Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2024/593 K.2025/684

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı asil tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı asil Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben düzenlendiği dava dilekçesinde özetle; ... Madencilik A.Ş. Üst Yapı A.Ş. Yönetim Kurulu üyesi ... tarafından sosyal medya aracılığıyla herkese açık "... Çimento Fabrikası olarak 50 adet çekici tır, 30 adet silobas dorse, 20 adet damperli dorse alım ihalesi yapmak üzere ön teklifler alınacaktır.

İlgililere duyurulur." şeklinde ilan yapıldığını, bunun üzerine karşı taraf ile irtibata geçtiğini, Silobas ve ekipmanlarını iyi bir fiyat ile temin noktasında yardımcı olacağını ifade ettiklerini, kendisinden bir taleplerinin olmadığını, alıcı ve satıcıyı bir araya getirdiklerini, daha sonra davalı şirketin Genel Müdürü ...'ye süreci aktardıklarını, sürecin hemen başladığını ancak daha sonra ...

Bey'in yazışmalara cevap vermemeye başladığını ve kendisine dönüş yapmadıklarını, bu nedenle 24/10/2022 tarihli 120.000 EURO+ KDV karşılığı olan 2.206.230,86 TL alacağa karşı kaç adet birim silobas ve diğer ekipman satıldığının vergi dairesinden ve İzmir Trafik Tescil Müdürlüğünden tespit edilerek bu araçların ekipman birim fiyatının 3000 EURO ile çarpılıp KDV hesaplanarak davalıdan tahsiline ve teminatsız tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, arabuluculuk dava şartının yerinde getirilmediğini, Karşıyaka Mahkemelerinin yetkili olduğunu, davacının kesin süreye rağmen harçları yatırmadığını, taraflar arasında simsarlık sözleşmesinin kurulmadığını, talep edilen alacağın fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Ankara 40. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28/12/2022 Tarih, 2022/425 Esas, 2022/560 Sayılı Kararı ile dava şartlarının yatırılmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 05/06/2023 Tarih, 2023/303 Esas, 2023/840 Sayılı Kararı ile Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle hükmün kaldırıldığı, kaldırma kararı sonrasında verilen görevsizlik kararı üzerine dosyanın gönderildiği mahkemece yapılan yargılama sonucunda, toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı asil adli yardım talepli istinaf başvuru dilekçesinde özetle; istinaf incelemesinden geçen dosyada arabuluculuğa gidileceğine ilişkin yasal düzenleme bulunmadığını, Uyap üzerinden dava açılırken arabulucu sekmesinin işaretlendiğini, ancak sistemsel hata olduğunu, reddi hakim talebi hakkında karar verilmediğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, telllalık sözleşmesine dayalı alacak istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Öncelikle davacının heyet halinde karar verilen ilk derece mahkemesine yönelik hakimin reddi talebinin ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmediğine yönelik istinaf itirazının yapılan incelemesinde;

Hakimin reddi 6100 sayılı HMK'nın 36-44 maddelerinde düzenlenmiş olup; ret usulünün düzenlendiği 38.maddede;

" (1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez.

(2) Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir.

(3) Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir.

(4) Ret talebi geri alınamaz.

(5) Hâkimi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf bir hafta içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra yazı işleri müdürü tarafından ret dilekçesi, varsa karşı tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hâkime verilir. Hâkim bir hafta içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildirerek, dosyayı hemen merciine gönderilmek üzere yazı işleri müdürüne verir.

(6) (Mülga:22/7/2020-7251/4 md.)

(7) (Mülga:22/7/2020-7251/4 md.)

(8) Hâkimi çekilmeye davet, hâkimin reddi hükmündedir.

(9) (Mülga:22/7/2020-7251/4 md.) " hükmü,

Çekilme kararının incelenmesi başlıklı 39.maddede;

"(1) Hâkim, taraflardan birinin ret talebi üzerine veya kendiliğinden çekilme yönünde görüş bildirirse, ret talebini incelemeye yetkili merci, bu çekilmenin kanuna uygun olup olmadığına karar verir." hükmü,

Ret talebini incelemeye yetkili merci başlıklı 40.maddede;

"(1)Hâkimin reddi talebi, reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece incelenir.

(2)Reddedilen hâkimin katılmamasından dolayı mahkeme toplanamıyor ya da mahkeme tek hâkimden oluşuyor ise ret talebi, o yerde asliye hukuk hâkimliği görevini yapan diğer mahkeme veya hâkim tarafından incelenir. O yerde, asliye hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, asliye ceza hâkimi varsa onun tarafından, yoksa en yakın asliye hukuk mahkemesince incelenir.

(3) Sulh hukuk hâkimi reddedildiği takdirde, ret talebi, o yerdeki diğer sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir. O yerde, sulh hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, bulunma sıralarına göre; o yerdeki sulh ceza hâkimi, asliye hukuk hâkimi, asliye ceza hâkimi, bunların da bulunmaması hâlinde, en yakın yerdeki sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir.

(4) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyelerinin reddi talebi, reddedilen başkan ve üye katılmaksızın görevli olduğu dairece karara bağlanır. Hukuk dairelerinin toplanmasını engelleyecek şekildeki toplu ret talepleri dinlenmez." hükmü bulunmaktadır.

Davacı taraf 20/12/2023 tarihli dilekçesiyle heyet halinde görülmekte olan dava dosyasında reddi hakim talebinde bulunmuştur. Ancak mahkemece yukarıda belirtilen prosedür uygulamaksızın ve reddi hakim talebi hakkında herhangi bir karar verilmeksizin yargılamaya devam edilerek davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, davacının bu yöne değinen istinaf itirazlarının kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."