Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/623 K.2025/1121

Zayi belgesi isteyen tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 352. madde uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla, istinaf incelemesinin dosya üzerinde yapılmasına karar verilerek, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Zayi belgesi isteyen özetle; kooperatifin eski başkanı ...'in 08.08.2021 tarihinde vefat ettiğini, ...'in başkanlığı süresi içerisinde işlediği usulsüzlük ve zimmetlerle ilgili Ankara Batı 1. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/280 esas sayılı ve Ankara Batı 2. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2011/283 esas sayılı dosyalarında zimmet suçu sebebiyle mahkumiyetine karar verildiğini, kendisinin vefatından önce defalarca gerek genel kurul toplantılarında gerekse muhasebe alanında veyahut tüm üyelerce istenmesine rağmen kooperatifin yasal defter ve belgelerini teslim etmediğini, nihayetinde de kaybettiğini beyan ettiğini,

bu gelişmeleri takiben kooperatif vekili marifetiyle Ankara Batı Asliye Ticaret Mahkemesi'nde değişik tarihlerde zayi belgesi talepli üç dava açıldığını, ancak üçünün de usulden reddedildiğini, kooperatife ait yasal ve karar defterlerinin temin edilemediğini, defterlerin kaybolması ve yok olmasında şimdiki yönetimin herhangi bir ihmal ya da katkısı olmayıp iradeleri dışında gerçekleştiğini, bu durumun kooperatifin faaliyetlerini yürütmede ve üyelerin haklarını elde etmelerinde imkansızlık yarattığını,

telafisi mümkün olmayacak maddi ve manevi mağduriyetler yarattığını iddia ederek kooperatifin karar defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince "...Davacı yanın defterlerin saklanması konusunda basiretli bir tacirden beklenen özeni göstermesi, kayıtların özenle korunması ve saklanması gerektiği, dava konusu edilen karar defterinin 2016 yılı öncesine ait olduğu ve 2021 yılından sonra kaybolduğu dosya kapsamında sabittir.

Ticari defter ve kayıtların kaybolduğu tarihi takiben TTK nın 82/7 maddesi uyarınca 30 gün içerisinde davanın açılması gerektiği, bu sürenin hak düşürücü süre olduğu, davanın açılış tarihinin 23/01/2024 tarihi olduğu, davacının beyanından ve davanın açıldığı tarih gözetilerek dava tarihi itibariyle 30 günlük hak düşürücü sürenin dolduğu ve zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi istenen defter ve kayıtların davacı temsilcilerinin beyanından anlaşıldığı üzere eski kooperatif başkanının elinde olduğu ve kanun maddesindeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık" gibi bir sebeple zıyaa uğramadığı,

yalnızca defter ve kayıtların iade edilmemesi sebebiyle zayi olduğu yönünde çıkarımda bulunulduğu anlaşılmakla başkaca bir şey araştırılmasına lüzum olmaksızın dosya üzerinden davanın reddine..." karar verilmiştir.

Zayi belgesi isteyen istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesinin gerekçesinde dava ve taleplerinin yasal süresi içerisinde müracaatta bulunulmadığı gerekçesiyle hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilmesinin isabetsiz olduğu, yerel mahkemeye dava ikame ederken kooperatifleri tarafından sunulan belgeler ile, kooperatiflerinin bu aşamaya kadar geçirdiği sürenin izah edildiği, kooperatif adına hukuki koruma ve yardım talep edildiği,

ayrıca defterlerin eski kooperatif başkanının mirasçılarında bulunması ve teslim alınması için bu aşamaya kadar samimi çaba gösterildiği ve nihayet defterlerin zayi olduğu anlaşıldıktan sonra yerel mahkemeye müracaatta bulunulduğu, 30 günlük hak düşürücü sürenin başlangıcının ticari kayıt ve defterlerin kesin olarak bulunamayacağının tespitinden itibaren başladığı nedenleriyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, ticari defter ve kayıtlara ilişkin zayi belgesi verilmesi taleplidir.

Dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; zayi belgesi isteyenin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1.b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...