Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2020/680 K.2024/153

Davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin kooperatifin 047 numaralı ortağı olduğunu, 15/04/2018 tarihinde yapılan genel kurul toplantısına katılamadığını, gündemin 7. maddesinin görüşülmesi ile şahsına yönelik karar alınarak 08/05/2018 tarihinde tebliğ edildiğini, genel kurul sonrası alınan 07/05/2018 günlü yönetim kurulu kararı ile devam eden soruşturmalar ve tazminat davası sonuna kadar kooperatif alacakları üzerine tedbir konulmasına ve ödeme yapılmasına karar verildiğini, Tüketici Mahkemesinde açılan davanın TKHK kapsamında olmadığı gerekçesiyle reddedildiğini, Sulh Hukuk Mahkemesi nezdinde açılan davanın kabul edildiğini,

Anayasa'nın 36. maddesi gereğince herkesin meşru vasıtalarla yargı mercileri nezdinde hak aramasının mümkün olduğunu, alınan kararın mutlak butlanla sakat olduğunu, yönetim kurulunun söz konusu kararının uygulanması ile her ortağa yapılacak 9.000,00TL tasfiye payı ödemesinin tarafına yapılmayacak olması nedeniyle mağdur edileceğini belirterek,

15/04/2018 günlü genel kurulda alman 7 numaralı kararın iptaline ilişkin mahkememizin 2018/335 esas sayılı dosyasında verilen iptal kararına rağmen kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurul gündemine yeniden ve aynen aldıkları, Anayasa, Kooperatifler Kanunun ve eşitlik ilkesine aykırı ve mutlak butlanla batıl olan adalet ve hakkaniyetle bağdaşmayan davalı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun 7 nolu kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; kooperatif yönetiminin yüklenici firma ile yapmış olduğu sözleşmelerde, hukuka aykırılık bulunmadığını, bu hususun genel kurullarda dile getirilmesinin katılan ortakların tepkisine neden olduğunu, buna rağmen davacının söz konusu hususları dile getirmekte ısrar ettiğini ve kötüniyetli davrandığını, 05/06/2011 tarihinde seçim dönemi olmamasına rağmen yapılan seçim ile denetçi seçilmemesi sonrasında davacının husumetinin büyüdüğünü, davacının suç duyurusunun takipsizlikle sonuçlanacağını, tüketici mahkemesinde açtığı davanın reddedildiğini, alınan karar ile davacının hak arama ehliyetinin kısıtlanmadığını,

kararın iyiniyetle ve kooperatif zararının giderilmesi için alındığını, davacının şahsına zarar verilmesinin söz konusu olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince; "Dava, davalı kooperatifin genel kurulunda alınan 7 nolu kararın iptali istemine ilişkindir.

...

Davacı tarafından açılan iş bu genel kurul kararının iptali davası 1163 sayılı Yasanın 53. maddesinde açıklanan yasal bir aylık sürede açılmıştır.

Davacının, davalı kooperatif ortağı olduğu tartışmasızdır. Bu davayı açabilmek için nizalı genel kurula katılmış, muhalefet şerhini tutanağa işletmiş olmak gereklidir. Ancak, nizalı karar davacının şahsi haklarıyla ilgilidir. Bu halde (dava açabilme) anılan dava şartları aranmayacaktır. Öte yandan, bu nitelikteki kararların ilgiliye tebliği gerekir. Dava açmaya yönelik hak düşürücü sürelerde tebliğinden itibaren başlar. Bu nedenle de, davacının dava açma süresi dolmamıştır. Nizalı kararın yokluk ya da butlan yaptırımına tabi tutulması halinde de, süre kısıtlaması ve diğer dava şartlarının varlığı aranmadan, her zaman dava açılabilecektir.

İptali istenen 14.04.2019 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararda.

"Kooperatif ve kooperatif yöneticileri hakkında haksız ve husumete dayalı dava açan adli makamlara suç duyurusunda bulunan ve söz konusu dava ve iddialarında haksız görülerek aleyhine sonuçlanan ve/veya iddiası reddedilen kayıtlı ortak ve üyelerimiz hakkında tazminat davası açmaya, açılan ve kooperatif ve yöneticileri lehine sonuçlanan ve/veya reddedilen şikayet ve davalarda; mahkemelerin usul ve kararları dışında, kooperatifçe dava başı olarak ayrıca kooperatif avukatına geriye dönük ödenen ve ödenecek avukatlık ücretlerinin muhatap üyeden tahsil edilmesine,

muhatap üye hakkında icra takibi yapılarak kooperatiften alacağı ve ilgilinin mal varlığı üzerine icra takibi yapılmasına, alacakların icra masrafları ile birlikte tahsil edilmesi hususlarında, tasfiye halindeki kooperatif yönetimine yetki verilmesinin görüşülüp karara bağlanması," denmektedir.

Anayasamızın 36 ve 74. maddelerinde şikayet ve ihbar hakları düzenlenmiştir. Buna göre herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak sureti ile yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkında sahiptir. Yine herkes, şikayet hakkını kullanabilir. Ancak bu haklar kullanılırken ilgilinin, yasanın çizdiği sınırlar içinde kalması gerektiği de tabidir.

Davalı tarafından, nizalı kararın alınmasına gerekçe gösterilen dava ve şikayetlerde, bu hakların kullanımında yasal sınırların aşıldığı ortaya konmamıştır. Ayrıca, bu karar davacının Anayasa da düzenlenen hak arama özgürlüğü başlığı altındaki şikayet, davacı ve davalı olmak haklarını ortadan kaldırıcı, bu hakların kullanılması nedeniyle ortağı cezalandırıcı niteliktedir. Neticesinde, ortaklar arasındaki eşitlik ilkesini de zedelemektedir. Bu nedenle mutlak butlanla batıldır.

Öte yandan, mahkememizin 13.02.2019 tarih ve 2018/335 esas, 2019/95 karar sayılı ilamı ile. 15.04.2018 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararda.

"Kooperatif ve kooperatif yöneticileri hakkında haksız ve husumete dayalı dava açan adli makamlara suç duyurusunda bulunan ve söz konusu dava ve iddialarında haksız görülerek aleyhine sonuçlanan ve/veya iddiası reddedilen kayıtlı ortak ve üyelerimiz hakkında tazminat davası açmaya, açılan ve kooperatif ve yöneticileri lehine sonuçlanan ve/veya reddedilen şikayet ve davalarda; mahkemelerin usul ve kararları dışında, kooperatifçe dava başı olarak ayrıca kooperatif avukatına geriye dönük ödenen ve ödenecek avukatlık ücretlerinin muhatap üyeden tahsil edilmesine,

muhatap üye hakkında icra takibi yapılarak kooperatiften alacağı ve ilgilinin mal varlığı üzerine icra takibi yapılmasına, alacakların icra masrafları ile birlikte tahsil edilmesi hususlarında, tasfiye halindeki kooperatif yönetimine yetki verilmesinin görüşülüp karara bağlanması," kararının iptaline ilişkin açılan dava sonunda davanın kabulüne, davalı kooperatifin 15.04.2018 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararın iptaline karar verilmiş olup, karar istinaf edildiğinden henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Mahkememizin kararı kesinleşmeden, davalı kooperatif tarafından tekrar aynı konular gündeme alınmış ve karara bağlanmıştır. Davacı tarafından bu kararların iyiniyetli olmadığı belirtilerek huzurdaki dava açılmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 09.12.2019 tarih ve 2016/7772 esas, 2019/5200 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; haklarında dava açılan kararların, dava devam ederken yeniden gündeme alınıp görüşülüp karara bağlanması 1163 sayılı Kooperatifler Kanunun 53 maddesindeki iyiniyet kurallarına aykırı olup, bu nedenle iptali gerektiği anlaşıldığından, davacının davasının kabulüne, davalı ...n 14/04/2019 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararın iptaline..." şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yasa yoluna başvuran-davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle: davacının kişisel husumet ile davaları açtığını, davacının haksız ve kötüniyetli olduğunu, Genel Kurul Kararının 7. maddesindeki hususlar incelendiğinde kararın davacının şahsi haklarını etkiler şekilde verilmediğini, davacının üyelik borçlarını yerine getirmek istemediğini bildirerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

UYUŞMAZLIK

Uyuşmazlık; davalı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun (7) nolu gündem maddesinde alınan kararın Anayasa, usul ve yasalara aykırı olup olmadığı ve iptalinin gerekip gerekmediği hususlarında toplanmıştır. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

1-Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan istinaf sebeplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dava, davalı kooperatifin 14.04.2019 tarihli genel kurulunun (7) nolu gündem maddesinde alınan kararın Anayasa, usul ve yasalara aykırı olduğu iddiasıyla iptali istemine ilişkindir.

Dosya ve ticaret sicili kayıtlarından; davalı kooperatifin 02.07.2022 tarihli genel kurul kararına dayalı olarak ticaret sicilinden terkin edildiği, Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesinin 23.11.2022 tarih ve 2022/1009 E., 2022/1123 K. sayılı kararıyla ihyasına karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

İptali istenen genel kurul kararında; kooperatif ve kooperatif yöneticileri hakkında adli makamlara suç duyurusunda bulunan ve iddialarında haksız bulunan ortaklar aleyhine tazminat davası açmak, bu sebeple avukata ödenen vekalet ücretinin tahsili için gerekli işlemleri yapmak üzere yönetim kuruluna yetki verilmesine karar verilmiş; İlk derece Mahkemesince, bu kararın 15.04.2018 tarihli genel kurulda alınan 7 nolu kararın iptaline karara verilmiş olup kararın istinaf edildiğinden henüz kesinleşmediği, karar kesinleşmeden tekrar aynı konuların gündeme alınıp karara bağlandığı bu durumun iyiniyet kurallarına aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bu kararın alındığı genel kurul tarihinde davalı kooperatif tasfiye halindedir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 81/6. ve ana sözleşmenin 87/1. maddeleri uyarınca, tasfiye kurulu üyeleri, tasfiye işlemlerinin biran önce bitirilmesi için çalışmakla yükümlüdür.

İlk derece Mahkemesince, aynı konuda daha önce alınan genel kurul kararı iptali davası sonuçlanmadan aynı konuda karar alınmasının iyiniyet kurallarına aykırı olduğu gerekçesine dayanılmış ise de aynı zamanda dava konusu genel kurul kararının tasfiye amacına yönelik olmadığı, tasfiye işlemlerinin açılacak davalar ve icra takipleri nedeniyle belirsiz bir süre uzamasına yol açacak nitelikte olduğu gerekçesiyle de davanın kabulü ile dava konusu genel kurulun 7. maddesinin iptaline karar verilmesi gerekirken, sadece iyiniyet kurallarına aykırılık nedenine dayanılması doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararının gerekçe yönünden düzelterek, istinaf yoluna başvuranın sıfatı da gözetilerek yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 25.01.2024

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır