Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2025/9 K.2025/1090

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili dilekçesinde özetle; zilyetliğinde bulunan meblağları farklı 49 adet toplam da 598.294,73TL bedelli çeklerin... Metal Plastik Makina İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited şirketi tarafından keşide edilerek müvekkiline verildiğini, müvekkilinin zilyet ve çeklerin lehtarı olduğunu ancak çeklerin müvekkilinin zilyetliğindeyken kaybolduğunu bunun üzerine 22/07/2024 tarihinde polis karakoluna giderek şikayette bulunduğunu, ancak çeklerin halen bulunamadığını, bu nedenle çeklerin üçüncü kişilerin eline geçme ihtimalinin olduğunu, telafisi imkansız zararların doğmaması için bildirilen çeklerle ile ilgili ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin iptalini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece; muhatap bankalardan dava konusu çeklerle ilgili belgelerin celp edildiği, çeklerin ayrı ayrı ibraz edildikleri ve karşılıksızdır işlemi gördüklerinin anlaşıldığı, TTK madde 651 gereği kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebileceği, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zayinin ortaya çıktığı anda çek üzerinde hak sahibi olan kişinin çekin iptaline karar verilmesini isteyebileceği, muhatap bankalardan celp edilen belgelerde dava konusu tüm çeklerin bankalara ibraz edildikleri ve zayi olmadıklarının anlaşıldığı bu nedenle çek iptali davasının şartlarının oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf eden davacı vekili,

İlk derece mahkemesi kararının hukuka aykırı ve hatalı olduğunu, çeklere karşılıksızdır işlemi yaptıranın davacı müvekkili olduğunu, keşideci tarafından aradaki ticari ilişkiye binaen çeklerin müvekkiline verildiğini, müvekkilinin çek bedellerini tahsil edebilmek için muhatap bankalara gittiğini ancak çeklerin karşılıksız çıktığını ve karşılıksızdır işlemi yapıldığını, bunun üzerine müvekkilinin alacaklarını alabilmek adına icra takibi için çekleri muhafaza amacıyla kasaya koyduğunu ve çeklerin de bu kasa da kaybolduğunu, çeklerin zayi nedeniyle iptal edilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılıp yeniden hüküm kurulmasını talep ederek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; somut olayda bankaya ibraz edilen çekler hakkında zayi nedeniyle iptal kararı verilip verilemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, zayii nedeniyle kıymetli evrakın iptali istemine ilişkindir. Davacı vekilinin istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya incelendiğinde davaya konu 49 adet çekin bankalara ibraz edildiği ve karşılıksızdır işlemlerine tabi tutulduğu anlaşılmaktadır.

Davacının beyanı üzere çekleri bankalara ibraz edenin kendisi olduğu ve karşılıksızdır işlemini kendisinin yaptırdığını iddia etmesi üzerine; ilgili bankalara sadece çeklerin ibraz edilip edilmediğinin sorulduğu, Akbank bankasınca verilen müzekkere cevabında çeklerin ibraz edilip-edilmediğine ilişkin bildirilen çeklerin seri numaralarının başka müşterilerine ait olabileceğini bu nedenle de ancak detaylı bildirim halinde cevap verebileceklerinin bildirilmesine rağmen mahkemece ibraz edildiğinin kabul edildiği;

ilk derece mahkemesince ilgili bankalara müzekkere yazılarak çekleri kimin/kimlerin ibraz ettiğinin, ibraz tarihlerinin araştırılarak müzekkere cevaplarına göre usul ve yasaya uygun karar verilmesi gerekirdi.

Açıklanan nedenlerle, yargılamanın eksik araştırmaya dayalı olarak yapıldığı bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile yukarıda belirtilen hususlar nazara alınarak 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu madde 353/1-a-6 gereği yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."