Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/1418 K.2024/212

Dairemizin 26.04.2022 tarih ve 2018/2748 E., 2022/689 K. sayılı kararının Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 20.06.2023 tarih ve 2022/3556 E., 2023/2406 K. sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmesi üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m. 373/(3). maddesi uyarınca, duruşma yapılmasına ve tarafların duruşmaya davet edilmesine karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili müvekkili ile davalı arasında Mut (HES) İşletme Müdürlüğü tesislerinin çalıştırılması suretiyle elektrik enerjisi üretilmesi ve üretilen enerjinin iletim ve dağıtım şebekelerine verilmesini teminen gerekli bakım, onarım, revizyon işleri için hizmet alım sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre işçilik alacaklarından davalının sorumlu olduğunu, davalının ödemesi gereken ilama dayalı işçilik alacaklarının asıl işveren sıfatı ile müvekkili tarafından ödendiğini ileri sürerek toplam 20.558,96 TL'nin ödeme tarihi olan 04.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ve iflas masasına yazılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 25.05.2018 tarihli “tamamen ıslah” dilekçesinde bilirkişi raporundaki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, eksik hesaplamaya ilişkin 2.093,88 TL’ye ilişkin dekontun ek’te sunulduğunu ve davanın “iflas masasına karşı tamamen ıslah” edildiğini bildirerek 143.258,96 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte ödenmesini istemiştir.

Davalı ... idaresi vekili iflasın 08.07.2009 günü açıldığını ve bunun ilan ile üçüncü kişilere bildirildiğini, bu tarih itibariyle şirketin faaliyetlerine de son verildiğini; faaliyete devam konusunda bir karar olmamasına rağmen şirketin çalışmaya devam etmesi nedeniyle oluşacak alacakların masaya karşı ileri sürülemeyeceğini bildirerek davanın reddini savunmuştur.

YARGILAMANIN ÖZETİ

İlk derece mahkemesince davacı ile müflis şirket arasında bağıtlanan hizmet sözleşmelerine dayanılarak çalıştırılan bir kısım işçilerin işçi alacaklarının tahsili için açtığı davalar sonucunda verilen kararların icraya konulması üzerine davacının asıl işveren sıfatıyla icra dosyalarına ödeme yaptığı, alt işveren olarak bu ödemeden davalı müflis şirketin sorumlu olduğu,

iflas kararından sonra söz konusu işçilerin çalıştığı dönem ile ilgili ödemeler yapıldığından eldeki davaya kayıt kabul davası olarak değil, ödemenin masa borcu olması nedeni ile alacak davası olarak görülmesi gerektiği, davacının sunduğu dekonta rağmen icra dosyasında görünmeyen 2.093,88 TL'lik ödemenin istenemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 141.185,05 TL'nin 20,-TL'lik kısmına 24.02.2012, 122.700,-TL'lik kısmına 14.05.2014 ve 18.465,08 TL'lik kısmına da 05.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekillerince istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 26.04.2022 tarih ve 2018/2748 E., 2022/689 K. Sayılı kararıyla;

"1-Davacı vekilinin istinaf dilekçesinin miktardan reddine,

2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 356/2 m uyarınca kabulü ile,

Ankara 10 Asliye Ticaret Mahkemesinin 10.09.2018 gün, 2014/672 E, 2018/710 K sayılı kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

Buna göre;

"1.- Davanın kısmen kabulü ile;

31.453,58 TL'nin davacı alacağı olarak müflis .... ŞTİ.'nin iflas masasına dördüncü sıraya kaydına, fazlaya ilişkin istemin reddine, " şeklinde karar verilmiştir.

Dairemiz kararına karşı davacı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 20.06.2023 tarih ve 2022/3556 E., 2023/2406 K. sayılı kararıyla;

"...3.1.Kayıt kabul davaları, iflasından önce müflisten alacaklı olanların, bir diğer ifade ile iflas alacaklılarının alacaklarını iflas masasına kaydettirmek için açtıkları ve dayanağını İİK’nın 235. maddesinden alan davalardır.

İflas masasının safi (net) mevcudu (masaya giren mal, alacak ve haklar), "alacakların ödenmesine tahsis olunur" (İİK m.184,I,c.1). Buradaki "alacaklar" teriminden maksat, aslında yalnız "iflas alacaklarıdır." İflas alacağı, iflas açıldığı anda müflise karşı hukuken mevcut olan alacaklar yani müflisin iflasın açıldığı andaki borçları olup, iflas masasından istenebilir.

3.2. Somut olayda, müflis şirketin 08.07.2009 tarihinde iflasına karar verildiği, dava dışı beş işçi tarafından davacı aleyhine İş Mahkemesinde açılan davalar sonucu hüküm altına alınan alacağın yine iflas tarihinden sonra ödeme yapılmak suretiyle dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan BK'nın 147. maddesine dayalı rücu hakkı iflastan sonra doğmuştur.

Bu durumda alacak iflastan önce doğmadığından, İİK'nın 235. maddesine dayalı kayıt kabul istemine konu olabilecek müflis borçlarından olmayıp, iflastan sonra doğan ve müflisin genel hükümlere göre sorumlu olduğu ve iflas masasının dağıttığı iflas (garame) hissesi oranında değil, tasfiyede bakiye kalırsa alacaklıya ödenecek olan bir alacak niteliğindedir. Böyle bir davada, davacı, davalı müflisten alacaklı olduğunu iddia eden alacaklı olup, davalı ise iflas idaresidir.

İflastan sonra oluşan alacağın masaya kaydı istenemez, tasfiyede bakiye kalırsa nazara alınır.

3.3.Bölge Adliye Mahkemesince dava kayıt kabul istemine ilişkin olarak nitelendirilmiş ise de, kayıt kabul isteminin belirli bir miktar alacağın iflas masasına kayıt ve kabulünün yapılması istemine ilişkin olduğu, davacının da 25.05.2018 tarihli "tamamen ıslah" dilekçesiyle davasını iflas masasına karşı alacak davası olarak yönelttiği anlaşılmıştır.

Bu durumda mahkemece, dava konusu alacağın rücuen tazmin istemine ilişkin olduğu gözetilerek, ödemeler de iflas kararından sonra yapıldığından, iflastan sonra doğan alacakla ilgili olduğu nazara alınarak, tahsil hükmü kurulması gerekirken, davanın kayıt kabul davası olarak ele alınması ve buna bağlı olarak iflastan önce çalışmaya başlayan işçiler için iflas tarihine kadar rücua esas alacak tutarları hesaplattırılarak, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır...."

Gerekçesi ile Dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Yargıtay bozma kararı üzerine Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373'üncü maddesinin 3 numaralı fıkrası uyarınca duruşma açılmış, davacı yan davayı takip etmediklerine ilişkin dilekçe sunmuştur. Anılan Yasa'nın 150'nci maddesinin 1 numaralı fıkrasına göre dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmiş; Nihayet üç ay içinde yenileme istenmediğinden (HMK m.150/5) davanın 31.01.2024 günü itibariyle açılmamış sayılmasına karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır