Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/1505 K.2025/483

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili adli yardım talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin murisi ...'nun keşideci olduğu 19/01/2021 keşide tarihli, 6.500.000,00 TL bedelli senet nedeniyle davalının mirasçılar olarak müvekkili, ... ve ... aleyhine kambiyo takibi başlattığını, bono lehtarının mirasçı ...'nun oğlu ... olduğunu, bono hamilinin ise lehtar ...'nun arkadaşı davalı ... olduğunu, tarafların danışıklı ve kötüniyetli hareket ettiklerini, mirasçıların böyle bir bononun varlığından haberdar olmadıklarını, keşide tarihi itibariyle murisin 92 yaşında olduğunu, yaşı ve hastalığı gereği çocukları tarafından bakıldığını,

keşide tarihinden 1 yıl sonra da vefat ettiğini, keşideci imzasının murise ait olup olmadığının bilinmediğini, ancak kıyaslandığında benzerlik olmadığını, bu yönde İcra Hukuk Mahkemesine dava açıldığını ayrıca savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, İcra Hukuk Mahkemesi kararlarının kesin nitelikte olmaması nedeniyle işbu menfi tespit davasının açıldığını, senetteki muris imzasının bilirkişi marifetiyle incelenmesinin gerektiğini, murisin yaşı itibariyle keşide tarihinde fiil ehliyetine haiz olmadığını, senedin dolandırıcılık hile usulü ile elde edildiğini, takip nedeniyle emekli olan müvekkilinin tüm mallarına haciz konulduğunu,

bu nedenle gerekli harç ve giderleri ödemesinin mümkün olmadığını belirterek adli yardım talebi ile birlikte icra takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece, davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiği, karara yapılan itirazın itiraz merci tarafından red edildiği, yargılama harç ve giderlerinin süresinde yatırılmaması nedeniyle dosyanın 21/05/2024 tarihinde işlemden kaldırıldığı, işlemden kaldırma tarihinden sonra HMK 150. maddesi uyarınca yasal 3 aylık sürede eksik harcın ikmal edilmediği ve yenileme talebinde de bulunulmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; emekli olan murisin kendi torununa 6.500.000,00 TL gibi fahiş miktarda borçlu olmasının mümkün olmadığını, adli yardım talepli davanın açıldığını, adli yardım talebinin müvekkilinin üzerine kayıtlı mal varlığı olması ve ödeme gücünden yoksunluğunu ispat edilemediği gerekçesiyle red edildiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, ödenmesi gereken peşin harç miktarının 111.003,75 TL olup emekli olan müvekkilinin mahkeme masraflarını karşılamasının mümkün olmadığını,

müvekkilinin üzerine kayıtlı olan malvarlığının tamamının işbu icra takibi nedeniyle hacizli bulunduğundan malvarlığını satarak mahkeme masraflarını karşılama imkanının da olmadığını, banka kayıtlarında göründüğü için kredi dahi kullanamadığını, adli yardım talebinin reddi hakkındaki mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını ve adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Dayanak senedin yapılan incelemesine göre, 19/01/2021 keşide tarihli, 19/07/2023 vade tarihli, 6.500.000,00 TL bedelli olduğu, keşidecinin ..., lehtarın ..., hamilin ... olduğu görülmüştür.

Ankara 4.İcra Müdürlüğünün 2023/250128 Esas sayılı takip dosyasının yapılan incelemesine göre, 23/11/2023 tarihinde davalı alacaklı tarafından borçlular davacı ... ile dava dışı ..., ... ve ... aleyhine senede dayalı 6.500.000,00 TL asıl alacak ve ferileri ile birlikte l7.037.184,93 TL alacağın tahsili için kambiyo takibi başlatıldığı görülmüştür.

Somut olayda, davacının dava dilekçesinde adli yardım talebinde bulunması nedeniyle mahkemece 28/03/2024 tarihli ara karar ile, mali duruma ilişkin belgelerin sunulmaması nedeniyle davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiği, karara itiraz edilmesi üzerine Ankara 8.Asliye Ticaret Mahkemesinin 18/04/2024 Tarih, 2024/116 Değişik İş sayılı dosyasında, davacının mali duruma ilişkin belgeleri sunmadığı, uyap üzerinden yapılan sorgulamada, davacıya ait araç bulunmadığı, SGK'lı olarak çalıştığı, adına kayıtlı bir kısım arsa, tarla ve bahçe niteliğinde taşınmaz kayıtlarının bulunduğu,

davacının ödeme gücünden yoksun olduğu hususunu kanıtlayamadığı, yasal koşulların oluşmadığı gerekçesiyle itirazın reddine karar verildiği, adli yardım talebinin reddine ilişkin kararın kesinleşmesi üzerine mahkemece 29/04/2024 tarihli ara karar ile davacı tarafa 6.500.000,00 TL üzerinden hesaplanan 111.003,75 TL nispi harç, 472,60 TL başvurma harcı ve 500,00 TL gider avansı yatırması için 2 haftalık kesin süre verildiği, ara kararın 04/05/2024 tarihinde davacı vekiline tebliğ edildiği, kesin süre içinde harç ve giderlerin yatırılmadığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın "Adli yardım talebinin incelenmesi" başlıklı 337.maddesinde;

"(1) Mahkeme, adli yardım talebi hakkında duruşma yapmaksızın karar verebilir. Ancak, talep hâlinde inceleme duruşmalı olarak yapılır. Adli yardım taleplerinin reddine ilişkin mahkeme kararlarında sunulan bilgi ve belgelerin kabul edilmeme sebebi açıkça belirtilir.

(2) Adli yardım talebinin reddine ilişkin kararlara karşı, tebliğinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vermek suretiyle itiraz edilebilir. Kararına itiraz edilen mahkeme, itirazı incelemesi için dosyayı o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin birden fazla dairesinin bulunması hâlinde, numara olarak kendisini izleyen daireye, son numaralı daire için birinci daireye, o yerde adli yardım talebi yapılan hukuk mahkemesinin tek dairesi bulunması hâlinde ise aynı işlere bakmakla görevli en yakın mahkemeye gönderir. İtiraz incelemesi neticesinde verilen karar kesindir. Adli yardım talebi reddedilirse, ödeme gücünde sonradan gerçekleşen ciddi bir azalmaya dayanılarak tekrar talepte bulunulabilir.

(3) Adli yardım, daha önce yapılan yargılama giderlerini kapsamaz." hükmü bulunmaktadır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına ve özellikle yargılama sırasında adli yardım talebinin reddine ilişkin kararın itiraz merci tarafından HMK 337/2 maddesi uyarınca kesin olarak red edilmesi üzerine yargılama harç ve giderlerinin verilen kesin sürede yatırılmamış olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."