Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi E.2026/401 K.2026/398

Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİANIN ÖZETİ

Davacı vekili; taraflar arasında su ürünlerinin pazarlanması amacıyla yapılan anlaşma üzerine müvekkili tarafından 8 adet olmak üzere toplamda 740.000,00TL miktarında çek keşide edilerek davalıya verildiğini ayrıca söz konusu çekler haricinde cari hesap ilişkisine teminat olarak davalı lehine 700.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiğini, davalının su ürünlerini müvekkiline göndermeye başladığını, cari hesap ilişkisi devam ederken müvekkilinin ticari sıkıntıları nedeniyle ödemelerinin kısmi olarak aksadığını,

mevcut borcunun 384.670,02 TL olmasına rağmen davalı firma tarafından keşide olunan 27/06/2016 tarihli ihtarname ile borç miktarının 700.000,00 TL olduğunu, bedelin ödenmemesi halinde ipoteğin paraya çevrileceğinin ihtar edildiğini, 13/07/2016 tarihli cevabi ihtarnamede davalı tarafından ticari ilişkiye son verilmesi ve cari hesaba konu ürünlerin gönderiminin durdurulması üzerine gönderilmeyen ürünlerin bedelini teminat altına alan çeklerin geçersiz olduğunu ve iadesinin talep edilmesine rağmen herhangi bir sonuç alınamadığını,

davalı tarafından toplamda 670.000,00 TL tutarındaki 7 adet çekin bankaya ibraz edilerek Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22317 E sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını ayrıca Ankara Batı İcra Müdürlüğü'nün 2016/15498 E sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını belirterek davalıya borçlu olmadığının tespitine, çeklerin teminat çeki olması nedeniyle Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22317 E sayılı dosyasında kambiyo senedine mahsus haciz yoluyla başlatılan takibin iptaline,

anılan takip dosyasında 384.670,02 TL haricinde kalan miktardan ve bu miktara ait her türlü ferisinden müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine, 25/08/2016 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli, 25/09/2016 tarihli 100.000,00 TL bedelli, 25/05/2016 tarihli 100.000,00 TL bedelli teminat çeklerinin iptaline, %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davalı vekili; davacı tarafın müvekkili şirket ile cari hesap ilişkisi kapsamında çalıştığını ve bu doğrultuda müvekkili şirketten ürünler aldığını, ticari faaliyet kapsamında teminat olarak davacının mülkiyeti dava dışı üçüncü kişiye ait taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiği ayrıca 8 adet çekin müvekkili şirkete ödeme amacıyla teslim edildiğini, çeklerin teminat çeki olarak müvekkiline teslim edildiğine dair bir ibarenin yer almadığını, davacının ödemelerindeki aksama nedeniyle icra takipleri başlatıldığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece: Dairemizin 2022/1328 Esas 2024/1418 Karar sayılı ve 22/11/2024 tarihli kararı doğrultusunda; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında menfi tespit talebine konu çeklerin ticari defterlere kaydedilmesi zorunluluğu bulunmadığı gibi, davacının defter ve kayıtları usulüne uygun tutulmadığı, gerçek borç alacak ilişkisini ispata yeterli olmadığı, davacı yanca çeklerin teminat olarak düzenlendiği ve bedelsiz kaldığı iddiasını yargılama sırasında usulüne uygun delillerle kanıtlamadığı,

davacıya yemin hakkı hatırlatılmış, davacı tarafça yemin metni sunulmuş, davacı tarafça sunulan yemin metni davalı şirketin iç yönelgesi ve Sakarya Ticaret Sicil İl Müdürlüğü yazı cevabı uyarınca yemin teklifine elverişli şirket temsilcisi ...'a yöneltildiği, davalı temsilcisinin usulüne uygun yemini eda ettiği, yemininde ısrar etmiş olup, davacının usulüne uygun dayandığı deliller ile ispatlayamadığı davasının reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; yargılama sırasında çeklerin teminat çeki olduğu ve bedelsizliğinin kanıtlanmasına rağmen davalının haksız ve kötü niyetli olarak çekler hakkında önce karşılıksızdır işlemi yaptırarak sonrasında da icra takibine konu ettiğini, çeklerin bankaya ibraz edilerek hem karşılıksızdır işlemi yapılması hem de icra takibine konu edilerek haksız haciz uygulanması göz önüne alındığında, davalının kötü niyetli olduğu ve davada haklı olduklarını belirterek ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Uyuşmazlık; davaya konu çeklerin bayilik sözleşmesi kapsamında teminat olarak verildiği, sözleşmenin feshedildiği ve iadesi gerekirken bedelsiz kalan çeklerin usulsüz takibe konu edildiği, bedelsizlik iddiasının usulüne uygun delillerle kanıtlanıp kanıtlanamadığı hususuna ilişkindir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bayilik sözleşmesi kapsamında davalıya teslime edilen teminat çeklerinin bedelsiz kaldığı iddiasına dayalı açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır.

Davacı taraf; bayilik kapsamında sekiz adet teminat çeki keşide ederek davalıya teslim ettiği davalının mal teslimini gerçekleştirmediği, bayilik sözleşmesinin feshedildiği, çeklerin bedelsiz kaldığı beyanı ile takibe konu çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ise çeklerin mevcut bir borcun tasfiyesi için verildiği ve bedelinin ödenmediği, davacının iddialarının ispat etmesi gerektiğini savunmuştur.

Davaya dayanak Ankara 16. İcra Müdürlüğü'nün 2016/22317 icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı tarafından davacı firma aleyhine toplamı 670.000,00 TL değerinde 7 adet çekten dolayı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile icra takibinde bulunulduğu, çeklerin 30/03/2016 tarih 100.000,00 TL, 25/05/2016 tarih 85.000,00 TL, 25/06/2022 tarih 85.000,00 TL, 25/07/2022 tarih 100.000,00 TL, 25/08/2022 tarih 100.000,00 TL, 25/09/2022 tarih 100.000,00 TL, 25/10/2022 tarih 100.000,00 TL bedelli çekler olduğu görülmüştür.

Mahkemece Dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda; yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, davacının çeklerin teminat çeki olduğu ve bedelsizliğini usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığının anlaşılmasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından davacının istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1.maddesi gereğince esastan reddi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."