Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/134 K.2025/173

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili şirketin yüklendiği inşaat işlerinde kullanmak amacı ile davalı üretici şirketten 25.08.2015 tarihli sipariş formu ile kamyon üzerinde beton pompası sipariş ettiğini, davalı şirketten 28.09.2015 tarihli 259.600,00 Euro bedelli fatura ile söz konusu araç ve üzerindeki beton pompasını satın aldığını, müvekkili şirkete teslim edilen beton pompasının inşaat işinin yapıldığı proje için konteyner üzerinde taşınırken liman personelinin hatası sebebi ile indirme esnasında 19.11.2015 tarihinde yan yatarak hasar gördüğünü, davalının beton pompasının tamirinin yalnızca Türkiye’de yapılabileceğini ve,

yurtdışı servis sağlayıcılarının bulunmadığını belirtmesi üzerine beton pompasının Türkiye’ye getirilerek davalıya tamir ettirildiğini, bedeli ödenen beton pompasının zilyetliğinin müvekkiline ait olmasına karşın davalı tarafından noter önünde yapılması gereken satış ve devir işlemlerinin yapılmadığını, davalı şirkete ait aracın üzerindeki beton pompasının ilgili projesinin çizdirilerek,

TSE Uygunluk Belgesi alınmasını, araç ile birlikte trafik kaydının müvekkili şirket adına kaydettirilmesi ve akabinde davacı tarafından bedeli ödenen aracın müvekkili şirket adına tescilinin sağlanmasını veya projelendirme ve tescil işlemlerinin davalı tarafça yapılmaması durumu da dikkate alınarak aracın ruhsatının çıkarılması için gerekli olan proje çizimi, ruhsat, TSE Uygunluk Belgesi ve tescil işlemleri yönünden gerekli olan giderlerin ve bedelinin tespitiyle ödenmesine karar verilmesini, aracın kullanılamaması sebebiyle oluşan, gümrük, ardiye, nakil, ikame beton pompası satın alma,

KDV vs. tüm ilave harcama ve giderleri sebebiyle uğradığı zararın tazmini amacıyla şimdilik 150.000,00-TL bedelin davalıdan tahsiline, aksi takdirde terdiden davacı tarafından ödenen bedelin sebepsiz zenginleşme tarihinden itibaren işleyecek banka mevduatına işletilen azami faiz ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep eve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; taraflar arasında 25.08.2015 tarihli satış sözleşmesi imzalandığını, satış sözleşmesi uyarınca teslimat gerçekleştiğini ve fatura tanzim edildiğini, dosyaya sunulan fatura incelendiğinde yurtdışı ihraç kayıtlı satışın 259.600,00 € değil, 220.000,000 €+KDV’ye gerçekleştiğini KDV kanunu gereğince ihraç kayıtlı satış nedeniyle KDV’nin tahsil edilmediğini, dava konusu aracın davacı tarafından yurtdışı şantiyesinde kullanılmak, bir diğer ifade ile Türkiye’de kullanılmamak amacı ile satın alındığını, müvekkilinin üretimi PÎPO K 140-44 kamyon üzerine montesinin yapıldığını, TSE Uygunluk Belgesi alındığını,

yurtdışına ihraç işlemleri için belgelerin tanzim edildiğini, davacının dava dilekçesine ek olarak sunduğu 02.10.2015 tarihli gümrük beyannamesi incelendiğinde ... kamyon üstü pompanın tescilsiz olduğunun görüleceğini, davacının limanda gerçekleşen kaza sonrası beton pompası ve kamyonu Türkiye’de kullanmak istediğini müvekkiline bildirdiğini pompa ve pompanın montajının yapıldığını, kamyonun yurtdışı ihraç kaydıyla davacıya satıldığını ve müvekkilince bu duruma uygun gümrük işlemleri yapılarak yurtdışına ihracı gerçekleştirildiğini,

davacının kararı sonucu aracı Türkiye’de kullanmak istemesi buna bağlı olarak aracın devrinin kendisine yapılmasını istemesi karşısında söz konusu aracın davacı şirkete trafik tesciline müvekkili şirketçe kaydı ya da tescil ve devrinin yapılmasının meri mevzuat açısından mümkün olmadığını, müvekkilinin beton pompası satış sözleşmesi gereği sözleşme ile kendisine yüklenilen yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacının kolaylıkla aracın sahibi olduğu yönünde tespit yaptırabileceğini, tespit sonrası tescil başvurusu yapabileceğini bu başvuru reddedilirse uyuşmazlığı idari yargıya taşıyabileceğini,

bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; davacı alıcının, davalı satıcıdan dosyamıza örneği 25/08/2005 tarihli sözleşme ile üzerinde beton pompası bulunan 1 adet ... marka kamyonu yurt dışındaki şantiyesinde çalıştırmak üzere ihraç kaydıyla toplam 220.000 Euro bedel ile satın aldığı tarafların kabulünde ve çekişmesiz olduğu, beton pompası sözleşmesi hükümleri incelendiğinde; sözleşmenin 2. maddesinde.

“Alıcı firma, kendisine satıcı tarafından gönderilen proforma faturanın veya sözleşmenin yetkili kıldığı kişiler tarafından kaşelenip imzalanması veya uygun iletişim araçları (faks, posta v.b.) satıcıya iletilmesini takiben satıcının da bu belgeye ulaştığı anda siparişini vermiş sayılır.

Alıcı, makinaların siparişini verdiği anda adı geçen makinaları tüm özellikleri ile beğenmiş ve bu özellikleri ile beğenmiş ve bu özellikleri ile siparişine konu etmiş kabul edilecektir.” Hükmüne yer verildiği, 5 ve 6.maddelerinde ise; makinanın nakliye, montajı ve sigortası makinanın devreye alınması ile ilgili düzenlemelere yer verildiği, sözleşmenin başlıklı 3.maddesinde ise; satım bedeli olarak kararlaştırılan 220.000 Euro’nun yanında ihraç kayıtlı fatura kesileceğinden KDV ve ÖTV’nin eklenmediği, sözleşme hükümleri bütün olarak değerlendirildiğinde ise;

dosyamızda davacı yanın satım sözleşmesine konu aracı yurt dışı ihraç kaydıyla yurt dışında şantiyesinde çalıştırmak üzere satın aldığı sabit olup aracın ve üzerindeki beton pompasının yurt içinde trafikte davacı alıcı adına tescil edileceği ve tescil edilmediği takdirde beton pompasının tescili için zorunlu projelendirme ve ruhsatlandırma giderlerinin davalı satıcıya ait bir yükümlülük olduğuna yönelik açık bir düzenlemeye yer verilmediği,

yurt dışı ihraç kaydıyla satın aldığı sabit olan araç ve üzerindeki beton pompasının kendisine satım ve tesliminden sonra davacı alıcı tarafından yurt içinde kullanılamadığından bahisle ve yurt içi kullanıma elverişli hale getirilmesi için kendisi adına trafikte tescil ve tescil için gerekli zorunlu giderlerinden davalı satıcının hukuken sorumlu olduğunun ileri sürülmesinin de açıkça hukuki dayanaktan yoksun olduğu,

davacı tarafın, satım sözleşmesi kapsamında davalı alıcıdan yurt dışı şantiyesinde kullanmak için satın aldığı araç üzeri beton pompasını daha sonra işbu dava ile yurt içinde kullanmak üzere adına tescili ve ileri sürdüğü diğer dava konusu talepleri, açıklanan gerekçelerle hukuki dayanaktan yoksun olup haklılığı kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkil şirket tarafından Araç ve üzerindeki Beton Pompasına ait tüm bedel tamamıyla davalı şirkete ödenmesine karşın, davalı şirket tarafından bugüne kadar ...

Kamyon üzerine monte edilen Beton Pompası projelendirilmemiş ve Müvekkil Şirket adına Trafik Kaydının tescilinin yaptırılmamış, müvekkili adına aracın ruhsatı çıkartılmamış ve dava konusu aracın vergileri ödenerek millileştirilmesinden sonra araç hiçbir şekilde müvekkili tarafından kullanılamadığını, davalı şirketin,

aracın üzerine monte edilen Beton Pompasının ilgili projesinin çizdirilerek ve TSE Uygunluk Belgesi alınarak araçla birlikte trafik kaydının müvekkil şirket adına kaydettirmesini ve akabinde müvekkil davacı şirketçe bedeli tümüyle ödenen aracın müvekkil şirket adına tescilinin sağlanmasına karar verilmesini veya projelendirme ve tescil işlemlerinin davalı tarafça yapılmama durumu da dikkate alınmak suretiyle bu kez aracın ruhsatının çıkarılabilmesi için gerekli olan Proje çizimi, ruhsat,

TSE Uygunluk Belgesi ve tescil işlemleri yönünden gerekli olan giderlerin ve bedellerinin bilirkişiler vasıtasıyla tespiti ile bu bedeller toplamının müvekkil davacı şirkete davalı yanca tarafça ödenmesinin istendiğini, aracın kullanılamadığı dönem boyunca müvekkilinin gerek başka beton pompası temin edip ilgili şantiyeye nakil ettirmesi başta olmak üzere yaptığı tüm ilave harcama ve giderler olmak üzere uğradığı ve uğramakta olduğu tüm menfi ve müspet zararların tazmini amacıyla davalıdan müvekkiline ödenmesi talep edildiği,

imalatçı olan davalının sorumlu olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; tarafların sözleşmeden kaynaklanan edimlerinin ve buna bağlı olarak da dava konusu aracın trafikte davacı adına tescilinin gerekip gerekmediği ve aracın tescili için gerekli projelendirme ve ruhsatlandırma giderlerinden davalı satıcının sorumlu olup olmadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; yurt dışına ihraç kaydıyla satın alınan araç ve beton pompasının aracın trafikte davacı adına tescili ile beton pompasının tescili için zorunlu ruhsatlandırma ve projelendirme giderlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli,

yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle satım sözleşmesine konu aracın yurt dışı ihraç kaydıyla yurt dışı şantiyesinde çalıştırılmak üzere satın alındığı sabit olup aracın ve üzerindeki beton pompasının yurt içinde trafikte davacı alıcı adına tescil edileceği ve tescil edilmediği takdirde beton pompasının tescili için zorunlu projelendirme ve ruhsatlandırma giderlerinin davalı satıcıya ait bir yükümlülük olduğuna yönelik açık bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşılmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacı vekilinin istinaf

başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."