İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1430 K.2024/117

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Talep eden vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin pay defterinin elde olmayan nedenlerle kaybolduğunu, müvekkili şirkete ait pay defterinin müvekkili şirketin defteri koruması hususunda gereken özeni göstermesine karşın kaybın iradesi dışında defterin zayi olduğunu, işbu davayı yasal süresi olan otuz gün içerisinde ikame ettiklerini, bu nedenlerle pay defterinin tüm özen ve dikkate rağmen kaybolduğundan zayi olan şirketin pay defterinin tespiti ile zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki talep hakkında yapılan yargılama sonunda, "Dosya tüm deliler ile birlikte değerlendirildiğinde. TTK'nın 82/7. maddesinde öngörülen hak düşürücü süre içinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Tacirin yukarıda bahsedilen kanun maddesinden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir.

Ayrıca, ziya durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda; davacı zayi durumunun nasıl meydana geldiği iddiasının somutlaştırılmamış, dosyada olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin bir delilin de mevcut olmadığı anlaşılmakla zayii belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından dolayısıyla iddia edilen zayiinin sebebinin ve gerçekliğinin yeterli delil ile ispatlanamadığından davanın reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin halen faal bir şirket olduğundan bu defteri ivedi olarak yeniden çıkarma ihtiyacı hasıl olduğunu, bu nedenle yeniden belirtilen defteri çıkarabilmeleri için zayi belgesine ihtiyaç bulunduğunu, müvekkili şirkete ait pay defterinin müvekkili şirketin hissedarlarının tüm özen ve dikkatine rağmen kaybolduğunu, müvekkili şirket faal olup prosedür gereği tanzim edilen bir defterin zayi olması yüzünden ticari işlerinin aksadığını, TTK 'nun 82/7 maddesini kanunun ve kanun koyucunun irade ve ruhuna uygun olarak değerlendirip davanın kabulü gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve talebin kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğradığı iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi istemidir. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, pay defterinin TTK'nın 82/7.

Maddesinde sayılan veya bu sayılanlara benzer nedenlerden dolayı zayi olup olmadığı, zayi belgesi verilmesi şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasındadır.Talep eden tarafça pay defterinin hissedarlarının tüm özen ve dikkatine rağmen kaybolduğu iddiasıyla zayi belgesi verilmesi istemli olarak eldeki istemde bulunulmuştur. 6102 sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde.

Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.Tacirin TTK'nın 82/7. maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olması gerekir.

Somut olayda pay defterinin kaybedildiği ileri sürülmüş olup bu durum karşısında, kanunda tahdidi olarak sayılmamakla birlikte isteme konu ticari defterlerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu yada bunlara benzer bir sebepten dolayı basiretli bir iş adamının göstereceği tüm dikkat ve özenin gösterilmesi halinde dahi önlenemeyen bir sebepten ötürü zıyaa uğradığının ispatlanamadığı nazara alındığında Mahkemece zayi belgesi verilmesi talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından talep eden vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.