Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2021/2436 K.2022/97

....

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

.....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 16/12/2020

NUMARASI :....

DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 27/01/2022

GEREKÇELİ KARAR

YAZILMA TARİHİ : 01/02/2022

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde; 12/10/2018 tarihinde davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu, dava dışı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki .... ait zırhlı askeri araç ile seyir halinde iken sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesiyle aracın takla atıp devrilmesi sonucu davacının ağır şekilde yaralandığı, aracın davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, aracın işleteninin ......olduğunu, belirterek fazlaya dair hakları saklı olmak üzere 5.000,00 TL kalıcı iş göremezlik, 500,00 TL geçici iş göremezlik, 500,00 TL bakıcı tazminatının davalılardan kaza tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsilini, 100.000,00 TL manevi tazminatın yine kaza tarihinden itibaren ... Genel Komutanlığından tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Genel Komutanlığı vekili cevap dilekçesinde; dava açılmadan önce dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa gidilmediğini, sürücünün kusurundan idarenin sorumlu olmadığını ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı sigorta şirketi; davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Yerel mahkemece, davalı ... Genel Komutanlığı yönünden dava şartı olan zorunlu arabuluculuğa gidilmediğinden TTK 5/A HMK 114,115 maddeleri gereği dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine, davalı sigorta şirketi yönünden yetki itirazından seçtiği yetkili yeri bildirmediğinden HMK 19/2 maddesi gereği yetki itirazının dikkate alınmasına ve davalı sigorta şirketi yönünden davanın tefriki ile yeni bir esasa kaydedilmesine karar verilmiş; hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davanın ikame edilmesinden önce; davalı ... ... AŞ. yönünden Türk Ticaret Kanununun "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesi uyarınca zorunlu arabulucuğa başvurulmuşsa da; davalı ... Genel Komutanlığı yönünden kanunen zorunlu arabuluculuğa başvurma zorunluluğu bulunmadığından başvuru yapılmadığını, davanın davalı ... Genel Komutanlığı bakımından ticari dava olmadığını, davalıların ihtiyari dava arkadaşı olduğunu, davanın birlikte açılabileceğini, bu suretle davanın Ticaret Mahkemesi’nde açılmasının usul ve yasaya uygun olduğunu, dava şartlarının ihtiyari dava arkadaşları bakımından ayrı ayrı incelenerek karara bağlanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davacı vekilinin istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava; trafik kazası sonucu davacının yaralanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda, kaza tespit tutanağı uyarınca 12.10.2018 günü sürücü ... sevk ve idaresindeki ... Genel Komutanlığı’na ait zırhlı aracın seyir halinde iken takla atarak devrilmesi sonucu kazanın meydana geldiği, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün kural ihlali olduğunun belirlendiği, davacının anılan araç içinde ... .... sıfatıyla yolcu olarak bulunduğu ve kaza neticesi yaralandığı,davacı tarafça davadan önce davalı sigorta şirketi aleyhine zorunlu arabuluculuğa başvurularak dava şartının yerine getirildiği, diğer davalı ... Genel Komutanlığı’na ilişkinse zorunlu arabuluculuğa başvuru yapılmadığı anlaşılmaktadır.

19/12/2018 tarihli ... Gazete'de yayımlanan 7155 Sayılı Kanun'un 20. maddesi (yürürlük tarihi 01/01/2019) ile 6102 Sayılı TTK'ya eklenen 5/A maddesinde.

"Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." ayrıca, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na 7155 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile 18/A maddesi eklenmiş olup, 6325 sayılı HUAK'nun 18/A maddesinin 2. fıkrasında.

"Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucuk tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu düzenlemelere göre, 01.01.2019 tarihinden sonra konusu bir miktar paranın ödenmesi talebi ile açılan ticari davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurulup, anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.

TTK.nın 5/A maddesi gereğince ticari davalarda arabuluculuk dava şartı olarak düzenlendiğinden ticari dava kavramının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Ticari dava ile ilgili düzenleme TTK'nun 4. maddesinde yapılmıştır. Ayrıca bazı özel kanunlarda da ticari dava kavramına yer verilmiştir. TTK'nun 4/1 maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davalar, şarta bağlı ticari davalar olup, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması şarttır. Ancak, TTK'nın 4/1. (a)- (f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları herhangi bir şart aranmaksızın mutlak ticari dava olarak kabul edilir.

6102 Sayılı TTK'nın 4/1.f bendi ile yapılan düzenlemeye göre bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları, ticari dava olarak kabul edilir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır.

Davacı, davalı ... Genel Komutanlığı adına trafikte kayıtlı ve diğer davalı tarafından sigortalanan aracın kaza yapması neticesi davacının yaralandığını ileri sürerek, araç işleteni ve sigortacısı olan davalılardan tazminat talebinde bulunmuş olup, araç işleteni davalının sorumluluğu KTK’nın 85. maddesinden kaynaklanmaktadır. Davacı taraf ile davalı ... Genel Komutanlığı arasında ticari ilişki veya ticari iş olmadığı gibi, kamu kurumu olan bu davalı aleyhine açılan, haksız fiilin bir türü olan trafik kazasından kaynaklanan tazminat davası ticari dava niteliğinde de değildir.

Bu hale göre davacının, dava açmadan önce davalı ... Genel Komutanlığı yönünden arabulucuya başvuru yapma zorunluluğu bulunmadığından, bu davalı aleyhine açılan davanın zorunlu arabuluculuğa başvuru dava şartının yerine getirilmediği gerekçesi ile usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf taleplerinin kabulü ile HMK 353/1.a.4 maddesi gereğince kararın kaldırılmasına, mahkemece öncelikle, sigorta aleyhine açılarak iş bu dosyadan tefrik edilen dosya karara çıkmamış ise iş bu dosya ile birleştirilerek, karara çıkmışsa dosya kapsamına alınıp incelenmesi ile dava dosyasında esasa girilip tüm deliller toplanarak, oluşacak sonuca göre karar verilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.