Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/1262 K.2025/84

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili 27/05/2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 25/08/2021 tarihli Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiğini, sözleşmeye konu menkul malların müvekkili banka tarafından teslim alınarak Finansal Kiralama Sözleşmesinde belirtildiği üzere davalı kiracıya teslim edildiğini, davalının sözleşme gereği ödemesi gereken kira bedellerini ödemeyerek temerrüde düştüğünü, davalının bildirdiği adrese 30/01/2024 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini, ihtarnamenin üzerinden uzun zaman geçmesine rağmen borcun ödenmediğini,

malın iade edilmediğini belirterek finansal kiralama sözleşmesinin fesholunduğunun tespiti ile teminatsız olarak malın iadesi ve Finansal Kiralama Kanunun 31/3 maddesi uyarınca teminat karşılığında mal üzerinde tasarruf edilmesine izin verilmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece 28/05/2024 tarihli ara karar ile, HMK. 389-399 maddeleri gereğince dosyaya sunulan delillerin ihtiyati tedbir kararı için yeterli nitelikte olmadığı, yasal koşulların oluşmadığı gerekçesiyle talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın soyut, gerekçesiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkilinin davalı ile akdedilen kira sözleşmesi gereği alacağını tahsil edemediğini, mülkiyeti kendisine ait olan menkulleri de teslim alamadığını, üzerinde tasarruf edemediğini, ihtiyati tedbir için yaklaşık ispatın yeterli olduğunu, ihtiyati tedbir talebinin reddinin müvekkilini zora soktuğunu, sözleşmeye aykırı davranan, ihtarnameye rağmen kira bedelini ödemeyen sözleşme konusu menkulleri bünyesinde bulunduran davalı açısından bu durumun haksız menfaat oluşturduğunu,

sözleşmeye konu malın gübre dolum ve kapak sıkma makinası olup piyasa değerinin oldukça yüksek olduğunu, malların davalı kiracı tarafından yerinin değiştirilmesi ihtimalinin bulunduğunu, 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu'nun 31. ve devamı maddeleri uyarınca temerrüt halinde akdin feshi ve kiralananın iadesinin istenebileceği, ayrıca kira bedellerinin tamamının muaccel hale geleceğini, davalıya gönderilen ihtarname ile muaccel hale gelen kira bedellerinin talep edildiğini, kira bedellerinin yasal süre içerisinde ödenmemesi halinde sözleşmenin feshedileceğinin bildirildiğini,

yine 31/3 maddesi uyarınca teminat yatırılarak müvekkil bankanın aynı mallar üzerindeki ticari işlemlerine devam edebilmesi için finansal kiralama konusu mallarda tasarruf etmek istediklerini belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davalı uhdesinde bulunan sözleşmeye konu malın teminatsız taraflarına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, teminat karşılığında finansal kiralama konusu emtiada tasarruf etmelerine izin verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati tedbir koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; Finansal Kiralama sözleşmesine konu malların kiralayana teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve Finansal Kiralama Kanunu 31/3. maddesi gereğince sözleşmeye konu malda tasarruf edilmesine izin verilmesi talebine ilişkindir.

Geçici hukuki korumalardan olan ihtiyati tedbir, 6100 sayılı HMK'da 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

HMK'nın 389.maddesinde; ''Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır” hükmü düzenlenmekle ihtiyati tedbir açıklanmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 390.maddesinde; "İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir.

(2)Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.

(3)Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde ihtiyati tedbirin şartları, 3. fıkrada ihtiyati tedbir talep eden tarafın, “davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda” olduğunu hükme bağlamaktadır.

6361 sayılı Finansal Kiralama ve Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanununun 31/3. Maddesinde de; “Kiracı ve kiralayan arasında finansal kiralama sözleşmesi ile ilgili ihtilaflarda, mahkemece finansal kiralama konusu malın ihtiyati tedbir kararı alınarak kiralayana veya üçüncü bir kişiye bırakılması durumunda kiralayan, mahkemeye malın rayiç değeri kadar teminat yatırmak suretiyle mal üzerinde tasarruf edebilir. Şu kadar ki; sözleşmenin feshinin haksız olduğuna karar verilmesi hâlinde kiralayan, kiracının zararını tazminle yükümlüdür.” şeklinde Finansal Kiralama sözleşmelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulanmak üzere özel düzenleme yapılmıştır.

İhtiyati tedbir talebinin mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı, hakkın elde edilmesinin imkansız hale geleceği, hakkın elde edilmesinde gecikme nedeniyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğması ihtimalinin mevcut olduğu hallerde ihtiyati tedbir şartlarının var olduğu kabul edilerek uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İhtiyati tedbirde, hakkında ihtiyati tedbir kararı alınacak hakkın bulunması ve HMK.nın 389. maddesinde belirtilen sebeplerin olması gerekir.

İhtiyati tedbir isteyen taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve ihtiyati tedbir türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden de haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Somut olayda, davacı taraf, finansal kiralama sözleşmesinin kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle feshedildiğinin tespiti ile sözleşmeye konu taşınır malın davacıya teslimi için ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve Finansal Kiralama Kanunu 31/3.maddesi gereğince, sözleşmeye konu malda tasarruf etmelerine izin verilmesini istemiş olup sözleşme konusu malın dava konusu olduğu ihtilafsızdır.

Dosyaya sunulan delillere göre mahkemece davacının ihtiyati tedbir talebinin kabulü gerekirken, yazılı gerekçe ile ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesi doğru görülmediğinden, ihtiyati tedbir isteyen tarafın HMK 390/3 madde gereği davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak kanıtladığı, ancak yaklaşık ispat nedeniyle talep edenin, HMK 392/1.maddesi gereğince haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorunda olduğundan teminat alınmasına karar vermek gerekmiştir.

Dava değerinin 471.081,80 TL olduğu gözetilerek, dava değerinin %20 si olan 94.216,36 TL'nin teminat tutarı olarak alınması gerekmiştir.

Finansal Kiralama Kanunu 31/3 maddesi uyarınca teminat karşılığında sözleşmeye konu mal üzerinde tasarruf yetkisinin verilmesine ilişkin talep yönünden; malın rayiç değeri belirlendikten sonra, her zaman bedelin yatırılması halinde mahkemece, mal üzerinde serbestçe tasarruf yetkisi talep edilebilecek olmasına göre bu aşamada anılan taleple ilgili karar verilmeye yer olmadığına karar verilmiştir.

Yukarıda açıklanan bu nedenler davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.nın 353/1.b.2.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak finansal kiralama sözleşmesine konu malın değeri üzerinden %20 teminatın yatırılması halinde tedbiren davacıya teslimine, teminat karşılığı tasarruf yetkisinin verilmesine yönelik talep yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."