Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi E.2023/257 K.2024/942

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasının yapılan yargılaması sonucunda mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı davalı Ankara Valiliği tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi. Gereği görüşülüp düşünüldü.

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Ankara 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/268 Değişik İş sayılı dosyasında yapılan keşif sonucu düzenlenen tespit bilirkişi raporu ile .... Cadde üzerinde iş sahibi Ankara Valiliği'nin yüklenicisi ... San. ve Tic. A.Ş. ve ...Org. İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti iş ortaklığı tarafından tedbirsizce yapılan ... Ortaokulu ...

Ortaokulu inşaat çalışması ve diğer çalışmalar neticesinde; davalı yüklenici iş ortaklığınca fore kazık çakılması için gerçekleştirilen derin kazılar sebebiyle sol kaldırım içerisinde yer alan yeraltı kablolarının hasar gördüğü, pek çok noktada kopmuş ve parçalanmış olduğu, aydınlatma direklerinin yerinde olmadığı, koparak parçalanması sebebiyle binalara ait branşman kablolarının tespit isteyen davacı ... tarafından karşı kaldırıma deplase edilmesinin doğru bir uygulama olduğu,

nerede olduğu bilinemeyen 2 adet aydınlatma direği ile bunlara ait yeraltı besleme kablolarının yeniden tesis edilmesi gerektiği, sökülen ve hasar verilen tesislerin tekrar yapılması ve deplase edilmesi için gereken bedelin 67.055,62 TL olacağı yönünde tespitte bulunulduğunu ileri sürerek davacıya ait sökülen ve hasar verilen tesislerin tekrar yapılması ile deplase edilmesi için gereken KDV dâhil 44.298,68 TL'nin tespiti tarihi olan 18.02.2019 tarihinden itibaren T.C.

Merkez Bankası'nın avans işlemlerinde uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek ve hesaplanacak faizi ile birlikte işleyecek faizin %18 KDV'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini, Ankara 5. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2018/268 D.İş sayılı dosyasında harcamış oldukları tespit yargılama giderleri dâhil edilerek, mahkeme yargılama giderleri ile birlikte vekâlet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle, zararın doğduğu iddia edilen işin okul yapım işi olduğu, kamu hizmeti olduğunu, bu nedenle ticari nitelik taşımadığını, diğer davalıların tacir olmasının da bunu değiştirmeyeceğini, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, davalının Başkanlık ihale makamı olduğunu, işin yüklenici firmaya anahtar teslim ihale edildiğini, bütün sorumluluğun yüklenici şirkete ait olduğunu, zarar doğmuş olsa bile bu davanın, davalı idareye husumet olarak yöneltilemeyeceğini,

ihale iş ve işlemleri Başkanlık tarafından yapılarak 02/01/2018 tarihinde ... Taah. AŞ - ...Org. İnş. Tur. Gıda San. Tic. Ltd. Şti ile sözleşmeye bağlanan; ... Orta Okulu, ... ... Orta Okulu Yapım işlerinin 05/01/2018 tarihinde yer teslimi yapıldığını, 17.05.2019 tarih ve 35099 sayılı Başkanlık makamı onayı ile ..., ... İnşaat'a devrinin yapıldığını, ...

AŞ. vekili Av. ...'ın, Başkanlığa verdiği 22.10.2019 tarih ve 163745 kayıt sayılı dilekçesinde "Müvekkillerine ait varlıklara hasar verildiği, hasarlanan müvekkile ait elektrik kablolarındaki ve diğer varlıklardaki hasarın giderilmesi ile tesislerin deplase bedeli için gereken tutarın 67.055,62 TL olacağını belirterek, bu miktarın tahsilini" talep ettiğini, ilgi yazı ve ekleri 04.11.2019 tarih ve 71705 sayılı yazıların yüklenici ... Taahhüt A.Ş - ... İnş. Tic. Ltd.

Şti İş Ortaklığı'na bildirildiğini, ... AŞ. ile devir işleminden önce sözleşmenin tarafı olan ... Taahhüt A.Ş -... İnş. Tic. Ltd. Şti İş Ortaklığı arasında oluşan dava konusu zarar ile ilgili Başkanlığın bir sorumluluğu olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Taah. Yapı San. ve Tic. A.Ş.-...Org. İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti İş ortaklığı yetkilisi cevap dilekçesinde özetle, .... Cad. ve .... Cad. üzerinde iş sahibi, Ankara Valiliği'nin yüklenicisi olarak AykaTaah. Yapı ve Tic. A.Ş ve ... Rest. Ltd. Şti iş ortaklığından kaynaklı ... ... Ortaokulu - ... Ortaokulu İnş.

Çalışmaları esnasında tedbirsizce ve dikkatsizce davranıldığından bahsedildiğini, alt yüklenici olarak herhangi bir kusuru bulunmadığını, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 116. maddesinde sayılan ilk itiraz nedenlerinin tümünü tekrar ettiklerini, inşaat çalışmaları aşamasında fore kazık işlemleri aşamasında sol kaldırımın çöktüğü ve kaldırım içerisinde yer alan yeraltı kablolarının olduğunun görüldüğünü, yer altı kablolarının yüzeye çıkması ile fore kazık işlemlerine ara verilerek Ankara Valiliğine bilgi verildiğini ve Valilik yetkililerince 16.03.2018 tarihinde 73088248-754-14979 sayı ile ...

A.Ş'ye 19.04.2018 tarihinde 29180093-755.99 sayı İle Ankara Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına 24.04.2018 tarihinde 1 sayı ile Tedaş Genel Müdürlüğüne dilekçe verildiğini, dilekçelerin gereği ilgili kurumlarca yerine yetirilmediğinden Okul Yapım Onarım işlerinin durduğu ve bu zaman zarfı içerisinde ilgili kurumların yetkililerince herhangi bir işlem yapılmadığını, Valilik ile yapılan alt yüklenici sözleşmesinde de işin teslim edileceği tarihten ileri bir tarihe atması ile de açık olduğunu, ilgili kurumların işlerini zamanında yapmamasından kaynaklı sorunların ve bunlara ilişkin bedellerin taraflarına yükletilmesinin mümkün olmadığını,

inşaat yapım işleri aşamasında deplase işlemlerinin yapılmasının ilgili kurumların yükümlülüğünde olduğunu, davacının taleplerinin tamamen karşılıksız maddi menfaat temin etmek üzere dile getirildiğini, iddia edilen hususların hiçbirinin gerçeği yansıtmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonunda özetle; hüküm kurmaya ve denetime elverişli, birbirleri ile uyumlu 26/04/2022 tarihli bilirkişi kök raporu ve 06/05/2022 tarihli bilirkişi ek raporu içerikleri dikkate alınarak hüküm kurulduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 15.062,50 TL'nin tespit tarihi olan 18/02/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı Ankara Valiliği vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; cevap dilekçesindeki görev ve arabuluculuk dava şartına ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişi kök ve ek raporlarına yönelik itirazları karşılanmadan eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, her ne kadar Ankara Valiliği'nin iş sahibi olarak müteselsil sorumlu olduğu belirtilmişse de, somut olayda müvekkili açısından müteselsil sorumluluğu doğuracak bir hal bulunmadığını, müvekkili idarenin ihale makamı olduğunu, işi yükleniciye anahtar teslimi ihale edildiğini,

kabul anlamına gelmemek kaydı ile ortada bir zarar varsa bile müvekkiline sorumluluk atfedilemeyeceğini, husumet itirazları olduğunu, müvekkili idare yönünden davanın usulden reddinin gerektiğini, ortada bir zarar varsa bile zararın meydana gelmesinde davacının kendi kusuru bulunduğunu, bilirkişi raporunda faiz başlangıç tarihinin 18.02.2019 olacağı belirtilmişse de dava tarihinden önce temerrüt oluşmadığından bu tarihten itibaren faiz talep edilemeyeceğini, avans faizine karar verilemeyeceğini, fahiş birim fiyat üzerinden hesaplama yapıldığını ileri sürmüştür.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı Ankara Valiliği vekili tarafından yukarıda yazılı sebeplerle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı şirket, davalı idarenin iş sahibi, diğer davalı şirketlerin ise yüklenicisi olduğu okul yapım inşaat işi kapsamında, fore kazık çakılması için gerçekleştirilen kazı sırasında davacı şirkete ait yer altı kablolarına zarar verildiği ve aydınlatma direklerinin yerinde olmadığı iddiasıyla uğranılan zararın tazmini istemiyle eldeki davayı açmıştır.

11.2.1959 günlü ve 17/15 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının I. bendinde açıkça belirtildiği gibi, bir kamu kurumu tarafından verilen kararlar üzerine plan ve projesine göre bir yol yapılması dolayısıyla evinin duvarı yıkılan veya bodrum katını sel basan,

bir su tesisi yapılması neticesinde tarlasındaki sular çekilip ağaçları ve mahsulleri kuruyan veya tarlası ekilemez hale gelen yahut tarlasının kenarından geçen derenin kuruması yüzünden tarlası susuz kalan veya su tesisinin bozukluğu yahut bakımındaki ihmal yüzünden tarlasını sular basıp bu suların getirdiği kumlardan dolayı tarlası artık ekilemeyecek duruma düşen kimsenin uğradığı zararlar gibi zararlar idari kararın ve fiilin neticesinde meydana gelen zararlardır.

Zira bir kamu kurumunun görevlerinden olan bir işi yapmayı kararlaştırması idari bir karar olduğu gibi, bu kararı yerine getirmek üzere plan ve projeler yapıp o plan ve projeler gereğince işi görmesi de verilen kararın neticesi olan birer idari eylemdir.

O halde sözü edilen kararda örnek olarak belirtilen bu eylemlerden doğan zararların ödettirilmesi istekleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesi hükmünce bir tam yargı davasıdır ve bu davalara bakma görevi idari yargı yerine aittir.

Uyuşmazlıkta, öncelikle mahkemeye ilişkin dava şartlarından olan yargı yolunun caiz olup olmadığı hususunun incelenmesi gerekir. Yargı yolu dava şartı niteliğinde olup taraflarca ileri sürülmese bile, mahkemece re’sen göz önünde tutulmalıdır.

İstinafa konu davada istemin ileri sürülüş biçimine göre; davacı açıkça, davalı idarenin hizmet kusuruna dayanmıştır. Davalı Ankara Valiliği, kamusal kurallar çerçevesinde faaliyet göstermekte olup eylem ve işlemleri de kamusal niteliktedir ve kamu hizmeti kavramı çerçevesindedir. İlk derece mahkemesince davalı idare yönünden dava tefrik edilerek yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken işin esası incelenerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 17.12.2019 tarihli, 2017/4-1688 Esas, 2019/1374 Karar, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 07/10/2020 tarihli, 2020/2303 Esas, 2020/3245 Karar sayılı ilamları)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı Ankara Valiliği vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK’nın 353/1-a.4 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve istinafa gelenin sıfatı ve usuli kazanılmış haklar gözetilerek davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine, kaldırma nedenine göre davalı vekilinin sair istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/04/2024

Başkan e-imza Üye e-imza Üye e-imza Katip e-imza