Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/101 K.2024/1305

Davacı ve davalı ... Kurumsal Hiz.San. Tic.Ltd. Şti.(eski ünvanı ... İnş. Gıda Tic. Ve San. Ltd. Şti.) tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; davacı teşekkülün Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığının ilgili kuruluşlarından bir iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, bu nedenle 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa tabi bulunduğunu, bu kanun uyarınca asıl işi olan elektrik üretiminin dışında herhangi bir mal ya da hizmet alımına ya da yapım işine ihtiyaç olması halinde ihale yoluyla değişik firmalardan temin edilebildiğini, Elazığ İli, Keban HES santralinin hizmet işi ihtiyacının ihale neticesinde imzalanan sözleşmeler ile davalılara verildiğini, çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatı için teşekkülleri aleyhine Elazığ İş Mahkemesine dava açıldığını,

bu hususta davanın kabulüne karar verildiğini, ilgili sözleşme kapsamında davalının çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından sorumlu olduğu halde müvekkili aleyhine davaların açıldığını, davalıların kendi işçisine alacaklarını ödemeyerek yasa ve sözleşmeye aykırı davrandığını, işçi alacaklarının Teşekkül tarafından ödendiğini ileri sürerek, toplamda 15.248,18TL'nın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumlulukları oranında tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Asıl dosya davalısı ...

Kurumsal Hizmetler şirketi vekili; rücüan tazminat davasında zamanaşımı süresinin 2 yıl olduğunu, açılan davanın 2 yıllık süre geçtikten sonra açılmış olduğunu, zamanaşımı yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Elazığ İş Mahkemesine açılan davada müvekkili şirkete ihbar yapılmadığından rücü davasından ve faizden sorumlu tutulamayacaklarını, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceğini,

devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlarda ise devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu olduğunun 4857 sayılı İş Kanununda düzenlendiğini, devreden işverenin sorumluluğunun ise 2 yıl süreyle sınırlı olduğunu, müvekkil şirketin temizlik ihalesini 2002 ve 2004 yılları arası almış olduğunu, bu nedenle 2006 yılına kadar sorumluluğu olduğunu bildirip, davanın reddini savunmuştur.

Birleşen dosya davalısı ..., 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, taraflar arasında imzalanmış sözleşmelerde rücu konusunda açık hüküm olması şartına bağlandığını, dava dışı işçiyi alt işveren olarak çalıştırdığı süre ve işyeri devri sırasındaki ücret üzerinden hesaplanacak kıdem tazminatının yarısından sorumlu olduğunu, rücu alacağının yasal dayanağı bulunmadığını bildirip, davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşme uyarınca dava dışı işçiye ödenen bedelin rücuan tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacının temizlik hizmeti aldığı davalı şirketlerin işçisi ...'in Elazığ İş Mahkemesinin 2012/572 esas sayılı dosyasında açtığı işçi alacağına dair dava neticesinde kesinleşen mahkeme ilamını icraya koyarak Elazığ 4.İcra Müdürlüğü'nün 2013/4623 esas sayılı dosyasıyla davacıdan tahsil edilen bedelin, rücuan tahsiline yönelik talep ve dava olup, alacak miktarı, faiz oranı ve miktarının ne olduğu, davanın zamanaşımı süresi içinde açılıp açılmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Davalı vekilinin zamanaşımı itirazı, taraflar arasındaki ilişki, sözleşmeye dayandığı ve 10 yıllık süreye tabii olduğu için reddedilmiştir.

Dava dosyasına taraflar arasında akdedilmiş hizmet sözleşmeleri, Elazığı İş Mahkemesinin 2012/572E.2013/340K. Sayılı dosyası, Elazığ 4.İcra Müdürlüğünün 2013/4623 esas sayılı takip dosyası, davacının ödeme belgesi ve diğer belgeler getirtilmiştir.

Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/380 Esas sayılı dosyasına birleştirme kararı verilerek Mahkememize gönderildiği görülmüştür.

Tarafların delilleri toplanmış, uzman bilirkişilerden rapor aldırılmıştır.

Elazığ İş Mahkemesi'nin 2012/572 Esas sayılı dosyasında, davacı ... tarafından davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın işçi alacaklarına ilişkin olduğu, davanın ... Temz. Ltd. Şti. Aba Temz.Ltd. Ştİ. ... Ltd.şt. ....ltd.şt. ve ... Temizlik ltd. şirketlerine ihbar edildiği, mahkemece davacının davasının kabulüne karar verildiği, kararın 06.05.2015 tarihinde kesinleştiği, Elazığ 4. İcra Müdürlüğü'nün 2013/4623 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklı ..., borçlu ... Genel Müdürlüğü, toplam 5.023,57 TL ilamlı Elazığ İş Mahkemesi'nin 10.05.2013 tarih, 2012/572 Esas 2013/340 Karar sayılı ilamına dayalı ilamlı icra takibi yapıldığı, icra takibine davacının 15.202,70 TL ödemek sureti ile borcun kapatıldığı görülmüştür.

Bilirkişi ... 29/06/2015 tarihli raporunda özetle; "Elazığ 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4623 Esas sayılı dosyasına davacının 29/06/2015 tarihinde yaptığı 15.248,18TL ödemenin davalı şirketlerin tam sorumlu olduğu kabul edilmesi halinde davalı ... İnşaat Gıda Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den 2.150,16TL'nin, davalı ... İnş. Pet. Ür. Teks. İml. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den 983,49TL'nin, Davalı şirketlerin 1/2 oranında sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde, davalı ... İnşaat Gıda Tic. Ve San. Ltd. Şti.'den 1.052,58TL'nin, davalı ... inş. Pet. Ür. Teks. İml. San. Ve Tic. Ltd. Şti.'den 491,75TL'nin rücuen tazminin talep edilebileceği", bildirilmiştir.

Bilirkişinin 19/04/2019 tarihli Ek raporunda özetle; "Elazığ 4. İcra Müdürlüğünün 2013/4623 Esas sayılı dosyasına davacının 29/06/2015 tarihinde yaptığı 15.248,18TL ödemenin birleşen dava yönünden yapılan inceleme neticesinde, dava dışı işçinin davalı ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ve diğer davalı ... Temizlik Gıda Taş. Hiz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. çalışması tespit edilemediğinden, sorumluluğunun bulunmadığı, diğer davalı ... yanında 365 günlük hizmetinin tespit edildiği, davalı ...'in tam sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde 1.483,37TL'nin, davalı ...'in 1/2 oranında sorumlu olduğunun kabul edilmesi halinde 741,68TL'nin rücuan tazminin talep edilebileceği", şeklinde görüş bildirmiştir.

Davacı ile davalı şirketlerin yaptıkları sözleşmeler gereğince, asıl ve birleşen dosya davalıların muhtelif tarihlerde güvenlik hizmetlerini yerine getirdiği, davalı şirketlerin işçisi olarak çalışan ...'in İş Mahkemesine açtığı dava sonucunda, mahkemece hükmedilen kıdem tazminatı ücretinin davacı idareden tahsiline karar verildiği, kesinleşen miktarın davacı tarafça ödendiği, taraflar arasındaki sözleşmelere göre, işçilerin tüm hak ve alacakları bakımından muhatabının, sorumlusunun davalı şirketler olduğu, davalıların İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik sosyal hakları yerine getirmekle yükümlü olduğu, bu nedenle davacı tarafça işçiye yapılan ödemenin rücuen davalılardan tahsilinin gerektiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle davalıların da, iş mahkemesi kararı ve icra takip dosyasından haberdar olduğu için sorumlu olduğu bedel için faiz başlangıcının, davacının ödeme tarihinden itibaren başlayacağı gibi, taraflar tacir olup aralarında sözleşmesel ilişki bulunduğu için avans faizine hükmedilmiş, davacının borcu olan, ödemesi gerekli ve ödediği 4.572,02 TL bedelin, davalıdan tahsiline karar verilmiş ve hüküm aşağıdaki şekilde kurulmuştur.

Dolayısı ile taraflar arasındaki uyuşmazlıkla ilgili olarak davacı ... ile akdedilen sözleşmeler kapsamında davalılar tarafından çalıştırılan dava dışı işçinin işçilik alacaklarının davacı tarafından cebri icra yolu ile ödemesinden kaynaklı olarak, davalı şirketler ödenen 4.572,02 TL'den sorumludur.

Temerrüdün ödeme tarihinden itibaren gerçekleştiğinin kabulü gerektiğinden, davacının davalıların çalıştırdığı işçi için 15,202,70 TL cebri icra yolu ile ödediği dosya kapsamı ile sabit olup, davacının ödediği miktarın bilirkişi tarafından hesaplanan kısmını, davalılar ...

Kurumsal, ... ve ...'ten rücuan tahsilini talepte haklı olduğundan, davacının davasının kısmen kabulüne, 4.572,02 TL'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte bu davalılardan tahsiline, birleşen dosya davalıları ... Ltd. Şti. ve ... Ltd. Şti yönünden ispatlanamayan davanın reddine..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran-davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Yerel mahkeme tarafından verilen kısmen kabul kararının doğru olmadığını, aralarındaki sözleşmelere göre işçilik alacaklarından davalı yüklenicilerin sorumlu olduğunu, mahkemece sadece kıdem tazminatı ile ilgili hüküm kurulduğunu ancak işlemiş faiz, mahkeme vekalet ücreti, yargılama gideri gibi feriler ile ilgili hüküm kurulmadığını bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı ... Kurumsal Hizmetler şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle: Mahkeme tarafından dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporunun sunuç kısmının 2 nolu parağrafında belirtilen rucüen tazminattan dolayı taraflar arasında imzalanan sözleşmede kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai, yıllık izin ve diğer tazminatların alt işveren tarafından ödeneceği ihale sözleşmesinde yazılmamışsa işçiye ödenen tazminat miktarından asıl işveren ve alt işveren tazminattan % 50 sorumlu olacağı şeklindeki değerlendirmesinin dosya kapsamı ile uyumlu olup, Mahkeme tarafından bu yönde karar verilmesi gerekirken, aksi yönde karar verilmesinin doğru olmadığını bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

I-HMK'nin "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341. maddesinin (2) no'lu bendinde, miktar veya değeri binbeşyüz Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarına ilişkin kararların kesin olduğu belirtilmiş, 02.12.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 24.11.2016 tarihli 6763 sayılı "Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"un 41. maddesi ile de, maddede yer alan "binbeşyüz" ibaresi, "üçbin" şeklinde değiştirilmek suretiyle, söz konusu kesinlik sınırı üçbin Türk Lirasına çıkarılmış ve her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, bu miktarın Maliye Bakanlığınca her yıl için tespit ve ilan edilecek yeniden değerleme oranında artırılması kabul edilmiştir.

Diğer taraftan, 6763 Sayılı Kanun’un 44. maddesi ile 6100 sayılı HMK’ne eklenen Ek madde 1/2 gereğince, HMK'nin 341. maddesinde düzenlenen kesinlik sınırının uygulanmasında, hükmün verildiği tarihteki miktarın esas alınacağı öngörülmüştür.

Buna göre, asliye ticaret mahkemeleri yönünden kesinlik sınırı, ilk derece mahkemesine ait karar tarihi 02.12.2016 tarihinden önce ise 1.500,00-TL, 02.12.2016 tarihi ve sonrasında ise, (2017 takvim yılı başına kadar) 3.000,00-TL, 01.01.2017-31.12.2017 arasında 3.110,00- TL, 01.01.2018'den itibaren 3.560,00-TL, 01.01.2019 tarihinden itibaren ise 4.400,00 TL, 01.01.2020 tarihinden itibaren 5.390,00-TL, 01.01.2021 tarihinden itibaren 5.880,00-TL, 01.01.2022 tarihinden itibaren 8.000,00-TL, 01.01.2023 tarihinden itibaren 17.830,00-TL, 01.01.2024 tarihinden itibaren 28.250,00-TL olarak uygulanacaktır.

Somut davada, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın tarihi 13.09.2019'dur. Mahkemece davalı ... Kurumsal Hizmetler şirketi (eski ünvanı ... İnş. Gıda Tic. Ve San. LTD. ŞTİ.) yönünden 2.105,16 TL'nin davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Görüldüğü üzere, davada davalı tarafça istinafa getirilen bu miktar, HMK'nin 341/2. maddesi gereğince karar tarihi itibariyle 4.400,00-TL olan kesinlik sınırının altında kaldığından davalının istinaf yasa yoluna başvurma hakkı bulunmamaktadır.

HMK'nin 346/1. maddesi uyarınca istinaf dilekçesi kanuni süre geçtikten sonra verilir veya kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme istinaf dilekçesinin reddine karar verir. Ayrıca 352. maddenin 1. fıkrasının (b) bendinde kararın kesin olması halinde fıkra uyarınca mahkemece gerekli kararın verileceği belirtilmiştir. Öte yandan 360. madde gereğince de bu bölümde aksine hüküm bulunmayan hâllerde, ilk derece mahkemesinde uygulanan yargılama usulü, Bölge Adliye Mahkemesi'nde de uygulanacaktır.

Bu nedenle davalı ... Kurumsal Hizmetler (eski ünvanı ... İnş. Gıda Tic. Ve San. LTD. ŞTİ.) vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

II- Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b,1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 09/10/2024

Başkan Üye Üye Katip