Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/1397 K.2025/1522

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı keşideci şirket tarafından lehtar olarak müvekkili lehine düzenlenen ve müvekkili tarafından cirolanan 31/01/2025 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çekin kaybolduğunu, tüm aramalarına rağmen bulunmadığını belirterek çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mahkemece toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, çekin bankaya dava dışı hamiller tarafından ibraz edildiği, davacı tarafından TTK 758/1. maddesi uyarınca süre verilmesine rağmen istirdat davasının açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; yasal zorunluluk gereği gazete ilanlarının yapıldığını, 3 ay içinde çekin mahkemeye ibraz edilmediğini, bu nedenle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken mahkemenin çekin bankaya ibraz edilmiş olmasını yeterli sayarak istirdat davası açmak üzere taraflarına süre verdiğini, çeki ibraz eden kötüniyetli 3.kişinin dava ve ilandan yaklaşık 6 ay sonra müdahale dilekçesi verdiğini ancak çeki de ibraz etmediğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

Dosya istinaf aşamasında iken davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 25/11/2025 tarihli dilekçede; müdahale talep edenin Bursa 5.İcra Müdürlüğünün 2025/18958 esas sayılı takip dosyası ile çeki tahsil ettiği belirtilerek teminatın iadesini talep ettiği görülmüştür.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık, mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, TTK'nın 818/1.s maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 757. maddesi gereğince, hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Somut olayda, dava konusu çekin ibraz edilip edilmediğinin mahkemece bankaya sorulduğu, banka tarafından çekin takas yoluyla ibraz edildiği yönünde bilgi verildiği, takas bankasına yazı yazıldığı, takas bankası tarafından çek görüntüsü ile birlikte hamil bilgilerinin gönderildiği, mahkemece 28/05/2025 tarihli duruşmada davacıya çeki bankaya ibraz eden kişi hakkında istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, davacının istirdat davası açmadığı, 20/06/2025 tarihli dilekçe ile çeki bankaya ibraz eden ...'nin müdahale dilekçesi sunduğu,

Bursa 5.İcra Müdürlüğünün 2025/18958 Esas sayılı dosyasında 07/07/2025 tarihinde dava konusu çeke dayalı alacaklı ... tarafından davacı ve diğer çek borçluları aleyhine icra takibi başlattığı, 09/07/2025 tarihinde icra dosyasının infazen işlemden kaldırıldığı görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 758.maddesinde "Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." hükmü bulunmaktadır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, TTK'nın anılan hükmüne ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır (Aynı yönde Yargıtay 11. HD'nin 17/06/2019 tarih ve 2018/2811 - 2019/4422 E/K). Hasımsız olarak açılan çek iptali davaları, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde çekişmeli hale gelemeyeceğinden, alacağın varlığına ve hukuki ilişkiye yönelik inceleme yapılamaz.

Dava açıldıktan sonra iptali istenen çekin dava dışı üçüncü kişi tarafından bankaya ibraz edildiği konusunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Mahkemece, çekin bankaya ibraz edilmesi üzerine çekin kayıp olmadığı tespiti ile çeki elinde bulunduran bilindiğinden 28/05/2025 tarihli duruşmada davacıya çeki bankaya ibraz eden üçüncü şahıs yönünden istirdat davası açmak üzere kesin süre verilmesine rağmen davacının çek istirdadı davası açmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesince davanın reddine yönelik verilen kararda bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."