Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi E.2025/868 K.2025/598

Birleşen 2024/905 E. ve 2024/906 E. sayılı davalarda davalı vekili tarafından, yukarıda belirtilen karara karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK m.) 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçildi. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra, dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Birleşen 2024/905 E. sayılı davada davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 23.02.2021 tarihli "154-400 KV'lik İletim Hatlarının Periyodik Kontrol.

Bakım-Onarım ve Arızalarının Giderilmesi Hizmeti Hizmet Alımına Ait Sözleşme- 2.Kısım-2.Bölge Müdürlüğü (Bursa)" imzalandığını, bu sözleşme kapsamında müvekkilince altı adet, toplam 1.400.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektupları verildiğini, teminat mektuplarının süresi dolacağından geçerlilik süreleri uzatılarak davalıya bildirildiğini, müvekkilince sözleşme kapsamında yüklenilen hizmet alım işinin tamamlandığını, tüm işçilerin sigorta çıkışları yapıldığını, SGK ilişiksiz belgesinin davalıya verildiğini, işyerinin davalıya teslim edildiğini,

teminat mektuplarının iadesi talebine ilişkin talebi üzerine davalı Kurumca 05.08.2024 tarihli yazı ile "kıdem tazminatlarının ödenmesi için Bölge Müdürlüğüne başvuran ...'ye kıdem tazminatlarının ödenmediği, Kurum tarafından ödenen bu bedeller için Kurumun alacaklı olduğu,

ayrıca söz konusu iş kapsamında Ankara 63. İş Mahkemesi'nin 2023/286-287-288 Esasına toplu iş sözleşmesinden kaynaklı alacakların tahsili istemli davalar açıldığı ve arabuluculuk müracaatları yapıldığı" bildirilerek teminat mektuplarının tamamını bloke ettiğinin bildirildiğini, kamudan iş alan alt işveren işçilerinin kıdem tazminatları ile toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklarının alt işveren firmalarca ödenmesi gerekmediğini, 6552 sayılı Kanun ile değişik 4734 sayılı Kanunun 62/1-e ve 4857 sayılı Kanunun 112. maddeleri uyarınca kıdem tazminatlarının idarelerce işçilere ödeneceğini,

kıdem tazminatı bedelleri ihale bedeli içinde bulunmamasına rağmen idarelerin düzenledikleri tip sözleşme ve şartname hükümleri ile bu bedeli alt işveren yüklediğini, bir kısım işçiler tarafından iş mahkemeleri nezdinde açılan davalar nedeniyle davalının işçilere ödediği bir bedelin söz konusu olmadığını, bu nedenle iç ilişkiden kaynaklanan rücu hakkının doğmadığını, davalı tarafından açılan ihalelerde toplu iş sözleşmesine ilişkin de herhangi bir öngörü, kalem veya bedel bulunmadığını, işçilerin TİS ile elde ettikleri ilave ücret ve haklara ilişkin bedeller dahil edildiğinde, ihale ve sözleşme bedelinin aşıldığını ileri sürerek,

19.02.2021 tarihli ve 670.000,00 TL bedelli, 06.04.2021 tarihli ve 100.000,00 TL bedelli, 04.02.2022 tarihli ve 150.000,00 TL bedelli, 08.08.2022 tarihli ve 120.000,00 TL bedelli, 02.02.2023 tarihli ve 210.000,00 TL bedelli ve 08.08.2023 tarihli ve 150.000,00 TL bedelli toplam 1.400.000,00 TL tutarlı kesin teminat mektuplarının öncelikle nakde çevrilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine yapılacak yargılama sonunda kesin teminat mektuplarının müvekkili firmaya iadesine veya teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne,

teminat mektuplarının paraya çevrilmesi halinde teminat mektubu bedellerinin nakde çevrilme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen 2024/906 E. sayılı davada davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 23.02.2021 tarihli "154-400 KV'lik İletim Hatlarının Periyodik Kontrol. Bakım-Onarım ve Arızalarının Giderilmesi Hizmeti Hizmet Alımına Ait Sözleşme- 3.Kısım-2.

Bölge Müdürlüğü (İzmir)" imzalandığını, altı adet ve toplam 1.065.500,00 TL tutarlı kesin teminat mektubu verildiğini, müvekkilinin teminat mektuplarının iadesi talebine karşılık davalı tarafça yazılan 27.09.2024 tarihli yazıda, "... ve ...'ın kıdem tazminatlarının Kurum tarafından ödendiği,

55. İş Mahkemesinde 2023/273-291 Esasına 19 adet toplu iş sözleşmesinden kaynaklı alacak davalarının açıldığı" belirtilerek teminat mektuplarının tamamının bloke edildiğinin bildirildiğini, 30.12.2024 tarihli yazı ile de, "İş Kanunu'nun 112 nci maddesi ve 2 nci maddeleri uyarınca emekli olan ... isimli işçinin 167.542,87 TL kıdem tazminatının ödenmesi gerektiğini, aksi halde bu bedelin tahsil edilmesi için yasal işlemlere başlanacağı"nın bildirildiğini belirterek,

birleşen 2024/905 E. sayılı dava dilekçesindeki açıklama ve iddialarını tekrar etmiş, 19.02.2021 tarihli ve 450.000,00 TL bedelli, 05.04.2021 tarihli ve 30.000,00 TL bedelli, 04.02.2022 tarihli ve 65.000,00 TL bedelli, 07.04.2022 tarihli ve 55.500,00 TL bedelli, 08.08.2022 tarihli ve 95.000,00 TL bedelli, 01.02.2023 tarihli ve 220.000,00 TL bedelli ve 07.08.2023 tarihli ve 150.000,00 TL bedelli,

toplam 1.065.500,00 TL tutarlı kesin teminat mektuplarının öncelikle nakde çevrilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yapılacak yargılama sonunda kesin teminat mektuplarının müvekkili firmaya iadesine veya teminat mektuplarının hükümsüzlüğüne, teminat mektuplarının paraya çevrilmesi halinde teminat mektubu bedellerinin nakde çevrilme tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İstinaf incelemesine konu Ara kararlar tarihinde birleşen 2024/905 E. ve 906 E. sayılı davalarda davalı vekili henüz cevap dilekçesini sunmamıştır:

İLK DERECE MAH. KARARI ÖZETİ

İlk derece Mahkemesince 30.01.2025 tarihli Ara kararlar ile; "Davacının ihtiyati tedbir isteminin davalı tarafından bloke edilen teminat mektubunun işbu davanın konusunu oluşturması nedeniyle" birleşen 2024/905 E. ve 2024/906 E. sayılı davalarda davacının ihtiyati tedbir isteminin kabulü ile dava değerlerinin %15'i oranında nakit teminat yatırıldığında veya bu miktarda kesin, koşulsuz ve süresiz banka teminat mektubu ibraz edildiğinde davalara konu teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi için ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiştir.

Birleşen 2024/905 E. ve 2024/906 E. sayılı davalarda davalı vekili tarafından ihtiyati tedbir kararlarına itiraz edilmesi üzerine İlk derece Mahkemesinin 29.04.2025 tarihli Ara Kararıyla; "Yapılan duruşmada taraf vekillerince sunulan beyanlar, dosya kapsamı ve ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkin mahkememizce yapılan değerlendirme sonucu verilen ihtiyati tedbir kararlarının içeriği nazara alındığında, itiraz eden tarafından ileri sürülen itiraz gerekçeleri yerinde görülmediği" gerekçesiyle davalı ... vekilinin ihtiyati tedbir kararlarına yaptığı itirazın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Birleşen 2024/905 E. ve 2024/906 E. sayılı davalarda davalı vekili istinaf dilekçesinde; davacı ... Firması sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğinden dolayı kesin teminatlarının iade edilmediğini, HMK'nın "İhtiyati tedbirin şartları" başlıklı 389. maddesinde, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." denildiğini, asıl ve birleşen davalarda ihtiyati tedbirin şartlarının sağlanmadığını belirterek, İlk derece Mahkemesinin 29.04.2025 tarihli Ara Kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ,

HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Birleşen davalar; teminat mektuplarının iadesi istemine ilişkin olup, teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararlarına itirazın reddine ilişkin ara kararı istinaf başvurusuna konu edilmiştir.

Birleşen davaların dayanağı olan Hizmet Alım Sözleşmelerinin "Tanımlar" başlıklı 4.1. maddesinde, "Bu sözleşmenin uygulanmasında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde (bundan sonra Genel Şartname olarak anılacaktır.) ve ihale dokümanını oluşturan diğer belgelerde yer alan tanımlar geçerlidir." hükmü düzenlenmiş olup,

4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 34. maddesinin son fıkrası, "Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz." hükmünü,

11.5. maddesi, "Her ne suretle olursa olsun, İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine tedbir konulamaz." hükmünü içermektedir.

Buna göre İlk derece Mahkemesince, yukarıda belirtilen, taraflar arasındaki sözleşmelerin hükümleri ve sözleşmenin tâbi olduğu 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu hükmü göz önünde tutularak, öncelikle birleşen davalarda davacının teminat mektuplarının nakde çevrilmesinin önlenmesi yolundaki ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmesi, bunun yapılmamış olması halinde de, birleşen davalarda davalı ... vekilinin ihtiyati tedbir kararlarına itirazlarının kabulü ile ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde yanılgılı gerekçeyle hüküm kurulması doğru olmamıştır.

Bu durumda Dairemizce, birleşen 2024/905 E. ve 2024/906 E. sayılı davalarda davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/(1)-b.2. maddesi uyarınca, İlk derece Mahkemesinin 29.04.2025 tarihli Ara Kararını düzelterek, yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

İstinaf konusu 29.04.2025 tarihli ara kararı, birleşen 2024/905 E. ve 2024/906 E. sayılı davalar yönünden verilen ihtiyati tedbir kararları ile ilgili olmasına rağmen İlk derece Mahkemesince, hüküm fıkrasında, "Asıl ve Birleşen Davada Davalı ... vekilinin" ibaresine yer verilmesi doğru olmamış, Dairemizce verilen kararda bu ibare düzeltilmiştir.

GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 25/06/2025

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza