Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/1652 K.2024/1783

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili tarafından üretilen elektrik enerjisinin davalıya satıldığını, güneş enerjisi santralindeki üretimlere istinaden tahakkuku yapılan faturanın ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için girişilen takibe davalının itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline, takibin devamına asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; müvekkili aleyhinde icra takibi başlatmakta hukuki menfaati bulunmayan davacının davasının reddine, aksi halde davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, işlemiş faiz ve faiz oranına ilişkin itirazlarının kabulüne karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre: Davacının, elektrik üretiminden kaynaklı fatura alacağından dolayı takibe giriştiği, ödeme emri davalı borçluya 17/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından 24/08/2022 tarihinde borca ve ferilerine itiraz edildiği, davalı tarafça takibe itiraz üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, 22/09/2022 tarihinde dava açıldıktan sonra davalı tarafça icra takibine konu olan 463.034,36-TL asıl alacağın12/12/2022 tarihinde ve 96.465,49 TL gecikme faizinin 23/12/2022 tarihinde ihtirazi kayıt olmaksızın ödendiği, alacaklı vekilinin takip talebinde kısmi ödeme hakkında TBK 100.

Maddesinin uygulanmasını talep ettiği, buna göre davalının ödemelerinde gecikme olduğu sabit olup kısmi ödemelerin öncelikle faiz ve masraflara sayılması TBK 100.

Maddesi uyarınca uygulanması gerekeceği, dava açıldıktan sonra bir kısım gecikme faizi de ödendiğinden infaz aşamasında tereddüde neden olunmaması bakımından, itiraz ettiği takibe ilişkin alacağı ödeyerek aslında yaptığı itirazında haksız olduğunu kabul etmiş olduğu sonucuna varılması gereken davalı yönünden, davanın kabulü ile itirazın iptaline takibin devamına, davalının dava açıldıktan sonra yapmış ödemelerin icra müdürü tarafından infazda gözetilmesine yönelik hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının Eskişehir 6. İcra Müdürlüğü'nün 2022/6408 E sayılı dosyasında yaptığı itirazın iptali ile,

takibin aynen devamına, davalı tarafça 12/12/2022 tarihinde yapılan 463.034,36 TL ile 28/12/2022 tarihinde yapılan 96.465,49 TL gecikme faizi ödemesinin infazda icra müdürü tarafından dikkate alınmasına, takip konusu alacağın %20'si oranında 93.532,87 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-)Davacı vekili; davaya konu alacak üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kaldırılarak hükmün düzeltilerek nispi vekalet ücretine karar verilmesini istemiştir. II-)Davalı vekili; alacağın likit olmadığını icra inkar tazminatına karar verilemeyeceğini bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak hükmün düzeltilerek icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık ; davadan sonra ödeme nedeniyle davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilip verilemeyeceği ve vekalet ücreti takdirine ilişkindir.

DELİLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava elektrik enerjisi satımı nedeniyle tahakkuku yapılan fatura bedelinin tahsili için girişilen icra takibine yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Eskişehir 6.İcra Müdürlüğünün 2022/6408 esas sayılı dosyası ile davacı alacaklı ; İcra takip tarihi itibariyle (11/08/2022) davalı-borçlu taraftan takip dayanağı yapılan fatura bedelinden kaynaklı 463.034,36 TL Asıl alacak ve bu asıl alacağa alacağın muaccel olduğu 05/08/2022 tarihinden itibaren icra takibinin başlatıldığı 11/08/2022 tarihine kadar işlemiş 4.630,36 TL Gecikme zammı olmak üzere toplam: 467. 664,36 TL alacak için icra takibine girişilmiş, davalı atarfından itiraz üzerine itirazın iptali davası açılmıştır.

Dava konusu İtirazın iptali dava tarihi itibariyle (22/09/2022) davacı-alacaklı tarafın davalı borçlu taraftan (463.034,36 TL asıl alacak + 4.566,92 TL icra takip tarihine kadar işlemiş gecikme zammı + 8.391,70 TL işlemiş avans faizi + 10.736,63 TL icra harç ve masrafları + 68.464,18 TL icra vekalet ücreti toplamından ibaret) toplam:555.193,79 TL tutarında alacağının bulunduğu,

Davalı-borçlu tarafça eldeki itirazın iptali davasının açılmasından (14.09.2022) sonra Davacı/alacaklı şirketin davalı/borçlu adına dava konusu icra takip dosyasında tahsili talep edilen 18/07/2022 tarih ve HKN20220000099 fatura numaralı 463.034,36 TL tutarlı fatura dahil her biri 18/07/2022 düzenleme tarihli HKN202200000094—95—96-97- 98-99-100-101 fatura numaralı 8 adet faturaların toplam anapara tutarları olan 3.741.290,35 TL ödemenin davalı/borçlu şirket tarafından davacı/alacaklının Banka Hesabına 12/12/2022 tarihinde ödeme yapılmıştır.

Yargılama sırasında yapılan ödeme nedeniyle mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmış; alacak dava tarihi itibariyle belirlenmesi için rapor alınmış alınan raporda : Dava konusu takip dosyasında tahsili talep edilen fatura dahil davacı/alacaklının davalı/borçlu adına 2022 Yılı Haziran ve Temmuz aylarında düzenlediği “Lisanssız Elektrik Üretiminden Kaynaklı enerji Bedeli” faturalarının geç ödenmesi nedeniyle bu faturaların anapara ödemesinin yapıldığı 12/12/2022 tarihinden sonra davacı/alacaklı şirketin davalı/borçlu adına 23/12/2022 tarih ve HKN202200000181 fatura numaralı içeriğinde “Haziran Temmuz aylarında ait hesaplanan gecikme Faizi”

açıklaması bulunan 1.768.292,71 TL tutarlı fatura düzenlendiği, davalı/borçlu şirketin incelenen ticari defterlerine işbu gecikme faizi faturasının kabul edilerek davacı/alacaklının cari hesabına 23/12/2022 tarihinde alacak kaydı yapıldığı gibi bu alacak kaydını müteakiben 28/12/2022 tarihinde de davalı/borçlu şirket tarafından işbu 1.768,292,71 TL gecikme zammının davacı/alacaklı şirketin banka hesabına ödendiği şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Mahkemece davalı şirkete davacı tarafa yapılan 1.768.292,71 TL'lik gecikme faizi ödemesinin davaya konu faturaya ilişkin kısmı hakkında açıklama yapması için yazılan müzekkereye davalı şirket tarafından 06/01/2024 tarihli yazı ile bu davaya konu fatura yönünden 96.465,49 TL gecikme zammı ödendiği belirtilmiştir.

Mahkemece; davanın kabulü ile davadan sonra yapılan ödemelerin infazda icra müdürlüğünce dikkate alınmasına şeklinde karar verilmiştir.

Davadan sonra yapılan ödemelerin borcu tamamen sona erdirip erdirmeyeceğine göre verilecek karar değişkenlik arzedecektir. Şöyle ki, davadan sonra icra dosyasındaki kapak hesabını da kapsayacak şekilde (icra harç, faiz, masraf, icra vekalet ücreti) borcun ödenmesi halinde “konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına” şeklinde hüküm kurulur.

Davalının, dava tarihinden sonra ödemeler yaptığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. İtirazın iptali davası açıldıktan sonra yargılama devam ederken takip dosyasındaki alacağın tamamen ödenip, vekalet ücreti, icra harç, faiz ve masrafların yatırılması halinde ( kapak hesabını kapsayacak şekilde) dava konusuz kalacağından karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilir.

Davacı vekilinin katıldığı 10/10/2023 tarihli oturumda ; dava açıldıktan sonra ödeme yapıldığı icra inkar tazminatına karar verilmesi şeklinde talep de bulunulmuştur.

I-)Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle, borçlunun icra takibine itirazında haksızlığının anlaşılmasına ve alacağın hesap edilebilir ( likit) bulunmasına göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

Dava sırasında davaya ve takibe konu borcun tamamen tahsil edildiği, borcun sıfırlandığı, bir başka anlatımla davacının tahsilini talep edebileceği başkaca bir alacağının bulunmadığı anlaşıldığından konusu kalmayan davanın reddine karar vermek gerekirken mahkemece bu yön gözden kaçırılarak itirazın iptaline karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

II-) Davacının istinaf itirazlarının incelenmesine gelince ;

Davanın konusuz kalması halinde mahkemenin ‘’esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına ‘’ şeklinde karar verilerek bir tespit hükmü niteliğinde karar verilecek olmasına göre mahkemenin yargılama gideri olarak hesaplayacağı vekalet ücreti hükümlerdeki esasa ilişkin nihai kararlar gibidir. Buna göre konusu para ile değerlendirilebilen davalarda haksız çıkan tarafın Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanacak nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekir. Mahkemece yazılı şekilde maktu vekalet ücretine hükmolunması da isabetsizdir.

Ayrıca nispi harca tabi şekilde açılan davada davanın konusuz kalması halinde maktu karar ve ilam harcına hükmedilmesi gerekirken nispi harca hükmedilmesi de yerinde olmadığından ilk derece mahkemesinin kararı bu yönüyle de kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenle; taraf vekilerinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına konusu kalmayan dava hakkında karar vermeye yer olmadığına dair aşağıdaki karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."