Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2019/2063 K.2024/401

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı şirketin ...

İçme Suyu Tesisi yapım işinin tüm hafriyat ve işçiliğini müvekkilinin yapması konusunda anlaştıklarını, müvekkilinin 2010 yılı Haziran ayında işe başladığını, davalı tarafın iş ile ilgili özensiz davranışları nedeniyle yazılı sözleşme yapılmasını istediğini, davalı ile akdedilen 28.10.2010-17.11.2010 tarihlerini içeren sözleşme uyarınca davalı tarafın kiracı, müvekkilinin kiraya veren firma olacağını, müvekkilinin bu sözleşme ile üstlendiği edimlerini ifa ettiğini, yapmış olduğu işlere ve kiraya verdiği araçlara ilişkin faturayı ihtarname ekinde davalıya gönderdiğini, davalı tarafça faturanın iade edildiğini,

davalının itirazlarının aksine taraflar arasında yazılı sözleşme bulunduğunu, sözleşmede kiralanan araç ve iş makinelerinin modeli ve plaka numaralarının belirtildiğini, müvekkilinin işçilerinin inşaat alanında çalıştığını ve davalı firma tarafından sigortalarının yatırıldığını ileri sürerek, müvekkilince yapılan işlerin ve kiraladığı araçların hesaplanarak tespitine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 5.000,00 TL.'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş;

16.03.2018 tarihli ıslah dilekçesiyle dava değerini 159.300,00 TL'ye artırmıştır.

Davalı vekili; davacı tarafın daha önce noter aracılığı ile gönderdiği, 01.11.2013 tarihli ve 159.300,00 TL. bedelli, kira bedeli içerikli, gerçekle alakası olmayan faturaya istinaden alacak iddiasında bulunduğunu, faturanın müvekkilince iade edildiğini, şimdi de ellerinde sözleşme olduğu iddiasıyla aynı konuda talepte bulunduğunu, davacı ile hiç bir hukuki ilişkilerinin, yazılı ya da sözlü anlaşmalarının olmadığını, faturada plaka ve kira müddetinin olmadığını, kiralama olayının gerçek dışı olduğunu, davacının şantiye içinde çekilmiş fotoğraflarla iddiasını ispata kalkışmasına muvafakatlerinin olmadığını,

fatura bedeli belirli iken kısmi dava açılmasının mümkün olmadığını, davacının işçilerinin müvekkilince çalıştırılmadığını, müvekkili şirket nam ve hesabına hizmet akdiyle çalışan işçilerin sigortalarının ödendiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince; "Taraflar arasındaki sözleşmede davacı kiracı olarak davalı ise kiralayan olarak yer almış, sözleşme içeriğinde belirtilen araçların 28.10.2010 ve 17.11.2010 tarihleri itibariyle kiracı ... Ltd. Şti'ne kiraya verildiği, aylık bedellerinin ayrı ayrı belirtildiği görülmüştür.

Davacının delil olarak dayandığı faturanın davacı tarafından davalı adına düzenlendiği, 6 adet araç için 6 aylık kira bedeli olarak toplam KDV dahil 159.300,00 TL tutarında düzenlendiği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından davalıya gönderilen 13.11.2013 tarihli ihtarnamede sözleşmenin yaklaşık 6 ay sürdüğü ve davalı tarafından kira bedellerinin ödenmediği bildirilerek ekli fatura bedelinin 5 gün içerisinde ödenmesi ihtar edilmiştir.

Davalı tarafından ihtarnameye cevaben gönderilen 29.11.2013 tarihli ihtarnamede, taraflar arasında sözleşme bulunmadığı, kiralamanın gerçek olmadığı belirtilerek fatura iade edilmiştir.

Davacı müvekkiline ait araçlarla yapılan işin ... Kaymakamlığı ... İçme Suyu İnşaatı işi olduğunu belirtmiş, Elbistan Kaymakamlığı tarafından mahkemeye hitaben yazılan yazıda yüklenici firmanın dosyamızda davalı olan ... İnşaat olduğunu, herhangi bir taşeron firma bildirilmediğini yer teslim tarihinin 17.06.2010 işin bitirildiği tarihin 20.11.2010 tarihi olduğu belirtilmiştir.

Davacı tarafından bildirilen tanıklar dinlenmiş, tanıklar beyanlarında, Elbistan'da yapılan ... İçme Suyu işinde çalıştıklarını, işin 5 ay sürdüğünü, kullanılan makine, kamyon, kaynak makineleri ve malzemelerin davacı şirkete ait olduğunu, maaşlarının asgari ücret düzeyinde davalı şirket tarafından ödendiğini, asgari ücreti aşan kısmının ise davacı tarafından ödendiğini beyan etmişlerdir.

Davalı tarafından taraflar arasındaki sözleşme kabul edilmemiş Eyüp 4. Noterliğinin 31.11.2008 tarihli genel vekaletnamesinde davalı şirketi temsilen ... birlikte ve ayrı ayrı vekil tayin edildiği görülmüştür. Davacı vekili tarafından sözleşmeyi ...'ın imzaladığı beyan edilmiş, davacı tanığı ... tarafından ... isimli kişinin davalı şirketin yetkilisinin belirtildiği ve hakediş belgelerinde ...'ın isim ve imzasının bulunduğu görülmekle ... adına çıkarılan imza incelemesine dair tebligata rağmen davete icap etmediği anlaşılmış, bu nedenle imzanın davalı şirket temsilcisine ait olduğu kabul edilmiştir.

SGK Başkanlığına yazılan yazıya verilen cevabın incelenmesinde sözleşmeyle uyumlu olarak çeşitli tarih aralıklarında ...'ın davalı şirkette çalıştıklarının görüldüğü ve bu tanıklardan ...'ın iş yerinde kullanılan makinelerin davacıya ait olduğu ve davalının işinde kullanıldığını beyan edildiği, beyanları ile SGK kayıtlarının uyumlu olduğu ayrıca sözleşmenin genel başlıklı hükümlerinde 2. maddede işçilerin SGK primlerinin davalı tarafından yatırılacağının belirlendiği görülmüştür.

Sözleşmede yer alan plakaları belirlenen araçların asıl iş veren tarafından yaptırılan işte kullanılıp kullanılmadığına dair bir belgeye rastlanılmamıştır.

Taraflar arasındaki sözleşme, sunulan belgeler ve toplanan tüm delillerin yapılan değerlendirilmesinde; dava konusu sözleşme davalı tarafından inkar edilmekle birlikte imza incelemesi için davalı şirket yetkilisine yapılan ihtar içeren tebligata uyulmaması,

davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmede araçların kiralanması yanında bir kısım işlerin de kararlaştırılmış olması taraflar arasındaki sözleşmeye göre kiralanan iş makinelerinin belirtilen ve istenilen güzergahta kanal ve kazı işiyle, kaynak işleri, çalışma sahasına her türlü araç gereci taşıma ve yapılacak işle ilgili her türlü işçiliğin de kiraya verilen firma tarafından yerine getireceğinin belirlenmiş olması, davalı tarafından bu kısım işlerin başkası tarafından yapıldığına dair bir belge de sunulmamış olması dikkate alınarak;

dosyaya sunulan fotoğraflar, SGK kayıtları, tanık beyanları ve Elbistan Kaymakamlığı tarafından işe ilişkin gönderilen belgeler dikkate alınarak işin davacının makineleriyle yapıldığı mahkememizce kabul edilmiştir.

Geçerli olduğu kabul edilen sözleşmeye göre işin devam ettiği süre; yer tesliminin yapıldığı 17.06.2010 ile geçici kabulün yapıldığı 20.11.2010 tarihleri arasında belirlenen 5 ay 4 gün olarak kabul edilmekle, bilirkişi tarafından sözleşme bedeli esas alınarak yapılan hesaplamada iş bedelinin KDV dahil 136.291,77 TL olduğu belirtilmiş, belirtilen bu tutar mahkememizce iş bedeli alacağı olarak kabul edilmiştir.

Islah dilekçesinin verildiği tarih 16.03.2018 tarihi olmakla taraflar arasındaki sözleşmenin BAM 13. Hukuk Dairesi kararı ile de belirlendiği üzere hizmet alım sözleşmesidir. Davada uygulanacak zamanaşımı süresi 10 yıl olduğundan zamanaşımı definin reddi gerekmiş, belirlenen alacak tutarı yönünden davadan önce davacının ihtarı ve davalının cevabi ihtarı ile dava tarihinden önce davalının temerrüde düştüğü anlaşılmakla birlikte dava dilekçesindeki talep gibi dava tarihinden itibaren tüm alacağa faiz uygulanmasına karar vermek gerekmiş," denilerek, davanın kısmen kabulüne, 136.291,77 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacının iddia ettiği sözleşmenin de, kiralama ilişkisinin de vaki ve gerçek olmadığını, davaya dayanak yapılan faturanın 01.11.2013 tarihli olduğunu, iddia olunan tarihin kiracılık iddiası ve fatura tarihi ile örtüşmediğini, ayrıca faturada plaka ve kira müddeti dahi olmadığını, İlk derece Mahkemesince hangi araçların ve ne kadar süre ile kullanıldığı tespit edilmeden sadece tanık anlatımlarıyla ve hiçbir plakası okunmayan, nerede ve ne zaman çekildiği belli olmayan fotoğraflara dayanılarak hüküm tesis edildiğini,

Elbistan Kaymakamlığının 19.07.2016 tarihli yazısında işin süresinin 150 gün olduğu ve taşeron çalıştırılmadığı hususlarının belirtildiğini, yine idarenin yazısında davacıya ait bir plaka da tespit edilemediğini,

Bilirkişi tarafından sadece davacının ticari defterlerinin incelendiğini, davacının yevmiye defterinin kapanış tasdikinin yaptırılmamış olduğu anlaşılmasına rağmen davacı lehine rapor düzenlendiğini, müvekkilinin ticari defterlerinin incelenmediğini, kabul anlamına gelmemek üzere kira alacaklarında zaman aşımı süresinin 5 yıl olduğunu, buna rağmen gerekçeli kararda dava konusu sözleşme hizmet alım sözleşmesi olarak nitelendirilip 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu kabul edilerek hukuka aykırı karar verildiğini,

Tanık dinlenmesinin HMK'nın 200. maddesindeki senetle ispat kuralına aykırı olduğunu, somut olayda aynı Kanunun 203. maddesindeki senetle ispat zorunluluğunun istisnalarının da bulunmadığını, davacının iddiasını yazılı delillerle ispatlaması gerektiğini,

159.300,00 TL. bedelli faturaya dayalı olarak, kısmi dava şeklinde açılan davanın başta usulden reddedilmesi gerektiğini,

Yine kabul anlamına gelmemek üzere, davacı tarafça dava konusu iş için toplam 36 adet büyük araç ve sair kiralandığının iddia edildiğini, bu boyutlarda bir filonun kiralanmış olmasının yersiz ve abartılı olduğunu, müvekkilinin toplam 43 adet araç/iş makinesi bulunduğunu, bu sebeple araç kiralamaya ihtiyacı bulunmadığını, bu kadar kapsamlı bir filonun hiçbir ödeme belgesi olmadan davacıdan kiralanmasının da hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

İlk derece Mahkemesince Elbistan Kaymakamlığı tarafından gönderilen belgeler davanın kabul gerekçesi olarak gösterilmiş ise de Kaymakamlık yazılarında davacının makinelerinin kullanıldığına dair bir bilgi olmadığını, davacıya dair bir plaka da tespit edilmediğini, tanıkların asıl ilişkinin taşeron işçiliği olduğuna tanıklık ettiklerini ancak davacı ile taşeronluk sözleşmesi dahil bir iş ve sözleşmeleri olmadığını, davacı lehine tanıklık eden bir kısım SSK’lı işçilerin aleyhlerine ifade vermesinin, temel hukuksal ilişkinin ve iddia olunan borcun ispatı için yeterli ve geçerli olmadığını,

Müvekkili şirketle ilgisi olmayan ...'ın mahkemece yapılan davete icabet etmemesinin müvekkili aleyhine delil ve karine teşkil etmemesi gerektiğini, kendilerinin bu şahsı zorla mahkemeye getirme kudretleri olmadığını,

Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki iş makinesi kiralanmasından kaynaklandığı iddia edilen alacağın tahsili istemine ilişkindir.

17.12.2013 olan dava tarihinin gerekçeli karar başlığında 29.12.2017 olarak yazılmış olması, HMK'nın 304. maddesi uyarınca, tarafların başvurusu üzerine veya re'sen düzeltilmesi mümkün maddi hata niteliğinde olduğu değerlendirilmiştir. :

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine aykırılığın da tespit edilmemesine göre, İlk derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, HMK.'nın 353/(1)-b.1 ve 359/(3) maddeleri uyarınca davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 06/03/2024

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza