Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi E.2023/2070 K.2025/1475

Mahkemece verilen karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. İstinaf talebinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosya okunup gereği düşünüldü:

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı ... Madencilik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile 01/03/2007 tarihinde “Bayramiç ve Karaburun Mermer - ... Projesi İşbirliği Esasları” adıyla bir sözleşme imzaladığını, Sözleşmenin 1. maddesine göre mevcut veya yeni bir şirkete ...-... grubunun % 66, davacının %34 ortak olacağını, Sözleşmenin 2. maddesine göre davacının, toplamda 4 adet ruhsatını ayni sermaye olarak koyacağını, ... ...

Grubunun ise 150.000,00 TL (YTL) nakdi sermaye koyacağını ve ...-... Grubunun tüm makine ve araçlarının da sözleşme kapsamında projenin uygulanması amacıyla proje yürütmesine devir ve teslim edileceğini; davalı ... Madencilik Kuyumculuk Metal Nakliyat Tic. Ltd, Şti. ile 08.06.2007 tarihinde "... - ... Projesi İşbirliği Esasları No:II” adıyla bir başka sözleşme imzaladığını, Sözleşmenin 1. maddesine göre, ...-...

Madencilik Şti, üzerinden faaliyetler yürütülmekte olup ...-... grubunun %66, ... %34 ortak olduğunu, davacı adına %34 hissenin ... ... üzerinde emaneten durduğunu ve talebi halinde devredileceğini, Sözleşmenin 2, maddesine göre davacının, Çanakkale Bayramiç — Alakeçi No: 20060751 (Doğaltaş - Mermer) Arama Ruhsatını, Çanakkale Bayramiç - Alakeçi No : 58542 (Doğaltaş-Mermer) İşletme Ruhsatını, ayni sermaye olarak,

İzmir Karaburun No: 8022 Ruhsatını ve yine İzmir Karaburun'dan bir başka ruhsatının satışından elde edilen 150.000,00 TL (YTL) yi nakdi sermaye olarak koyduğunu, davacının, davalılar ... ve ... ... ile 11.05.2011 tarihinde bir protokol imzaladığını, protokol gereğince, ...-... Madencilik Şti'ndeki %66'lık ... Madencilik hissesinin ... ... ve ...’a devredileceğini, ...

Madenciliğe devir bedeli ve 2010-2011 yılı masrafları toplam olarak 300 bin TL ... ... ve ... tarafından ödeneceğini, ...'in hisse dağılımının yeni kompozisyonunun ...: %35, ... ...: % 32,5, davacı: % 32,5 şeklinde olacağını, devir sonrası (Tesislerin) finansman temini ... ... ve ...’ın sorumluluğunda olacağını, yapılacak bu masrafların ortakların şirket katılım payı olarak kabul edileceğini, davacının katılım payı olarak Bayramiç Alakeçi'deki 58542 (işletme) 20060751 (arama) sayılı ruhsatların esas alınacağını, bu üç sözleşmenin de birbirlerini takip eden ve tamamlayan sözleşmeler olduğunu, davacının 01.03.2007 tarihli sözleşme gereği,

sözleşmede sayılan 4 adet ruhsatını ... Madencilik Kuyumculuk Metal Nakliyat Tic, Ltd. Şti'ne devrettiğini, davacının 08.06.2007 tarihli sözleşme gereği olarak, İzmir Karaburun ruhsatlarını da daha önce ... Madencilik Kuyumculuk Metal Nakliyat Tic. Ltd. Şti'ye devretmiş olduğundan, bu ruhsatların satışından elde edilen 150.000,00 TL (YTL)/yi doğrudan ...

Madencilik Kuyumculuk Metal Nakliyat Tic, Ltd, Şti.'nin kasasına aktarıldığını, davacının bu şekilde, bu üç sözleşmedeki edimlerinin tamamını kendi bütçesinden de harcama yaparak yerine getirdiğini, davalıların, bu üç sözleşmedeki edimlerini hiç bir biçimde yerine getirmediklerini,davacıya ... Madencilik Kuyumculuk Metal Nakliyat Tic. Ltd.

Şti.'nin hisselerini sözleşmeler gereği devretmediklerini, davalıların, devir ile davacının denetiminden çıkarılan ruhsatları takip etmeyip sürelerini uzatmadıklarını, Bayramiç Alakeçi'deki 58542 (işletme) 20060751 (arama) sayılı ruhsatların 2016 yılında düştüğünü, davacının uğradığı zararın/alacağının, davalıların edimlerim yerine getirmemeleri ve davacıyı projenin yürütülmesi konusunda engellemeleri sonucu davacının projeden beklediği ve elde edemediği gelir, satılan ruhsatlardan elde edilip Davalı ...

Madencilik Kuyumculuk Metal Nakliyat Tic.

Ltd, Şti, kasasına aktarılan meblağ ile ruhsatların düşmesinden dolayı davacının uğradığı zarar toplamından ibaret olduğunu, belirsiz alacağın bilirkişi raporu ile belirleneceğini belirterek, şimdilik 1.000,00 TL'lik kısmının, alacağın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 07/04/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini ek bilirkişi raporu doğrultusunda 771.000,00 TL’ye yükseltmiş, 621.000,00 TL'lik kısmı için 31 Aralık 2015 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte,

150.000,00 TL'lik kısmı için ruhsatların düşürüldüğü 01/11/2016 tarihinden itibaren hesaplanacak ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; alacağın zamanaşımına uğradığını, davalılardan ... ve ... ... ‘in taraf sıfatı bulunmadığını, iddia edilen maden ortaklığının kanunen geçerli olmadığını, maden haklarının maden ortaklığı adlı adi şirket türlerine sermaye olarak konulmasına ve işletilmesine Maden Kanununun izin vermediğini, konusu maden hakkının "maden ortaklığı" adlı bir tür şirkete devri olan şirket sözleşmelerinin, şekle aykırılık ve böyle bir sözleşmenin ifası mümkün olmadığı için geçersiz olduğunu, davacının, maden ruhsatını 2006 yılında devrettiğini, ruhsatname üzerindeki tüm tasarruf hakkının davalı ...

Madenciliğe geçtiğini, davacının ruhsatını devrettiği tarihten itibaren herhangi bir yetkisi ve payı bulunmadığını, ilgili ruhsatın bilahare davalı tarafından işletme ruhsatına çevrildiğini, gerekli yatırımlar ve harcamalar yapılarak maden sahasının işletmeye alındığını, 2006-2016 yılları arasındaki tüm harç ödemelerinin de yine kanun gereği davalı tarafından yapıldığını, taraflar arasında rödovans, kira, taşeron ve benzeri sözleşmeler dahi düzenlenmediğini, maliyetlerin yükselmesi,

resmi harç ödemelerinin artması sebebiyle işletmeden gerekli verim alınamayacağı anlaşıldığından Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nün 21/12/2016 tarihli oluru ile mezkur ruhsatın iptal edilmek zorunda kalındığını, davacının, kendisinin olmayan ve 14 yıl önce devretmiş olduğu bir arama ruhsatı üzerinden hak iddia etmesinin hakikate ve kanuna aykırı olduğunu, 01/03/2007 ve 08/06/2007 tarihli sözleşmelere ilişkin karşılıklı sözleşme fesih nameleri ve ibranameler bulunduğunu, davacı tarafın bunlardan bahsetmediğini ve mahkemeye sunmadığını,

ek beyan ile sunacakları 26/10/2009 tarihli satın alma ve ibraname protokolünün davacı tarafça görmezden gelindiğini, 01/03/2007 tarihli işbirliği protokolünün üzerine "İş Bu Sözleşme İptal Edilmiştir" yazısının el ile yazılmış ve davalı şirket müdürü ile davacının karşılıklı olarak imzalayarak aralarındaki sözleşmeyi feshettiklerini, davalı ...

Madencilik‘in, bahsedilen maden ruhsatlarını da devralmadığını, 08/06/2007 tarihli işbirliği sözleşmesinin üzerinden 13 yıl geçmesine rağmen bu zaman diliminde davacı tarafın herhangi bir talepte dahi bulunmadığını, müvekkili davalı ... ... uhdesindeki emanet hisselerini basiretli bir tacir gibi hareket ederek talep etme lüzumu görmediğini, 26/10/2009 tarihinde davalı ...

Madencilik ile davacının bir protokol imzalandığını, buna göre, davacı veya onun istediği şahıs veya firmaların 250.000 TL ödemeyi ... Beşler Madencilik'e yaptığı takdirde ilgili ruhsatın davacıya devredileceğini, bu şartlarda ... Madencilik ile davacının ibralaştığını, bu tarihten itibaren tüm masrafların davacıya ait olacağını, 10 aylık geçerlilik şartı konularak karşılıklı olarak tanzim edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

MAHKEME KARARI

Ankara 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin, 02/06/2023 tarih, 2020/173 E., 2023/339 K. sayılı kararı ile davalılar ... ..., ... ve ... Madencilik ... Ltd Şti hakkında açılan davanın HMK m.114/1-d, 115/1-2 maddeleri uyarınca taraf ehliyeti (pasif husumet) dava şartı nedeniyle usulden reddine, davalı ... Madencilik ... Ltd Şti hakkında açılan davanın kabulü ile davacının 771.000,00 TL toplam alacağının, 1.000,00 TL kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte, 770.000,00 TL kısmının 07/04/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, Mahkeme kararına kabul yönünden katılmakla birlikte, davalılar ... ..., ... ve ... Madencilik ...

Ltd Şti açısından, pasif husumet yönünden ret edilmiş olmasına ve kabul edilen alacağa ilişkin olarak uygulanan faizin başlangıç tarihine itiraz ettiklerini, ihtilafın sözleşmeler hukukuna göre çözümlenmesi gerektiğini, ortada açık bir kabul ve ikrar varken, Mahkemenin bu kabul ve ikrar üzerine sözleşmeler hukukunu uygulayarak davayı tüm davalılar yönünden kabul etmesi gerekirken, kabul ve ikrarı görmemesi, "sözleşmelerde noter onayı yoktur" gerekçesi ile davayı sadece üzerinde hiç bir mal varlığı olmayan davalı ...

Madencilik Kuyumculuk Metal Nakliyat Tic. Ltd.

Şti. yönünden sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre kabul etmesi, diğer davalılar yönünden pasif husumet yokluğu ile ret etmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, sözleşmeler süreci gereği davacıya yapılması gereken hisse devrinin yapılmadığını, davacının zarara uğratıldığını, alacağın 621.000,00 TL'lik kısmı için 31 Aralık 2015 tarihinden itibaren, 150.000,00 TL'lik kısmı için ruhsatların düşürüldüğü 01.11.2016 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek, kararın kaldırılmasına, davalılar ... ..., ... ve ...

Madencilik Ltd. Şti. yönünden de davanın kabulüne, faiz başlangıç tarihinin, talep doğrultusunda belirlenerek; alacağın 621.000,00 TL'lik kısmı için 31 Aralık 2015 tarihinden, 150.000,00 TL'lik kısmı için ruhsatların düşürüldüğü 01/11/2016 tarihinden itibaren ticari faiz işletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Madencilik Metal Nakliyat Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde, Mahkemenin 08/06/2007 tarihli sözleşmeyi esas alarak hüküm kurduğunu ve sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre karar tesis ettiğini, zamanaşımı olması hasebiyle davanın reddine yönelik karar verilmesi gerektiğini, 26/10/2009 tarihinde davalı ... Madencilik ile davacının bir protokol imzaladıklarını ve buna göre, davacı veya onun istediği şahıs veya firmaların 250.000 TL ödemeyi ...

Madencilik'e yaptığı takdirde ilgili ruhsatın ...'ya devredileceği, bu şartlarda ... Madencilik ile ...'nın ibralaştığını, bu tarihten itibaren tüm masrafların davacı ...'ya ait olacağı, 10 aylık geçerlilik şartı konularak karşılıklı olarak tanzim edildiğini, maden ruhsatları ...

Madencilik'e ait olduğundan davacının bu ruhsatı 250.000 TL ödeme karşılığında kendi üzerine devralabileceğinin kararlaştırıldığını, protokol sonrasında bu ruhsatların satın alınması/devredilmesi için davacının, davalılara herhangi bir ödeme yapmadığını, davacının arama ruhsatının konusunu oluşturan maden hakkını davalı ...

Madencilik ticaret şirketine sermaye olarak verdiğini iddia ettiğini, TTK 139. maddesinde belirtildiği üzere maden ruhsatnameleri gibi iktisadi değeri olan sair hakların da ticaret şirketlerine getirilebildiğini, lakin maden haklarının ticaret şirketlerine sermaye olarak getirilmesinin bir devir işlemini gerektirdiğini, maden haklarının devrinde özel devir şartı arandığını, bu hakkın şirket ana sözleşmesinde yer alması veya Maden Kanunu'nun 5. maddesi ikinci ve üçüncü fıkrasında;

maden ruhsatlarının devredilebileceği, devrin Bakanlık onayı ile gerçekleşerek durumun maden siciline şerh edilmesiyle devir muamelesinin tamam olacağının belirtildiğini, yani 2006 yılında devredilen ruhsata ilişkin sonuçların tapu müdürlüğündeki taşınmaza yapılan işlem benzeri sonuç doğurduğunu, devredildiğinde önceki malikin herhangi bir hakkı bulunmadığını, maden haklarının maden ortaklığı adlı adi şirket türlerine sermaye olarak konulmasına ve işletilmesine Maden Kanununun izin vermediğini, davacının, maden ruhsatını 2006 yılında devrettiğini ve ruhsatname üzerindeki tüm tasarruf hakkının davalı ...

Madencilik'e geçtiğini, ruhsatın bilahare davalı şirket tarafından işletme ruhsatına çevrildiğini ve gerekli yatırımlar ve harcamalar yapılarak maden sahası işletmeye alındığını, taraflar arasında rödovans, kira, taşeron ve benzeri sözleşmeler dahi düzenlenmediğini ileri sürerek, mahkeme kararının davalı aleyhine olan hususların kaldırılmasına ve davalı ... Ltd. Şti. yönünden de ‘davanın reddine’ karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Davada, davacıya davalı ... Madencilik Kuyumculuk Metal Nakliyat Tic. Ltd. Şti.'nin hisselerinin devredilmemesinden kaynaklanan tazminat talep edilmektedir.

Mahkemece, davacının, Bayramiç Alakeçi'deki 58542 (işletme) 20060751 (arama) sayılı ruhsatlarını ... Ltd. Şti.'ye devrettiği, Karaburun (2 ruhsat) karşılığı ...'den alınan 150.000 YTL’yi de ... Ltd.

Şti.'ye nakdi sermaye olarak koymak suretiyle edimini ifa ettiği, imzaların noterce tasdik edilmemesi nedeniyle sözleşmelerin geçerli olmadığı, iş bu sözleşmeler gereğince tarafların bir kısım edimlerde bulunmuş olması hâlinde, verilenlerin ancak genel hükümler çerçevesinde (sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre) iade edilebileceği, bu nedenle, 08.06.2007 tarihli sözleşmeye istinaden davacının, Karaburun (2 ruhsat) satışı karşılığı ...'den alınarak şirket kasasına aktarılan meblağ olan 150.000,00 TL ve 58542 numaralı işletme ruhsatının 31 Aralık 2015 tarihi itibari ile 621.000 TL değeri toplamı 771.000,00 TL'yi davalı ...

Ltd. Şti.'den talep edebileceği anlaşılmakla davalılar ... ..., ... ve ... Madencilik ... Ltd Şti hakkında açılan davanın taraf ehliyeti nedeniyle usulden reddine, davalı ... Madencilik ... Ltd Şti hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkemece görüşüne başvurulan mali müşavir, maden yüksek mühendisi ve nitelikli hesap bilirkişileri hükme esas alınan 26/10/2021 tarihli ek raporlarında; dosya kapsamı ve tarafların beyanları da nazara alınarak, 08.06.2007 ve 11/05/2011 tarihli sözleşmeler esas alındığında, davacının, Bayramiç Alakeçi'deki 58542 (işletme) 20060751 (arama) sayılı ruhsatlarını ... Ltd. Şti.'ye devrettiği, Karaburun (2 ruhsat) karşılığı ...'den alınan 150.000 YTL'yi de ... Ltd.

Şti.'ye nakdi sermaye olarak koyduğu/ödediği, Mahkemece işbu sözleşmelerin geçersiz olduğu ve taraflarca verilenlerin genel hükümler çerçevesinde (sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre) iade edilebileceğinin kabulü hâlinde, 08/06/2007 tarihli sözleşmeye istinaden ...'nın, Karaburun sınırları içindeki kendisine ait 2 ruhsatının satışı karşılığı ...'den alınarak şirket kasasına aktarılan 150.000,00 TL'yi davalılardan ... Mad. Kuyumc. Metal Nak.Tic.Ltd.

Şti'den talep edebileceği, 58542 numaralı işletme ruhsatının ve 20060751 numaralı ruhsatının dava tarihinde iptal edilmiş olması hususları dikkate alındığında dava tarihi olan 23/03/2020 tarihinde iadeye esas ekonomik değerlerinin olmadığı, ancak 58542 numaralı işletme ruhsatının 31 Aralık 2015 tarihi itibari ile değerinin 621.000 TL olabileceğini belirtmişlerdir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nun 355.md hükmüne göre istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Bu durumda, dosya kapsamı ve mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf sebepleri ile birlikte değerlendirildiğinde, hükme esas alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olduğu, kurulan hükümde usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı ve davalı ... Madencilik Metal Nakliyat Ticaret Limited Şirketi vekillerinin yerinde bulunmayan bütün istinaf başvurularının ayrı ayrı Esastan Reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Üye · e-imzalıdır Katip · e-imzalıdır