Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/1520 K.2024/1092

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili ve davalı ... AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 06.05.2017 tarihinde, davalı sigorta şirketi tarafından ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalanan, diğer davalının işleteni olduğu ... plakalı aracın, davacı şirkete ait ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, araçta değer kaybı meydana geldiğini, değer kaybı zararının tahsili için davalılara yönelik başlatılan Ankara 7. İcra Müdürlüğünün 2018/840 esas sayılı dosyasında, davalıların itirazda bulunduğu ve takibin durdurulduğunu belirterek itirazın iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 17.755,00 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, zararının karşılandığını, davalı şirketin sigortalının kusuru oranında ve limitle sınırlı şekilde sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait aracın sigorta şirketi tarafından davacının zararının karşılandığını, kazanın meydana gelmesinde davacıya ait araç sürücüsünün tamamen kusurlu olduğunu, davacının talep ettiği değer kaybı bedelinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece yapılan yargılama sonunda; toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporlarına göre, davaya konu kazada davalıların işleteni ve sigortacısı olduğu araç sürücüsünün %100 oranında tamamen kusurlu olduğunun, davacı şirkete ait araçta meydana gelen değer kaybının 53.313,75 TL olduğunun anlaşıldığı, dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya 17.755,00 TL ödeme yapıldığı,

bu ödemenin tenzil edilmesi gerektiği, dava konusu alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne, Ankara 7. İcra Dairesinin 2018/840 esas sayılı dosyasına davalılar tarafından yapılan itirazın 35.563,75 TL asıl alacak, 780,18 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 36.343,93 TL alacak yönünden iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı ...

Müş. AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, aracın piyasa rayiç değerinin düşük belirlendiğini, bu nedenle değer kaybının da az hesaplandığını, icra inkar tazminatı taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini, davalılar lehine tek vekaleti ücreti hükmedilmesi gerekirken ayrı vekalet ücreti verildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; dava konusu aracın değer kaybı yönünden çelişkili raporlar bulunduğunu, sigorta şirketi tarafından davacıya yapılan ödemenin belirlenen değer kaybından güncellenmiş hali ile tenzil edilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde davalıya ait araç sürücüsünün tam kusurlu kabul edilmesinin hatalı olduğunu, aracın değer kaybının belirlenme şeklinin eksik olduğunu, bir çok faktörün dikkate alınmadığını, fahiş bedel belirlendiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen gözetilerek inceleme yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı ... Sigorta AŞ tarafından ihtiyari mali sorumluluk sigortası ile sigortalanan, diğer davalının işleteni olduğu aracın, davacı şirkete ait araca çarparak hasarlanmasına neden olduğunu, araçta değer kaybı meydana geldiğini, değer kaybının tazmini için davalılara yönelik başlattıkları icra takibine davalıların itiraz ettiğini belirterek itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının belirlenmesi yönünden hükme esas alınan 29.04.2019 tarihli, makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen raporda, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında belirtilen formül uygulanarak araçta meydana gelen değer kaybının 53.313,75 TL olduğu belirlenmiş ise de, olay tarihinde yürürlükte olan 2918 sayılı Karayolları Trafik kanunun 90. Maddesinde “Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.

Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanun ve genel şartlarda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11.01.2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.” Şeklindeki düzenleme Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihinde 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresi Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması nedeniyle bu rapor hükme esas alınarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davalı taraf davacının gerçek zararını gidermekle yükümlü olup gerçek zararın usulüne uygun olarak tespit edilmesi gerekir. Yargıtay uygulamalarına göre; kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, önceye ait hasarları, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği gibi hususlar ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın onarımının ekonomik olup olmadığı, aracın olay tarihindeki ikinci el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki ikinci el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının belirlenmesi gerekir.

Bu durumda mahkemece, davacıya ait aracın daha önce kazaya karışmış olup olmadığının Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden sorularak, karıştığı kazalara ait hasar dosyaları getirilip Yargıtayca benimsenen ilkelere uygun şekilde değer kaybının belirlenmesi için Karayolları Genel Müdürlüğünden emekli makine mühendisi bilirkişilerden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yerleşik Yargıtay uygulamalarına uygun olmayan bilirkişi raporu hükme esas alınarak karar verilmesi doğru değildir.

Kabule göre de, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3/2 maddesinde yer alan, “müteselsil sorumluluk da dahil olmak üzere, birden fazla davalı aleyhine açılan davanın reddinde, ret sebebi ortak olan davalılar vekili lehine tek, ret sebebi ayrı olan davalılar vekili lehine ise her ret sebebi için ayrı ayrı avukatlık ücretine hükmolunur.” düzenlemesi gereğince davanın kısmen reddi nedeniyle red sebepleri ortak olan davalılar lehine tek vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken davalılar için ayrı ayrı vekalet ücreti takdir edilmesi isabetli olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin ve davalı ... AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın yeniden görülüp sonucuna göre karar verilmesi için ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın kaldırılma sebebine göre davalı vekilinin sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir.