Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2023/1928 K.2025/633

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352'nci maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili müvekkili şirketin ... (rüzgar enerjisi santrali) tesislerinde ürettiği elektriği sisteme vermek için davalı ... işlettiği trafo merkezini ve iletim hatlarını kullanmak zorunda olduğunu;

Davalının bu kullanım karşılığında tahsil edeceği katkı payını, ... katkı payı anlaşmasına aykırı bir şekilde kümülatif olarak hesapladığını, bunun haksız ve hukuka aykırı olduğunu;

müvekkili şirketin hesaplanan bu fazla bedeli çekince koyarak ödediğini ileri sürerek 2020 yılı ... katkı payı bedeli için tahakkuk ettirilen 21/01/2021 gün ve .....sayılı fatura ile 08/02/2021 gün ve ... ... sayılı fatura nedeniyle fazladan ödenen şimdilik 200.000,-TL'nin 21/01/2021 tarihli fatura bedeli için ödeme tarihi olan 04/02/2021, 08/02/2021 tarihli fatura bedeli için ödeme tarihi olan 22/02/2021 tarihinden itibaren işleyecek olan değişen oranlarda en yüksek ticari avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğini;

Akdedilen sözleşme uyarınca katkı payının kümülatif olarak hesaplandığını;

Davacının üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere yirmi yıl süre boyunca müvekkiline katkı payı ödemeyi taahhüt ettiğini, davacı şirket tarafından toplam ... katkı payı tutarının teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar Türkiye ... ... tarafından Ocak ayında açıklanan Yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirilerek ödenmesi gerektiğini;

Davacının yarışma sırasında sunmuş olduğu teklifin tüm koşulları ile birlikte davacı şirketi bağladığını;

Dava konusu anlaşmanın yıllara yayılması nedeniyle teklif edilen tutarın yıllar içinde yaşanacak ekonomik değişmeler karşısında güncellenmesi için TÜFE’nin ön görüldüğünü bildirerek davanın reddini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesince “…davacı şirketin, yarışmaya katıldığı dönemde yürürlükte bulunan Yönetmelik ekinde yer alan Katkı Payı Teklif Mektubuyla davalı idareye ödemeyi taahhüt ettiği katkı payı teklifini sunarak yarışmada yer aldığı, davacı şirketin kendini bağlayıcı bir taahhüt altına girmiş olup, teklif mektubu ile toplam ... katkı payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar Türkiye ... ... tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi (TÜFE) oranında GÜNCELLEŞTİRİLEREK (KÜMÜLATİF) Teşekküle ödeyeceği şekilde kabul ve taahhüt edilmiştir.

Teklif mektubu ve taahhütname ile sözleşmenin bir bütün oluşturduğu ve bunların ... katkı payı hesabına ilişin hükümleri arasında çelişki bulunmadığı gibi bulunsa dahi önceliğin sözleşme eki/temeli sayılan teklif mektubunda olduğu (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 18.02.2021 tarihli 2017/(13)3-655 Esas, 2021/101 Kararı ) kabul edilerek,

teklif birim fiyatının verildiği 2011 yılından, ücrete esas yıla kadarki Tüfe oranları üzerinde birim fiyatın güncellenerek (Kümülatif) uygulanması gerektiği, emekli Sayıştay uzman denetici yeminli mali müşavir bilirkişi ... 'ın 05/05/2023 tarihli ayrık görüş ek raporu dışındaki diğer bilirkişiler olan elektrik bilirkişi ...ile Sözleşmeler konusunda uzman nitelikli hesaplama bilirkişi ...’ın raporları dosya kapsamı ve yukarıda belirtilen hususlar kapsamında dikkate alındığında davacı şirketin dava dilekçesindeki talebi şeklindeki hesap şeklinin kabulü halinde,

diğer istekliler ihaleye teklif mektubu veren şirketler bakımından “Haksız Rekabet”i ortaya çıkacağından belirtilen bu bilirkişilerin raporları dikkate alınmamıştır.

Ayrıca; davacı şirketin, yarışmaya teklif mektubunda yazılı şekilde teklif ettiği miktar üzerinde katıldığı ve ihaledeki diğer rakiplerinden daha uygun fiyat verdiği için teklifinin kabulü ile sözleşmenin imzalandığı, ücret ödeme aşamasında ise yarışma yönetmeliği ekindeki matbu olarak hazırlanmış sözleşme, teklif mektubu ve buna uygun yapılan hesaplamaya dayalı davalı faturalarına, sözleşme hükümü [hükmü] yerine, teklif mektubu nazara alınarak fazla miktarda ...

KATKI PAYI hesabı yapıldığı gerekçesiyle yaptığı itiraz açtığı alacak davası, Türk Medeni Kanunun 2. maddesinde ifade edilen ve Türk Ticaret Kanunun 1.maddesi atıf hükümce, ticari davalarda da uygulama yeri bulan "Herkesin haklarının kullanırken ve borçların yerine getirirken iyiniyetili [iyi niyetli]/dürüst davarması [davranması] gerektiği" ilkesine aykırı olduğu da anlaşılmakla, Belirtilen nedenlere göre.

TÜFE'nin kümülatif güncellenmesi suretiyle uygulanması ve güncellemenin teklif mektubunda belirtilen şekilde uygulanması yukarıda belirtilen nedenlere göre yönetmelik ve anlaşma hükümlerine uygun olduğu…” gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde: - Raporlar arasındaki çelişkinin giderilmediğini, bu biçimde verilen kararın eksik incelemeye dayandığını, - Teklif mektubunun hesaplamaya esas alınamayacağını, sözleşmenin bağlayıcı olduğunu, - ... Katkı Payı faturasının sözleşmeye aykırı biçimde düzenlendiğini, - Güncellemenin teklif tarihinden itibaren yapılmasının sözleşmeye ve yönetmeliğe aykırı bulunduğunu, - Davada taraf olmayan üçüncü kişiler bakımından ortaya çıkabilecek “haksız rekabet” haline gerekçede dayanılamayacağını ileri sürerek ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİ NEDEN VE GEREKÇE

Taraflar arasında Rüzgar Enerjisi Santrali (...) Katkı Payı Anlaşması yapılmış olup, uyuşmazlık katkı payının ne şekilde hesaplanacağı noktasında toplanmaktadır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki taraflar arasındaki hukuki ilişki akdedilmiş sözleşme hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Sözleşmenin hazırlanması aşamasında taraflarca ortaya konulan icap (öneri) ve kabuller sözleşmenin imzalanarak bağlayıcı hale gelmesinden sonra bir dayanak oluşturmaz.

Öte yandan Rüzgar veya Güneş Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Önlisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği ile ... Katkı Payı Anlaşmasındaki hüküm

"Şirketin bağlantı hakkı kazandığı ... projesinde üretilecek her bir kWh elektrik enerjisi üzerinden 4,52 kr/kWh olarak belirlenen yarışma sonucuna esas ... katkı payı tutarı aşağıdaki yöntem ile ... tarafından hesaplanacaktır.

Toplam ... Katkı Payı Tutarı= kr*E*TÜFE

Kr= Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi taahhüt edilen kuruş,

E = Bir önceki Yılda Gerçekleşen Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh)

TÜFE= TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi

Tesisin yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... katkı payı tutarı, her yılın 15 Ocak günü saat 17.00'ye kadar ... tarafından şirkete faturalanacak ve Şirketin ödemeleri her yılın 31 Ocak günü saat 17.00'ye kadar ...'ın hesabına yapılacaktır." şeklindedir.

İlk derece Mahkemesince aldırılan bilirkişi raporunda bu çerçevede hesaplama yapılmış ve davacının anılan faturalardan dolayı borçlu olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu düzenlemeler ve sözleşmenin bağlayıcılığı gözden kaçırılarak davalı yanca düzenlenen fatura nedeniyle menfi tespite karar verilmemesi doğru olmamıştır.

Diğer taraftan dava taraflar arasında görülmekte olup, dava dışı üçüncü kişilerin hukuku bu davada gerekçe yapılamaz.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b.2 düzenlemesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve talep de gözetilerek (HMK m. 26) davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğundan ve temerrüt için bir ihtarname gönderilmediğinden faizin dava tarihi itibariyle başlaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Ek 1'inci maddesinin 2 numaralı fıkrası, 04.06.2025 günü yürürlüğe giren 7550 sayılı Yasanın 20'nci maddesi ile değiştirilmiş ve yasa yoluna başvuruya ilişkin parasal sınırların (HMK m. 341 ve 362/1-a) belirlenmesinde dava tarihinin dikkate alınacağı yönünde bir düzenleme yapılmıştır. Düzenlemeye göre eldeki davanın açıldığı 2021 yılı için temyiz sınırı 78.630,-TL olup, karar temyiz yasa yolu sınırının üstünde kaldığından kararın temyize tâbi olduğu sonucuna varılmıştır.

e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır