Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/259 K.2024/870

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında kapalı satış noktası satış sözleşmesi bağıtlandığını, müvekkili tarafından davalı tarafa mali yardım/katkı sağladığını, ancak davalının sözleşmeye uymadığını ve müvekkilinden ürün almadığını, bu nedenle aldığı mali yardımı iade etmesi gerektiği gibi sözleşmeye aykırı olarak iş yerindeki faaliyetini sonlandırdığını, müvekkiline ait sözleşmeye konu malları satmayarak akde aykırı davranması nedeniyle kendisine verilen teşvik ve iskonto tutarlarını verildiği tarihten itibaren işlemiş faizi ile birlikte ödemeyi ve ayrıca 47.000 ABD doları cezai şart ödemeyi taahhüt ettiğini,

belirterek fazlaya dair dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 47.000,00 ABD doları cezai şart ile 82.600,00 TL maddi yardım/katlı tutarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı tarafa dava dilekçesi tebliğ olunmasına rağmen, davaya cevap vermemiş, yargılama sırasında davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece Dairemizin 2017/2745E. 2019/677K. Sayılı 19/04/2019 tarihli sayılı kaldırma kararı doğrultusunda; göre davacının taraflar arasındaki sözleşmenin 16. maddesine aykırı olarak sözleşme dönemi içinde iş yerini kapattığı, kapatmadan öncede iş yerini devrettiğini, bu sebeple sözleşme hükümlerine aykırı davrandığı, sözleşmenin fiilen feshedildiği,

sözleşmenin 16.Maddesine göre, davalı sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde şirketten ve/veya distribütörden aldığı katkıları şirket ve/veya bayi distribütöre nakten veya defaten itirazsız geri ödemeyi ve ayrıca şirkete 47.000 USD cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt ettiği, ancak davacı tarafça katkı payı olarak 61.950,00TL ödediği, kalan kısmın dava dışı distribütör tarafından karşılandığı, davacının sadece kendi ödediğini talep edebileceği gerekçesiyle katkı bedeline ilişkin talebin kısmen kabulüne, cezai şartın davalının ekonomik olarak yıkımına neden olacak miktarda olduğunun bilirkişi incelemesi ile tespit edildiği,

cezai şarttan indirim yapılarak 11.750,00 USD cezai şartın davalıdan tahsiline Katkı bedelinden kaynaklanan 61.950,00 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bu miktarın 41.300,00 TL'sine 10/09/2012 tarihinden itibaren, bakiyesine 20/01/2013 tarihinden itibaren bankalarca uygulanan en yüksek kredi faizi oranında faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 11.750,00 USD cezai şartın dava tarihinden itibaren devlet bankalarına ABD doları cinsinden açılmış bir yıllık mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanmak sureti ile işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

karar verilmiş, hükme karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

I-)Davacı vekili;davalının ticari faaliyetini sözleşme süresi içerisinde sonlandırdığını, "cezai şartın" iktisaden mahva neden olacağından bahsedilemeyeceği, katkı payı bedelinin ve cezai şarta ilişkin taleplerinin kısmen kabulüne karar verilemeyeceğini belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın talepleri gibi kabulüne karar verilmesini istemiştir.

II-)Davalı vekili; davacının dava açma hakkını olmadığını, davalının sözleşmenin feshinde kusurunun olmadığını, bu nedenle en başta ödenen meblağın talep edilemeyeceğini, cezai şarta hükmedilemeyeceğini, davanın kısmen kabulüne karar verildiği müvekkili lehine reddedilen cezai şart yönünden vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini bildirerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin usulüne uygun imzalanıp imzalanmadığı burada varılacak sonuca göre kapsamında davacının katkı payı ve cezai şart alacağının varlığının usulüne uygun delillerle kanıtlanıp kanıtlanamadığı, mahkemece eksik araştırma ve inceleme ile karar verip vermediği hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kapalı satış noktası sözleşmesi kapsamında davalı tarafından sözleşmenin ihlali nedeniyle mali yardım/katkı bedelinin ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle Dairemizin 2017/2745E.

2019/677K. sayılı 19/04/2019 tarihli sayılı kaldırma kararı doğrultusunda cezai şartın davalının ekonomik mahvına sebep olacağının tespit edilmesi dikkate alınarak, mahkemece takdiren cezai şarttan makul indirim yapılması veya cezai şartın tamamen kaldırılması kararları hakimin takdirine bağlı hususlardan olup,

davacının dava açarken cezai şarttan indirim yapılacağını bilemeyecek durumda olması nedeniyle bu sebeple reddedilen cezai şart bakımından davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmadığından taraf vekillerinin ayrı ayrı istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."