Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2025/219 K.2025/175

Konkordatonun tasdiki talebinin yapılan yargılaması sırasında, alacaklı ... Bankası A.Ş. vekilinin 29.11.2024 tarihli ara kararına itirazının reddine dair 20.01.2025 tarihli ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 352. maddesi gereği yapılan ön inceleme sonucu;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İSTEMİN ÖZETİ

Alacaklı ... Bankası A.Ş. vekili 23.12.2024 tarihli dilekçesinde.

Mahkemenin 29.11.2024 tarihli ara kararında, istemciler vekilinin talebinin kabulü ile müvekkili Bankaya yazı yazılarak istemci şirkete ait çeklerin tahsil bedellerinin konkordato hesabına yatırılmasına ve vadesi gelmemiş çeklerin iadesinin istenmesine karar verildiğini, istemci konkordato başvurusu öncesinde müvekkili Bankaya temlik cirosu ile teslim ettiği çekler güvencesinde kredi kullanmış olup müvekkil Bankanın çeklerin meşru hamili ve maliki olduğunu, taraflar arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca istemci şirketin hesapları ve banka nezdindeki varlıklarının rehinli olduğunu,

TTK'nın 684/1 ve 818. maddeleri uyarınca iş bu çeklerden doğan bütün hakların müvekkili bankaya devrolunduğunu, müvekkili Bankaya verilen çeklerin ileri tarihli olmasının alacağın konkordato mühletinden sonra doğduğu anlamına gelmeyeceğini, Mahkemenin muhafaza tedbirleri kapsamında üçüncü kişilerin maddî hukuktan doğan haklarının kullanılmasını engelleyen herhangi bir tedbir kararı vermesinin mümkün olmadığını yargılama sonunda konkordato talebi reddedilirse, talep usulden reddedilirse veya iflas kararı verilirse bankanın çek bedellerine kavuşamayacağını ileri sürerek,

temlik cirosu ile müvekkili Bankaya teslim edilen çeklerin mahkemenin 29.11.2024 tarihli ara kararının kapsamı dışında kaldığının açıklanmasını, aksi halde 29.11.2024 tarihli ara karardan rücu edilmesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince 20.01.2025 tarihli Ara Kararla; "Talebe ilişkin olarak konkordato komiserler kurulunun mahkememize sunmuş olduğu görüş yazısında özetle;...İcra ve İflas Kanunu'nun 294/6. maddesi uyarınca, konkordato mühletinin verilmesinden önce, müstakbel bir alacağın devri sözleşmesi yapılmış ve devredilen alacak konkordato mühletinin verilmesinden sonra doğmuş ise, bu devir hükümsüz olduğunu, çekin temlik

cirosu ile devredildiği kabul edilmiş olması halinde, davacı şirketin geçici mühlet ilanından

önce davalıya ciro ettiği ve mühlet ilanından sonra muaccel olan ileri tarihli çekten kaynaklanan

devrin geçersiz olacağı, bu çözüm aynı zamanda konkordato müessesinin ruhuna uygun olduğunu, bu durumda, gerek temlik cirosu ve gerekse de temlik cirosu görünümünde gizli rehin cirosu

yoluyla bankaya devredilen çek bedellerinin davalı banka tarafından konkordato talep eden

şirket lehine komiser kurulunun kontrolünde bulunan hesaba aktarılmasının uygun olacağı belirtilmiştir.

Dosya kapsamı, konkordato komiserler kurulunun görüşü ve beyanların birlikte değerlendirilmesinde;Mahkememizin ilgili ara kararında belirtildiği gibi geçici mühlet tarihinden önce bankaya verilen ileri vadeli çeklere ilişkin devrin bu durumda geçersiz sayılması gerektiği bu durumun tüm alacaklıların yararına olduğu" gerekçesiyle, alacaklı ... Bankası A.Ş. vekilinin 29.11.2024 tarihli ara karardan rücu edilmesine karar verilmesi talebinin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı ...

Bankası A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde; itiraz dilekçesindeki açıklama ve taleplerini tekrar ederek, kambiyo senetlerine konu borcun senedin tedavüle çıktığı tarihte yani düzenleme tarihinde doğacağını, müvekkili bankaya verilen çeklerin ileri tarihli olmasının söz konusu çeklere konu alacağın konkordato mühletinden sonra doğduğu anlamına gelmeyeceğini, ileri tarihli çekin İİK'nın 294/6 kapsamında değerlendirilmesinin kambiyo hukuku anlamında mümkün olmadığını, mahkemenin muhafaza tedbirleri kapsamında, üçüncü kişilerin maddî hukuktan doğan haklarının kullanılmasını engelleyen herhangi bir tedbir kararı vermesinin mümkün olmadığını,

kararın maddi hukuka aykırı olduğunu, yargılama sonunda konkordato talebi reddedilirse, konkordato talebi usulden reddedilirse, iflas kararı verilirse müvekkili bankanın iade ettiği çek bedellerine kavuşamayacağını, çek güvencesinde kredi kullandıktan sonra konkordato şemsiyesi altında çeklerin ve bedellerinin iade istenmesinin dürüstlük kuralına aykırı ve konkordatonun reddi sebebi olduğunu, tedbir kararlarının amacının borçlunun işletmesinin bütünlüğünü korumak olduğunu, tedbirler ile kaynak yaratılamayacağını, müvekkili bankanın istemci şirkete çek sebebiyle herhangi bir borcu bulunmamakta,

dolayısıyla takasın (takas yasağının) koşullarının bulunmadığını belirterek, İlk derece Mahkemesinin çeklere ilişkin 29.11.2024 tarihli ara kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Alacaklı Banka nezdindeki istemci şirkete ait çeklerin tahsil bedellerinin konkordato hesabına yatırılmasına ve vadesi gelmemiş çeklerin istemci şirkete iadesine dair 29.11.2024 tarihli ara kararına itirazının reddine dair 20.01.2025 tarihli ara kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

HMK'nun, "İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar" başlıklı 341/(1). maddesi, "İlk Derece Mahkemelerinde verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." hükmünü,

İİK'nun 7101 Sayılı Yasa ile değişik "Geçici mühlet" başlıklı 287. maddesinin birinci ve altıncı fıkraları, " Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286. maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297. maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.

...Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz." hükmünü içermektedir.

Pozitif hukukta aynı konuyu düzenleyen birden fazla yasal düzenlemenin bulunması durumunda, hangi düzenlemenin uygulanacağı konusunda özel yasa-genel yasa ölçütü esas alındığında özel yasa hükmünün; önceki yasa-sonraki yasa ölçütü bakımından değerlendirme yapıldığında ise sonraki yasa hükmünün uygulanması gerektiği genel hukuk ilkelerindendir.

Buna göre, 6100 sayılı HMK'nun 12.01.2011 tarihinde kabul edildiği ve 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girdiği; 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin uygulanması gereken hükmünü değiştiren 7101 sayılı Yasanın ise 28.02.2018 tarihinde kabul edilerek 15.03.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, buna göre 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrasının sonraki bir düzenleme olduğu açıktır. Ayrıca 6100 sayılı HMK, hukuk davalarındaki yargılama usulünü düzenlemesi bakımından genel bir kanun iken, 7101 sayılı Yasa ile değişik 2004 sayılı İİK'nin 287. maddesinin altıncı fıkrası usule ilişkin özel bir düzenlemedir.

Bu durumda, HMK'nin 341. maddesinin (1) numaralı fıkrasının lafzı ile bağlı kalınıp buna göre yorum yapılarak, sonraki değişikliği yok saymak suretiyle adi konkordato talebi sırasında tedbire yönelik istemlerin reddine ilişkin kararlarda istinaf kanun yolunun açık olduğu sonucuna ulaşmak hukuken mümkün değildir.

Gerek özel yasa-genel yasa ilişkisi, gerekse önceki yasa-sonraki yasa ilişkisi ve gerekse kanun koyucunun amacı birlikte değerlendirilerek, konkordato istemlerinin süratle sonuçlandırılması gereği nazara alındığında, İlk Derece Mahkemesince verilen, konkordato istemi sırasındaki ihtiyati tedbirlere yönelik istemlerin reddine ilişkin kararlara karşı istinaf kanun yoluna başvurulması yasal olarak mümkün bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince de isabetli olarak kararın kesin olduğu belirtilmiş ancak HMK'nın 346/(1). maddesine uygun olarak istinaf dilekçesinin reddine karar verilmeksizin dosya Dairemize gönderilmiştir.

Buna göre Dairemizce, HMK'nın 346/(1) ve 352/(1)-b. maddeleri uyarınca, alacaklı ... Bankası A.Ş. vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmesi gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 19/02/2025

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza