Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2024/683 K.2024/703

Davacı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili; müvekkilinin davalı tarafa sattığı malları davalıya teslim ettiğini, davalının bu malların büyük bölümünü ...

A.Ş.'nin açtığı ihalelerde (projelerde) kullandığını veya TEİAŞ'dan ihale alan dava dışı diğer şirketlere tedarik etmek amacıyla müvekkilinden satın aldığını, bu malların bilgilerinin (malların cinsi, km ve kg olarak miktarı ile hangi ihalelerde (projelerde) kullanıldığı ile üretici şirket bilgileri) TEİAŞ kayıtlarında bulunduğunu, müvekkilinin davalı taraftan fazlaya dair alacak hakları saklı kalmak kaydı ile henüz faturası kesilmemiş 10.000.000,00 Amerikan Doları bakiye alacağı bulunduğunu, dava konusu alacak için müvekkili tarafından henüz fatura düzenlenmemiş olmasının alacaklılık durumuna engel olmadığını,

alacağın tahsili için Ankara 2. İcra Müdürlüğünün 2022/20083 E. sayılı dosyası ile iflas yolu ile icra takibine başlandığını, davalının haksız ve kötüniyetli olarak icra takibine itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının itirazının kaldırılmasına ve davalının iflasına, %20'den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının müvekkili şirketin tedarikçisi olan bir kablo üretim firması olduğunu, müvekkilinin kamu kurumlarına karşı üstlendiği projelere ilişkin "iletken" ihtiyacını karşılamak için davacı ile birçok sözleşme imzaladığını, yıllar boyu sözleşmelerden kaynaklı karşılıklı edimlerin yerine getirildiğini,

Davacı tarafından dava konusu uyuşmazlık ile ilgili arabuluculuk başvurusunda bulunulmadığını, davacı tarafça sunulan arabuluculuk tutanağında yer alan uyuşmazlık konusu ile iş bu davada yer alan uyuşmazlık konusunun farklı olduğunu,

Dava konusu ve bedel itibariyle davacının tanık deliline dayanmasının mümkün olmadığını,

Davacı tarafça somutlaştırma yükünün yerine getirilmediğini,

Davacının dava dilekçesinde yer verdiği delilleri dilekçesiyle birlikte dosyaya sunmadığını, bu aşamadan sonra delil sunulmasına muvafakatlerinin olmadığını,

Davacının alacak iddiasına ilişkin soyut beyanları kapsamında teslim ettiğini iddia ettiği ürünlere ilişkin herhangi sözleşme ve tarih belirtmediğini, hak kaybına uğramamak adına zaman aşımı itirazlarını bildirdiklerini,

Davacının alacağına ilişkin iddialarının herhangi bir sözleşmeye/belgeye dayandırılmadığını, alacağa ilişkin belge sunulmadığını, bu sebepten dolayı davacı tarafça iddia edilen 10.000.000,00 USD'nin yalnızca 10.000,00 USD tutarındaki kısmını icra takibine ve davaya konu ettiğini,

Dava dilekçesinde yer verilen şirketlerin müvekkili ...'un grup şirketleri olmadığını,

Müvekkilinin sözleşme haricinde 3. kişilerden hiçbir mal alımı yapmadığını, taraflar arasında bugüne kadar imzalanmış olan tüm sözleşmelerin tip sözleşme olduğunu ve her bir sözleşmede ödeme koşullarının aynı şekilde belirlendiğini, buna göre sözleşme bedelinin taahhüt edilen iletkenlerin müvekkiline teslim edilmesi ve faturasının kesilmesinden sonra belirlenen vade içerisinde ödeneceğinin hüküm altına alındığını,

Davacının ürünler teslim ettiği ve bedelinin ödenmediği iddiası kabul edilecek olsa dahi, ilgili ürünlere ilişkin sözleşmeler kapsamında fatura kesilmemesi ve dolasıyla ödeme vadesinin beklenmemesinin muaccel hale gelmeyen bir alacağın talep edilmesi olduğunu,

Savunarak, davanın öncelikle usulden, aksi halde esastan reddine, davacı aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince. "Yukarıda açıklanan hukuki gerekçe ışığında yapılan incelemede.

Ankara 2. İcra Müdürlüğü'nün 2022/21083 Esas sayılı takip dosyası ile davacı tarafından davalı hakkında henüz faturası kesilmeyen alacağından kaynaklı iflas yolu ile takip yapıldığı, davalı tarafından söz konusu alacağın kabul edilmeyerek itiraz edildiği ve sonrasında mevcut davanın açıldığı, dava devam ederken mahkememizce davacıya alacağını somutlaştırmasının talep edildiği, davacı tarafından alacağın somutlaştırılamadığı, zira davalı tarafından da alacağın somutlaştırılamaması nedeni ile savunma yapamadıklarının belirtildiği,

davacı tarafından bir takım Cumhuriyet Başsavcılığı dosyalarından bahsedilmiş ise de, söz konusu dosyaların taraflarının mevcut dosyamız ile alakalı olmadığı gibi davacı tarafından da bildirilen savcılık dosyalarının mevcut dosya ile alakalı olmadığının 01/06/2023 tarihli duruşmada beyan edildiği, davacının iddiasının davalıya kablo satışı yapıldığı ve davalı tarafından ücretinin ödenmediğinin iddia edildiği, ancak satışın yapıldığına ilişkin dosyaya hiçbir delilin sunulmadığı,

dosyaya sunulan faturaların ve sevk irsaliyelerinin her iki tarafında da kabulünde olduğu üzere faturaya bağlanan alacaklara yönelik olduğu görülmüş olup tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde, itirazın iptali davalarında alacaklının takip sebebi ile bağlı olması, davacının icra takibini oluşturan alacağını somutlaştıramaması, söz konusu alacak somutlaştırılamadan mahkememizce de inceleme yapılmasının mümkün olmaması nedeni ile davacının davalıdan alacaklı olduğunu ispatlayamadığı" gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davanın 20.03.2023 tarihli dilekçeleri ekinde USB flash bellek içinde sundukları irsaliyeler, e-mail yazışmaları, TEİAŞ yazıları, Gümrük İhracat Beyannameleri ile somutlaştırıldığını,

Sundukları irsaliyelerin, dava konusu alacağın dayanağı olan mallar davalıya teslim edilirken düzenlendiğini, davalının malları teslim almak için müvekkiline gönderdiği kamyonların plakalarını ve şöför isimlerini gönderdiği e-mailler ile müvekkiline bildirdiğini, irsaliyelerin şoförler tarafından imzalandığını, müvekkilinin de malları kamyonlara yükledikten sonra davalıya cevap e-mailleri gönderdiğini, davalıya satılan malların bir kısmının davalı tarafından yurdışındaki projelerde kullanıldığını, bu mallar yurtdışına çıkarılırken düzenlenen gümrük ihracat beyannamelerinin de sunulduğunu, kendilerince Avukatlık Kanununun 2. maddesi uyarınca yapılan başvuru üzerine TEİAŞ'dan alınan cevapların da sunulmuş olduğunu,

İlk derece Mahkemesince bilirkişi aracılığı ile USB flash bellek içinde sundukları belgeler incelenerek dava tarihi itibariyle malların değerinin ve müvekkilinin davalıdan faturası kesilmemiş mallara ilişkin alacağının belirlenmesi gerekirken, muhtemelen dijital olarak sundukları deliller farkedilmeksizin, davayı "somutlaştırmadıkları" gerekçesi ile hukuka ve hakkaniyete aykırı olarak davanın reddedildiğini, USB flash bellek içinde delillerini tasnif ettiklerini, tasnif ile ilgili fotoğrafları sunduklarını,

Mahkemece 23.03.2023 tarihli duruşmada 2 nolu ara karar ile, "Davacı vekiline; icra takibinin dayanağını olusturan satışının ve tesliminin yapıldığı

belirtilen ancak faturasının kesilmediği söylenen mallara ilişkin var ise satış sözleşmesinin okunaklı, onaylı suretinin ve yine dava dilekçesinin 2. sayfa 1. paragrafında bahsedilen

irsaliye faturalarının okunaklı onaylı suretinin dosyaya sunulması için 2 haftalık kesin süre

verilmesine, söz konusu süre içerisinde sunulmadığı takdirde davacının mevcut delillere

dayanmaktan vazgeçmis sayılacağının ihtarına (ihtarat yapıldı),"

şeklinde karar verildiğini, oysa bu ara karardan üç gün önce 20.03.2023 tarihinde delillerini USB flash bellek içinde zaten dosyaya sunmuş olduklarını,

Davalının kardeş şirketi ... A.Ş.'ye karşı da faturasız alacaktan kaynaklanan alacakları ile ilgili dava açtıklarını, Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/44 E. ile görülen bu davada da davalı vekilince davanın somutlaştırılmadığının ileri sürüldüğünü, ancak mahkemece yine USB flash bellek içinde sundukları delilleri bilirkişi aracılığı ile incelenerek müvekkilinin alacak miktarının belirlendiğini,

İlk derece Mahkemesince kendilerince sunulan irsaliyelerin faturası kesilmiş alacaklara ilişkin olduğu belirtilmişse de, sundukları irsaliyelerin faturası kesilmeyen alacaklara ilişkin olduğunun defalarca belirtildiğini,

Belirterek, İlk derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, İİK'nın 156/3. maddesine dayalı olarak itirazın kaldırılması ve iflas istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından;

Davacı vekilince, müvekkili tarafından üretilen veya üçüncü kişilerden tedarik edilen kabloların davalıya ve diğer grup şirketlerine teslim edildiğini, teslim edilen bu malların bir kısmının faturalarının kesilmediğini ileri sürerek, faturası kesilmeyen ancak davalıya teslim edilen mallar ile ilgili alacaklarının tahsili için başlattıkları icra takibine itirazın kaldırılması ve davalının iflasına karar verilmesinin istendiği; dava dilekçesinde TEİAŞ'a yazılacak müzekkereler, bu güne kadar düzenlenmiş faturalar, irsaliyeler, gümrük ihracat beyannameleri, taraflar arasındaki mail yazışmaları, tarafların ticari defter ve kayıtları, tanık ve yemin delillerine dayanıldığı,

Davacı tarafça Bursa Hukuk Mahkemeleri Ön Büroya 20.03.2023 tarihinde sunulan dilekçede; delillerin tekrar belirtildiği ve bir kısmının dilekçe ekinde USB bellek içinde sunulduğunun açıklandığı,

İlk derece Mahkemesince 23.03.2023 tarihli duruşmada "Davacı vekiline; icra takibinin dayanağını oluşturan satışının ve tesliminin yapıldığı belirtilen ancak faturasının kesilmediği söylenen mallara ilişkin var ise satış sözleşmesinin okunaklı, onaylı suretinin ve yine dava dilekçesinin 2. sayfa 1. paragrafında bahsedilen irsaliye faturalarının okunaklı onaylı suretinin dosyaya sunulması için 2 haftalık kesin süre verilmesine, söz konusu süre içerisinde sunulmadığı takdirde davacının mevcut delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının ihtarına (ihtarat yapıldı)," şeklinde 2 nolu ara kararın oluşturulduğu,

Davacı vekilince kesin süre içinde sunulan 06.04.2023 tarihli dilekçede; 20.03.2023 tarihli delil listesi ve ekindeki USB bellekten söz edilerek sevk irsaliyeleri, gümrük ihracat beyannameleri, faturalar ve mail yazışmalarını sundukları ancak müvekkili şirketin eski genel müdürününün eylemi sebebiyle sözleşmeleri sunamadıkları hususunun açıklandığı,

USB flash belleğin de dosyada bulunduğu,

Anlaşılmıştır.

Buna göre İlk derece Mahkemesince faturaya bağlanmamış takip konusu alacakların, diğer delillerle ve faturaya bağlanmış alacak kısmının karşılaştırılması ile varsa belirleneceği gözetilerek tarafların delillerinin toplanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı gerekçeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-a.6. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesi kararının esası incelemeden kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 08/05/2024

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza