından ... ve ... aleyhine asıl alacağın 50.000,00-TL,senet protesto masrafının 152,32-TL,16.769,36-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.921,68-TL tutarında takip başlattığı görülmektedir.

Takibe dayanak senetlerin 10.12.2013 keşide tarihli; 30.08.2014; 30.09.2014 ve 30.10.2014 vade tarihli lehtarı ... olan nakten ihdas edilen keşideci ve kefil kısmında davalılar ... ve ... adının yazılı senetler olduğu, senetlerin üzerinde biri hariç" çek karşılığı verilmiştir ...'ye ait" yazılı olduğu görülmüştür.

Davacı delillerini sunduğu 25.06.2018 tarihli dilekçesinde taraflar arasındaki temel hukuki ilişkinin alım satım olduğunu çiftçilik yaptığını, 128 100 kilo buğdayı 99.918,0 TL karşılığında davalı ...'ye sattığı bu satışı gösteren 19.10.2012 tarihli ... ... tarafından düzenlenen müstahsil makbuzunu sunduklarını bu alacağa karşılık davalının ... Bankası'na ait çeklerini verdiğini bu çeklerin bir kısmının ödendiğini bir kısmının ise ödenmediğini bakiye 50 bin TL kaldığını bunun için davalı ... ile oğlu ...'ın ek süre istediğini ve dava konusu bonoları düzenleyerek verdiğini bildirmiştir.

19.10.2012 tarihli müstahsil makbuzunun incelenmesinde ... ... tarafından düzenlendiği 128 100 kilo buğday 99 918 TL bedel gösterildiği kesinti vesaire ile 97 527,96 TL yazıldığı makbuzun altında “... Bankası'nın çeki verildi paramı tamamen aldım“ şeklinde imza atıldığı malı satan kişinin ... olduğu görülmüştür.

Dosya içeriği ve toplanan delillerden davalıların sair itirazları yerinde değilse de; dava bonoya dayalı takibe itirazın iptaline ilişkin olup, davacının çiftçi olduğu, davalıların da tacir olduğuna dair dosyada bilgi ve belge bulunmadığına göre mahkemece yasal faize karar verilmesi gerektiği gibi, takipten önce davalıların temerrüde düşürüldüğü de kanıtlanamadığından işlemiş faize karar verilmesi de doğru olmamıştır.

O halde mahkemece 50.000,00TL asıl alacak ve 152,32TL masraf yönünden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, fazla istemin reddine ve alacağın %20 si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğinden davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunun belirtilen sebeplerle HMK'nin 353/1.b.2.maddesi gereğince kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."