Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/29 K.2025/250

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı muris vekili, müvekkilinin davalı koopearatif üyesi olduğunu, davalı kooperatifin 1986 yılında kurulduğunu, yönetim kadrolarının kuruluştan itibaren halen görevde olduğunu, davalı kooperatif yönetiminin tüm üyelerden fahiş miktarda aidat ve Yargıtay 23.Hukuk Dairesi kararlarına ve TBK'nun 120.maddesine aykırı olarak faiz talep edildiğini, bu nedenlerle dava açma zarureti doğduğunu ileri sürerek, müvekkilinin davalı kooperatife 121.138,67 TL borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş, davacı asılın 16.01.2018 tarihinde vefat etmesi üzerine mirasçıları davaya dahil edilmiştir.

Davalı kooperatif vekili, müvekkilinin tasfiye halinde olmadığını, bu nedenle husumet itirazında bulunduklarını, davanın zamanaşımına uğradığını, HMK'nun 142.maddesine göre karar verilmesi gerektiğini, davacının müvekkili kooperatifin (153) nolu üyesi olduğunu, davacının kendisine tahsis edilen işyerini halen kullandığını, davacının müvekkili kooperatife olan aidat borçlarını zamanında ödemediği için hakkında icra takiplerine girişildiğini, müvekkili kooperatif yöneticilerinin hukuka uygun bir yönetim gösterdiklerini, haklarında herhangi bir dava açılmadığını, davacının müvekkili kooperatif hakkında bazı davalar açtığını,

gecikme halinde aylık %10 oranında gecikme cezası uygulanmasına ilişkin genel kurul kararının iptaline ilişkin açılan davalardan birinin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nda olduğunu, bir davanın kabul edildiğini, bazı davaların da davacı aleyhine sonuçlandırıldığını, davacının halen müvekkiline 125.988,74 TL tutarında borcu bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi'nce "Dava, kooperatif üyesi tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkin olup davacı, kendisinden 14/08/2015 tarihli borç bildirim yazısıyla talep edilen 121.138,67 TL den dolayı borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.

Yargılama sürecinde davalı kooperatif kayıtları temin edilmiş ve yerinde inceleme yetkisi verilen bilirkişiden 07/08/2019 tarihli rapor alınmıştır. Kooperatif Genel Kurulunda aidat ödemelerini zamanında gerçekleştirmeyen üyelerden aylık %10, %5, %3 gibi oranlarda gecikme cezası alınmasına karar verilmiş olup davalı kooperatif söz konusu gecikme cezalarını uygulamak suretiyle davalıdan 14/08/2015 tarihli yazı ile 121.138,67 TL talep etmiştir.

Her şeyden önce 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren TBK'nın 120/2. Maddesinin somut olay açısından geriye etkili olarak uygulanıp uygulanmayacağının tespiti gerekmektedir. Yargıtay 23. Hukuk Dairesi benzer konularda geliştirdiği içtihatlarda, kooperatif genel kurullarında kararlaştırılan gecikme cezasının temerrüt faizi niteliğinde olduğunu ve TBK 120.

Madde kapsamına tabi olduğunu ve emredici nitelikte olduğu için geçmişe etkili olarak uygulanacağını kabul etmiş olup bu durumda davacının borçlarına yıllık %18 oranında faiz işletilmesi gerektiği mahkememizce benimsenmiş ve bilirkişi raporunda belirlendiği üzere davacı aleyhine başlatılan icra takip masraflarına faiz yürütülmesinin yasaya uygun olmadığı ve icra dosyalarında borç miktarına dahil olan bu tutarın tekrar talep edilmesinin mükerrer tahsilata neden olacağı gözetilerek oluşturulan 06/08/2019 tarihli bilirkişi raporuna mahkememizce esas olarak itibar edilmiş, sadece bilirkişinin dava tarihine kadar hesap yapmasının doğru olmadığı,

davanın konusunun 14/08/2015 tarihli yazı ile istenilen tutar olduğu ve davalı kooperatifin 03/08/2015 tarihine kadar hesaplama yaparak talepte bulunduğu gözetildiğinde mahkememizce bilirkişinin hesap tablosu esas alınıp Ağustos ayına kadar olan borç miktarı (9.504,42 Altyapı asıl alacağı, 285,14 TL bu tutarın faizi, 4.557,00 TL üstyapı asıl alacağı,

10.389,96 TL bu tutarın faizi olmak üzere toplam 24.736,52 TL davacının borçlu olduğu) belirlenmiş ve talep edilen 121.138,67 TL den belirlenen borç tutarı 24.736,52 TL mahsup edilerek davacının davalıya 14/08/2015 tarihli yazı ile istenilen tutardan 96.402,15 TL borçlu olmadığının kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: Davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, raporun hatalı olduğunu, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

UYUŞMAZLIK

Uyuşmazlık; davalı kooperatifin üyesi olan davacılar murisinin davalı kooperatife aidat borçları olup olmadığı ve miktarı hususlarında toplanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, kooperatif üyesi tarafından açılan menfi tespit istemine ilişkin olup davacı, kendisinden 14/08/2015 tarihli borç bildirim yazısıyla talep edilen 121.138,67 TL den dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

Dairemizce duruşma açılmasına karar verilmiş olup; uzman bilirkişiden alınan 29.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalı kooperatife 95.760,84 TL tutarında borçlu olmadığının tespit edildiği görülmüştür. Bu durumda Dairemizce, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, oluşa, dosya içeriğine ve denetime uygun bilirkişi raporu doğrultusunda İlk derece Mahkemesi kararını düzelterek davanın kısmen kabulü yönünden yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 21/04/2025

Başkan ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Üye ... · e-imza · Katip ... · e-imza