Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/1903 K.2023/1121

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ...Sigorta AŞ vekili ile davalı ... Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacılar vekili, 12.05.2014 tarihinde davalı ... ve Tic. Ltd. Şti adına kayıtlı davalı ...'ın idaresindeki ve davalı ... Sigortaya zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı... plakalı halk otobüsü ile davalı... İnş Pet. Ltd.

Şti. adına kayıtlı ve davalı ...'nin idaresinde bulunan davalı ...Sigorta AŞ’ye zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı araca çarpması sonucunda halk otobüsünde yolcu olarak bulunan davacıların yaralandığını, kazanın meydana gelmesinde davacıların kusurunun bulunmadığını, davacı ...'in emekli olup Ankara mobilyacılar sitesinde asgari ücret ile çalıştığını, davacı ...'un ...

Sanayi Sitesinde aylık 1.800,00 TL ücretle çalıştığını, davacı ...'in ... sitesinde depo isçisi olarak aylık 1.000,00 TL ücretle çalıştığını ve her üçünün de kazada yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... için 1.000,00 TL geçici iş görmezlik ve 1.000,00 TL sürekli iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 2.000,00 TL maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminatın, ... için 500,00 TL geçici iş görmezlik tazminat ile 5.000,00 TL manevi tazminatın,

... için 250,00 TL geçici iş görmezlik ve 250,00 TL sürekli iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 500,00 TL maddi tazminat ile 10,000,00 TL manevi tazminatın; maddi tazminat talepleri yönünden sürücüler ve işletenler için olay tarihinden, sigorta şirketi için dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, manevi tazminat yönünden olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sürücüler ve işletenlerden müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesini talep etmiş,

yargılama sırasında davacı ... için iş göremezlik tazminatı talebini 102.156,05 TL olarak ıslah etmiştir.

Davalı ...Sigorta AŞ vekili, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk poliçesi ile sigortalı olduğunu, öncelikle kusur durumunun tespitini, davacıların kalıcı sakatlığı olup olmadığının belirlenmesini, davacıların kaza nedeniyle yaptıkları masraflardan sorumlulukları bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla hükmedilebilecek faizin yasal faiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun kanıtlanması gerektiğini ve kusur incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, maluliyet ve illiyet bağı konusunda Adli Tıp Kurumundan rapor alınmasını, davacının müterafik kusurunun dikkate alınmasını, davacılara SGK tarafından yapılan ödeme bulunup bulunmadığının araştırılmasını, tedavi giderlerinden sorumlulukları bulunmadığını, davalı sigorta şirketine başvuru yapılmadığından temerrüd gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... ve... Nak.San.Ltd.Şti. vekili, olayın meydana gelmesinde davalının kusuru bulunmadığını, ceza mahkemesi dosyasının getirtilmesini, tedavi giderlerinin SGK tarafından karşılanmakta olduğunu, talep edilen manevi tazminatın zenginleşmeye yol açacak nitelikte olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalılar ... ve ... Tur. Ltd. Şti vekili, davacıların maddi ve manevi tazminat taleplerini kabul etmediğini, meydana gelen trafik kazasında davalının kusuru bulunmadığını,kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın trafik kazasında yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olduğu, kazaya ilişkin Akyurt Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/428 Esas, 2015/425 Karar sayılı dosyasında davalı sürücüler ... ve ...'nin cezalandırılmasına karar verildiği ve kararın kesinleştiği, anılan dosyada alınan Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen 23.06.2015 tarihli raporda olayın meydana geliş şeklinde davalı sürücü ...'nin asli, davalı sürücü ...'ın ise tali kusurlu olduğunun belirtildiği,

davacıların maluliyeti hakkında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 01.04.2019 ve 22.10.2019 tarihli raporlarda davacı ...'in vücut çalışma gücünü % 16 oranında kaybettiği, 9 ay süre ile iş göremez halde kaldığı, 06.06.2020 tarihli raporda davacı ...'in vücut genel çalışma gücünden kaybetmediği, 2 hafta süre ile iş göremez halde kaldığı, 26.03.2019 tarihli raporda davacı ...'un vücut çalışma gücünden kaybetmediği, 2 hafta süre ile iş göremez halde kaldığının belirtildiği,

kusura ilişkin alınan 25.01.2021 tarihli raporda olayın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'nin % 70 oranında, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın % 30 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, aktüer bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak maddi tazminata karar verildiği, davacıların sosyal ve ekonomik durumları, kazanın oluş şekli, kazanın meydana gelişinde davacıların kusurunun bulunmaması, maluliyet oranları ve manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkeler gözetildiği gerekçesiyle;

maddi tazminat davası yönünden davacı ...'un davasının kısmen kabulü ile 394,80 TL geçici iş görmezlik tazminatının, davacı ...'in davasının kısmen kabulü ile 394,80 TL geçici iş görmezlik tazminatının, davacı ...'in davasının kabulü ile 8.025,04 TL geçici iş görmezlik tazminatı ile 94.131,01 TL sürekli iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 102.156,05 TL'nin davalılar ...Sigorta AŞ ile ... Sigorta yönünden dava tarihi olan 02.07.2015 tarihinden, davalılar... Nak. San. Ltd.

Şti., ... ve ....

Şti. ile ... yönünden kaza tarihi olan 12.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, manevi tazminat davası yönünden davacı ... 'un davasının kısmen kabulü ile 2.500,00 TL manevi tazminatın, davacı ...'in davasının kısmen kabulü ile 2.500,00 TL manevi tazminatın, davacı ...'in davasının kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 12.05.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar...

Nak. San.Ltd. Şti., ... ve .... Şti. ile ...'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiş, hükme karşı davalı ...Sigorta AŞ vekili ve davalı ... Sigorta Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş, davalı ...

Sigorta Şirketi vekili istinaf aşamasında ibraz ettiği 14.02.2022 tarihli dilekçe ile davacı taraf ile ekte sunulan ibraname uyarınca sulh olunduğunu, sulh gereğince davadan ve fazlaya ilişkin haklardan feragat edildiğini belirterek 17.12.2021 tarihli "Feragatname ve Temlik Anlaşması" ibraz etmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...Sigorta vekili istinaf dilekçesinde, mahkemece delillerin takdirinde hata yapıldığını ve eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplamalar fahiş olup hesaplanan tazminat tutarlarının gerçeği yansıtmadığını, dosyada hükme esas alınan maluliyetin tespitine ilişkin raporları kabul etmediklerini, sigortalı araç sürücüsünün kazada kusuru bulunmadığını, gerekçeli kararda esas alınan kusur raporunda sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranına katılmadıklarını,

hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda davacılar için hesaplanan geçici iş göremezlik tazminatından davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağını, sorumluluğun SGK’ya ait olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ...

Sigorta Şirketi vekili istinaf dilekçesinde; davalı sigorta şirketine zorunlu mali mesuliyet sigortası ile sigortalı aracın 12.05.2014 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle maddi zararların tazmini nedeniyle dava açıldığını, davalı sigorta şirketinin sigortalı aracın sürücüsünün kusuru kadar teminat sunduğunu, müteselsil sorumluluğun, hem maddi zararın hem de manevi zararın tazmininde söz konusu olduğunu, birden çok kişinin bir zarardan sorumlu olması için bu zararın tek ve aynı zarar olması gerektiğini,

dava konusu olayda kusur oranı ve kusur oranına denk düşen tazminat tutarının tespit edildiğini ve müteselsil sorumluluk hükümlerinin uygulanmasının mümkün olmadığını, sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, aksi durumda mükerrer ödemelerin önüne geçmek için bilirkişi raporlarında tespit edildiği üzere sigortalının kusuru ile sınırlı olacak şekilde tazminatın belirlenmesini, kusur raporları arasındaki çelişkinin giderilmesini talep ettiklerini, sigortalı araca atfedilen kusuru kabul etmediklerini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini,

maluliyet raporlarında kaza ile illiyet bağı bulunmayan arazların da tespit edildiğini, davacıların geçici iş göremezliğinin söz konusu olmadığını, dava konusu olayın haksız fiil niteliğinde olup ticari iş söz konusu olmadığını ve ticari faiz talebinin reddi gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunda bulunmuş, 14.02.2022 tarihli dilekçesi ile davacı taraf ile ekte sunulan ibraname ile sulh olunduğunu, sulh gereğince davacının davadan ve fazlaya ilişkin haklarından feragat ettiğini belirterek dilekçesi ekinde 17.12.2021 tarihli "Feragatname ve Temlik Anlaşması" başlıklı belge ibraz etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf sebepleri ve resen gözetilecek kamu düzenine ilişkin hususlar ile sınırlı olarak dosya içindeki bilgi ve belgeler, Mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonucunda;

Dava, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Davacılar vekili, davacıların yolcu olarak bulunduğu özel halk otobüsü ile davalı ... idaresindeki aracın çarpışması sonucunda meydana gelen kazada davacıların yaralandığını belirterek halk otobüsünün işleteni, sürücüsü, zorunlu mali sorumluluk sigortacısı ile karşı araç işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısına karşı dava açmıştır.

Bu hali ile davanın taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası olduğu anlaşılmaktadır.

Taşıma sözleşmesi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununda düzenlenmiş ise de.

28.05.2014 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/k maddesinde tüketici tanımlanmış "Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi" 3/ı maddesinde ise tüketici işlemi ise "Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem" olarak tanımlanmıştır.

Aynı Kanunun 73/1. maddesinde, tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve 6502 sayılı kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir.

HMK'nın 1. maddesinde ise görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği belirtilmiştir. Ayrıca HMK'nın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartları arasında sayılmış olup, HMK'nın 115. maddesi hükümleri gereğince dava şartlarının mevcut olup olmadığı, yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen dikkate alınması gereken hususlardandır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 30. maddesinde usul ekonomisi ilkesi düzenlenmiş, hâkimin, yargılamanın makul süre içinde ve düzenli bir biçimde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Aynı Kanun'un 57. maddesinde "ihtiyari dava arkadaşlığına" yer verilmiş, 166/4. maddesinde "davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantının varsayılacağı" hükme bağlanmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61. maddesinde ise "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde aralarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı sigorta şirketi ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan davalıya karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir.

Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı sigorta şirketi hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir.

Bu durumda davanın, davacıların yolcu olarak bulunduğu, davalı sürücü ... idaresinde bulunan davalı işleten .... Tic. Ltd. Şti.'ne ait olan özel halk otobüsü ile davalı sürücü ... idaresinde olup davalı ... İnş. Pet. Ltd.

Şti.'nin işleteni olan aracın çarpışması sonucunda yaralanmasından doğan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olması, taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması ve davacıların da tüketici vasfına sahip olması nedeniyle yolcu konumundaki davacılar ile davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesine ait olması ve uyuşmazlığın tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkemece görevsizlik kararı verilmesi gerekirken

davanın esasına girilerek karar verilmesi isabetli görülmediğinden davalı ...Sigorta AŞ vekili ile davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.