Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2022/860 K.2023/1910

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda, davanın reddine dair hükme karşı, süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü:

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... firmasının distribütör firması ... şirketi ile otobil sisteminin kurulup kullanılmasına ilişkin sözleşme imzalandığını, araçlarına otobil takıldığını, ... plaka sayılı araçtaki otobilin çalındığını, 29.05.2015 tarihinde (05:49 ve 06:41 saatleri arasında) çok kısa süreli aralıklarla 5 defa mazot alımı yapıldığını, sistem gereği otobilin plakaya tanımlı olduğunu ve davalı şirketin eşleştirme yapması gerektiğini, bu kontrol yapılmayarak bir saat içerisinde bin litreyi geçen mazot verildiğini, davalı şirketin kusurlu olduğunu ve ödenen 4.337,67 TL'nin zarar tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirketin haksız fiili veya kusuru bulunmadığını, müvekkili şirketin ibraz edilen otobil kartı karşılığında talep edilen miktarda akaryakıt satışını gerçekleştirdiğini, sistemde plaka kontrolü yapılarak akaryakıt ikmal edildiğini, araçta günlük akaryakıt limiti sınırlaması olmadığını, gerçek sorumluluğun ... ve ... firmalarına ait olduğunu, otobilin çalınmasına sebep olarak davacı tarafında sorumlu olduğunu, otobil sözleşmesinde müvekkiline yalnızca gerçekleşen satışların belgelerini kendi uhdesinde tutmak dışında bir yükümlülük getirilmediğini,

akaryakıt alınan aracın bağajında yaklaşık 1.000 litrelik depo olduğu müvekkili şirketin bu durumu sorduğunu, akaryakıt alanların iş makinelerinde kullanılacağını söylemesi üzerine dolum yaptığını, başkaca bir sorgulama yapma yetkisinin olmadığını, müvekkilinin zarardan hiç bir sorumluluğu olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacıya ait olan otobil kartının çalınmasında davalı şirketin kusuru bulunmadığı, davacı tarafın özen yükümlülüğüne aykırı davranarak kartın çalınmasına sebep olduğu, davalının otobil sisteminden, çalınan otobil kartının tanımlı olduğu plakayı kontrol etmediği anlaşılsa da zararın doğmasına özen yükümlülüğüne aykırı davranarak otobil kartını çaldıran davacının sebep olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece otobil sisteminin anlaşılamadığını, sistemin kartlı olmadığını, plakası tanımlı aracın deposuna takıldığını, bu sistemde sadece deposuna takılı araca akaryakıt verilebildiğini, 29.05.2015 tarihinde müvekkilinin aracında ki otobilin sökülerek başka bir araca takıldığını ve bir saat içerisinde 1.000 litre akaryakıt alındığını, otobilin plakaya tanımlı olduğunu ve davalının bu eşleştirmeyi yapmadan akaryakıt vermemesi gerektiğini, otobilin çalınarak akaryakıt alınmasının sistem sayesinde imkansız olduğunu,

sisteme kayıtlı aracın deposunun 50 litre olmasına rağmen bir saat içerinde 1.000 litre akaryakıt alındığını, ayrıca kamera kayıtlarında yüklemenin depoya değil aracın bağajına yapıldığının anlaşıldığını, mahkemece aracın plakasının kontrol edilmediği kabul edilmesine rağmen akaryakıt verilmesinden davalının sorumlu tutulmamasının hatalı olduğunu, akaryakıt verilen plaka ile sisteme kayıtlı plaka eşleşmediğinden davalının akaryakıt vermemesi gerektiğini, bu kontrol yapılmadan verilen akaryakıt sebebiyle oluşan zarardan davalının sorumlu olduğunuileri sürmüştür.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Somut olayda, davalının oluşan zarardan sorumlu olup olmadığı hususunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalının kontrol yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle oluşan maddi zararın tazmini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 49/1. maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Davacı şirketin otobil kullanım sözleşmesi kapsamında ... bayilerinde geçerli olmak üzere araçlarının depolarına dava dışı ...'in distribütör şirketi tarafından otobil takılmıştır. Söz konu otobillerin araç plakalarına tanımlı olduğu ve plaka ile eşleştirme yapılması suretiyle akaryakıt verilmesi gerektiği de sabittir. Bir başka anlatımla davalı ... bayii akaryakıt alımı sırasında akaryakıt yüklenen aracın plakasını sisteme girmesi, sistemde eşleşmenin olması halinde akaryakıtın verilmesi gerekmektedir. Davalı firmanın bu eşleştirme yükümlülüğünü yerine getirmeksizin akaryakıt vermesi halinde kusurlu davrandığının kabulü gerekir.

Somut uyuşmazlıkta, davacı firmanın ... Plaka sayılı aracına tanımlı otobilin çalındığı, söz konu hırsızlık olayı sebebiyle yürütülen soruşturma dosyasının UYAP üzerinden yapılan incelemesinde, kolluk tarafından toplanan delillerden ... Plaka sayılı bir araç ile akaryakıt alındığı, kullanılan plakanında sahte olduğu, dolumun bir saatlik bir süre içerisinde ve dolum yapılan aracın bağaj kısmına 1.000 litre civarında akaryakıt verildiği anlaşılmaktadır. Akaryakıt alınan araç ile otobilin tanımlı olduğu araç plakalarının eşleşmediği, bu durumda davalı şirketin kontrol yükümlülüğünü yerine getirmeyerek kusurlu davrandığı, TBK 49/1 gereği oluşan zarardan sorumlu olduğu sonucuna varılmakla mahkemece davanın kabulüne karar vermek gerekirken davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacının istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/09/2023

Başkan Üye Üye Katip