Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2021/2075 K.2026/733

Davalılar ... Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda Ürünleri Temizlik Hizmetleri İletişim San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... Temizlik Turizm Taş. İnşaat Pet. Ürünleri ve Hizmet Taahhüt Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili özetle: İşçi ...'nın müvekkili kurum çalışanı olmayıp davalı yüklenici firmalarda çalıştığını, müvekkilinin 11/04/2017 tarihinde 28.138,65 TL ve 04/07/2017 tarihinde de 1.072,94 TL karar ilam harcı olmak üzere toplam 29.211,59 TL ödeme yapmak zorunda kaldığın ileri sürerek toplam 29.211,59 TL işçilik alacakları ile yargılama giderlerinin ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ... Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda Ürünleri Temizlik Hizmetleri İletişim San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... Temizlik Turizm Taş. İnşaat Pet. Ürünleri ve Hizmet Taahhüt Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi vekili özetle: Dava dışı işçi ...'nın davacının yetkililerinin yönetimi ve denetimi altında çalıştığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili şirketler aleyhine dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından bir sorumluluk hesabı yapılacak ise bunun sadece kıdem tazminatı yönünden müvekkili şirketlerin işçiyi çalıştırmış oldukları süre ve ücret seviyesi ile sınırlı olmak üzere yapılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili: İş sözleşmelerinin müvekkilinin iradesi ve eliyle de feshedilmediğini, bu nedenle asıl işveren olan emir ve talimata yetkili olan davacı kurumun tüm işçilik alacaklarından sorumlu olduğunu, müvekkilinin işbu davada sorumluluğu olduğunu kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumluluğun 1/2 oranında paylaştırılmasına karar verilmesini ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince "...İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Bu ilkeler gözetilerek hazırlanan bilirkişi raporu dosya kapsamına uygun hüküm kurmaya yeterli ve elverişli görülmüş olup, davacı asıl işverenin, davalı taşeronlar işçisi ...'ya ödediği kıdem tazminatını, davalı alt taşeronlardan işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere tamamen rücu hakkına sahip olunduğundan bilirkişi raporu ile seçenekli olarak belirlenen miktarlardan açıklanan gerekçeye göre, her bir davalının tam sorumlu olduğu miktarları davacı asıl işverenin talep edebileceği mahkememizce kabul edilerek davalı ...

Taş.. Ltd.Şti ne yönelik davanın kabulü ile, 7023,40 TL nin 11/04/2017 tarihinden itibaren 252,71 TL nin 04/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Taş. .. Ltd.Şti-...-Tem Tur. Ltd.Şti ne yönelik davanın kabulü ile, 3.739,62 TLnin 11/04/2017 tarihinden itibaren 134,35 TL nin 04/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... ...A.Ş.

Yönelik davanın kabulü ile, 6364,98 TLnin 11/04/2017 tarihinden itibaren 229,02 TL nin 04/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Nak. Ltd.Ştine yönelik davanın kabulü ile, 7211,94 TLnin 11/04/2017 tarihinden itibaren 259,49 TL nin 04/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı ...

Güvenlik Oto..Ltd.Ştine yönelik davanın kabulü ile, 3798,71 TLnin 11/04/2017 tarihinden itibaren 136,68 TL nin 04/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine..." karar verilmiştir.

Davalılar ... Turizm Taşımacılık Otomotiv Gıda Ürünleri Temizlik Hizmetleri İletişim San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ve ... Temizlik Turizm Taş. İnşaat Pet. Ürünleri ve Hizmet Taahhüt Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle: Her bir şirketin sorumluluğunun tespitinin gerektiği, husumet ve muvazaa iddialarının incelenmediği, asıl ve gerçek işveren olan davacının işçilik alacaklarına ilişkin müvekkil şirkete rücu hakkının bulunmadığı,

yargılama gideri ile vekalet ücretinin yarınının rücu edilebileceği, her yüklenicinin işçilik alacaklarından kendi dönemi ile ve her yüklenicininde almış olduğu son ücret ile sınırlı sorumlu olacağı, yıllık izin ücretinin tamamından son yüklenici şirketin sorumlu olacağı nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının rücuen tahsili taleplidir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

Somut olayda; davalı ... Turizm Taşmacılık A.Ş ve ... Temizlik Ltd.Şti'nin son işveren olmadığı ihaleyi alan en son şirketler olmadıkları açıktır. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda yıllık izin ücretinden yukarıda açıklanan ilkelere aykırı şekilde yıllık izin ücretinden tüm davalıların dönemleri ile sorumlu olduğu kabul edilerek hesap yapılmıştır.

Hal böyle olunca; dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ile tespit edilen yıllık izin ücretinin tamamından son işveren sorumlu olacak şekilde belirlenen miktarın tahsiline karar verilmesi için Dairemizce, davalılar ... Taş Ltd.Şti ile ... Temizlik Ltd.Şti vekillerinin istinaf başvurularının bu yönüyle kabulüyle, yıllık izin ücretinin bu davalılar aleyhine hesaplanan tutardan çıkarılmak suretiyle HMK 353/(1)-b.2. madde uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararını kaldırarak davanın kısmen kabulü yönünden yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...