Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2025/1587 K.2025/1093

Konkordato talep edenler vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Konkordato talep edenler vekili özetle, İİK'nun 287, 288, 294 ve 295.maddeleri gereğince müvekkili şirket hakkında geçici mühlet kararı verilmesini, geçici konkordato komiseri atanmasını, önceden başlamış olan tüm takiplerin durdurulmasına, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmamasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince "...davacı şirketin ve davacı gerçek kişilerin konkordato projesinin uygulanabilir olmadığı bu nedenle tasdik şartları oluşmadığı gibi projenin başarıya ulaşma ihtimalinin de bulunmadığın tespit edilmiş olmasına göre, İİK 292/1-b bentlerindeki şartların kesin mühlet içerisinde gerçekleşmesi nedeniyle İİK 292/1 maddesi gereğince davacılar bakımından konkordato talebinin reddine karar vermek gerekmiş, borçlu şirketin borca batık olduğu gibi, projenin başarıya ulaşma ihtimalinin de bulunmadığın tespit edilmiş olmasına göre, İİK'nun 292. maddesi gereğince iflas kararı verilmesi gerektiği anlaşılmakla davacı sermaye şirketinin konkordato taleplerinin İİK 292/1-b gereğince reddine ve İİK 292/1 maddesi gereğince davacı şirketin iflasına..." şeklinde karar verilmiştir.

Konkordato talep edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle: müvekkili firmanın projesini kaynaklarıyla uyumlu hale getirmek iken mahkemenin bunu dikkate almayıp salt ön proje ile ilgili komiser değerlendirmesini baz almasının hatalı olduğunu, şirketin iflası halinde şirket varlıklarının tahsil kabiliyetlerinin ciddi oranda azalacağını, komiser heyetinin salt dokümansal olarak hesaplama yaptığını, maliyet hesabını düşürecek çekleri araştırmadığını, müvekkilleri ... ve ...'ın projesinin başarıya ulaşması ortağı olduğu firmanın projesinin başarıya ulaşmasına bağlı olduğunu ileri sürerek yere mahkeme kararının kaldırılarak müvekkilleri hakkında kesin mühlet kararı verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

İstem, konkordato geçici ve kesin mühlet verilmesi ile sonuç olarak konkordatonun tasdikine ilişkindir.

Konkordato bir borçlunun belirli bir zaman dilimi içindeki tüm borçlarını, alacaklıları tarafından kanunda öngörülen nitelikli çoğunlukla kabul edilmiş ve yetkili makamca onaylanmış olan önerisi doğrultusunda ve kendisi için daha elverişli bulunan şartlar çerçevesinde ödenmesini mümkün kılmak üzere, ona yasa tarafından tanınmış bir hukuki imkândır.

Talep dilekçesi ekinde İcra ve İflâs Kanunu'nun 286’ncı maddesindeki belgeleri sunan borçluya mahkemece geçici mühlet verilir ve geçici komiser atanır.

Konkordato komiseri konkordato prosedürünün objektif ve tarafsız biçimde yürütülmesi ve sağlıklı biçimde işleyebilmesi; borçlu ile alacaklıların menfaatlerinin dengelenmesi ve bu suretle bunlar arasında bir anlaşma zemini yaratılmasında etkin rol oynar (Tanrıver, S.: Konkordato Komiseri, Ankara 1993, s.27-28). Konkordato komiseri borçlu ile alacaklılar ve mahkeme arasında köprü rolü oynar ve konkordatonun tamamlanmasını sağlar (Altay, S./Eskiocak, A.: Konkordato ve Yeniden Yapılanma Hukuku, 4.b., İstanbul 2018, s.137 vd.).

İcra ve İflâs Kanunu'nun “Konkordato komiseri ve alacaklılar kurulu ile bunların görevleri” başlıklı 290’ıncı maddesine göre komiserin görevleri şunlardır:

a) Konkordato projesinin tamamlanmasına katkıda bulunmak.

b) Borçlunun faaliyetlerine nezaret etmek.

c) İcra ve İflâs Kanunu'nda verilen görevleri yapmak.

d) Mahkemenin istediği konularda ve uygun göreceği sürelerde ara raporlar sunmak.

e) Alacaklılar kurulunu konkordatonun seyri hakkında düzenli aralıklarla bilgilendirmek.

f) Talepte bulunan diğer alacaklılara konkordatonun seyri ve borçlunun güncel malî durumu hakkında bilgi vermek.

g) Mahkeme tarafından verilen diğer görevleri yerine getirmek.

Dosyanın incelenmesinde borçlunun talebi üzerine geçici konkordato komiserleri atandığı, bunların borçlu ile temasa geçerek işlemlerini denetledikleri görülmüştür. Ancak yukarıda gösterilen yasal düzenlemeden ve öğretideki görüşlerden de anlaşılacağı üzere komiserlerin görevi sadece borçlu tarafından kendisine sunulan belgeleri mahkemeye iletmek değildir.

Geçici komiserlerin temel görevi borçlunun talep dilekçesi ekinde sunduğu mali tabloların gerçeği yansıtıp yansıtmadığı ve (gerekirse revize edilmesine de katkı sağladıkları) ön projenin başarıya ulaşıp ulaşamayacağı hakkında kanaat belirtmek ve bu çerçevede kesin mühlet verilmesi hususunda mahkemeyi aydınlatmaktır.

Komiserler borçlunun sunduğu bilgi ve belgeleri inceleyip denetlemeli, somut olaya ya da hukuka uygun bulmadıklarını düzeltmesini borçludan istemelidir. Komiserin “Konkordato projesinin tamamlanmasına katkıda bulunmak” (İİK m.290/II) şeklinde açıklanan görevi çerçevesinde borçlunun öngörmediği bazı hususları komiserlerin öngörmesi, borçluyu konkordatonun başarıya ulaşması ve tasdik edilmesi için gereken hususlarda yönlendirmesi de gerekir. Nitekim 30.01.2019 günlü Resmi Gazete'de yayımlanan "Konkordato Komiserliği ve Alacaklılar Kuruluna Dair Yönetmelik" komiserlerin bu görevi ifa edebilmesi için hangi nitelikleri haiz olmaları ve hangi eğitimleri almaları gerektiğini göstermektedir.

Borçlunun iflası tercih edilebilecek son seçenek olmalıdır (Budak/Tunç Yücel, Öztek-Konkordato Şerhi, m.292, no.8). Komiserlerin şirketin iflasından önce konkordatonun başarıya ulaşmasının ne şekilde mümkün olabileceğini, borçluyla birlikte değerlendirmeleri gerekir.

Konkordatonun amacı borçların ödenmesidir. Bu işletmenin iyileştirilmesi suretiyle olabileceği gibi tasfiyesi suretiyle de olabilir. Eğer borçlunun iyileşmesi mümkün görülmüyorsa tasfiyesinin, konkordatonun amacına ulaşması bakımından iflasa göre daha iyi sonuç doğurup doğurmayacağı da değerlendirilmelidir. Zira işi ve sektörü yakından tanıyan borçlunun, şirketin varlıklarını icra ve iflas organlarının yapacağı tasfiyeden daha verimli biçimde (daha düşük maliyetle ve daha yüksek değerlerle) tasfiye edebileceği düşüncesi yaygındır.

Bir an için şirketin iyileşmek suretiyle borçlarını ödeyemeyeceği kabul edilse bile şirketin kendini tasfiye etmesi ve belirli bir makul tenzilatla alacaklıların alacaklarına kavuşabilmesi ihtimali üzerinde durulmalıdır.

Konkordato borçluyu borcundan kurtarırken alacaklıları da belirli tenzilat ve/veya vade ile alacaklarına kavuşturmak amacıyla getirilmiş bir hukuki müessesedir. Alacaklıların oyuna başvurularak borçlunun işletmesini iyileştirmesi veya iflas tasfiyesine nazaran daha iyi şartlarla tasfiye etmesine imkân tanınması gerekir.

Somut olayda istem sahibi şirketin varlıklarının rayiç toplamının 112.331.238,66-TL, kısa ve uzun vade borçlarının toplamının ise 149.278.477,70-TL olduğu saptanmıştır. Bu durumda şirketin borca batık olduğu anlaşılmaktadır. Ancak davacılar vekilince , mahkemeye tenzilat ve 36 aylık ödeme vadesinin 12 aylık vadeye çekildiği revize projesinin sunulduğu görülmüştür. Bir an için şirketin iyileşmek suretiyle borçlarını ödeyemeyeceği kabul edilse bile şirketin kendini tasfiye etmesi ve belirli bir makul tenzilatla alacaklıların alacaklarına kavuşabilmesi ihtimali ile mahkemeye sunulan revize projesi üzerinde durulmaması doğru değildir.

Her halükarda şirkete geçici mühlet verildikten sonra alacaklıların oyuna başvurulmaksızın şirketin doğrudan iflasının açılması bakımından da uygun bir yarar-zarar denetiminin yapılıp yapılmadığı karardan anlaşılamamaktadır.

Konkordato borçluyu borcundan kurtarırken alacaklıları da belirli tenzilat ve/veya vade ile alacaklarına kavuşturmak amacıyla getirilmiş bir hukuki müessesedir. Alacaklıların oyuna başvurularak borçlunun işletmesini iyileştirmesi veya iflas tasfiyesine nazaran daha iyi şartlarla tasfiye etmesine imkân tanınması gerekirken iflasın açılması doğru değildir.

İlk derece Mahkemesince, yukarıdaki hususlar değerlendirilmeksizin, konkordatonun borçlu ve alacaklılar arasındaki uzlaşma ve borçlunun faaliyetine devam etmesi suretiyle borçlunun, alacaklıların ve kamunun menfaatini gözeten amaçları dikkatten uzak tutularak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu durumda Dairemizce, konkordato isteyenler vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İcra ve İflâs Kanunu'nun 293’üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve adı geçenlere kesin konkordato mühleti verilmesine ve diğer işlemlerin yapılması için dosyanın mahkemesine gönderilmesi gerekmiştir.

Başkan Üye Üye Katip