Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/220 K.2024/375

Mahalli mahkemesince verilen karara karşı davalı...Sigorta AŞ vekili tarafından süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 30.06.2012 tarihinde davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu otobüsün, trenle çarpışması sonucu meydana gelen kazada, trende teşkil memuru olarak görev yapan davacının yaralandığını, sağ ayağının kesildiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacının kaza tarihinden itibaren protez uygulanması sebebi ile yapmış olduğu toplam 17.131,75 TL protez tedavi giderinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte,

davacının yaşam süresi boyunca her 5 yılda bir rutin olarak ileride değişecek banyo protezi de dahil olmak üzere tüm protez bedellerinin tazmini için şimdilik 1.000 TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 17.06.2021 tarihli dilekçesiyle HMK.m.180 uyarınca davayı tamamen ıslah ettiklerini belirterek ileride değişecek protez bedellerine yönelik talebi için açtığı davayı belirsiz alacak davasına dönüştürdüğünü beyan etmiş,

davacının kaza tarihinden itibaren protez uygulaması sebebi ile yapmış olduğu toplam 17.131,75 TL protez tedavi giderinin ödeme tarihlerinden (600,00 TL'si için 25.01.2013, 4.750,00 TL'si için 10.05.2014, 6.000,00 TL'si için 04.06.2016 ve 5.781,75 TL'si için 14.05.2018) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar...Sigorta AŞ, ... Taşımacılık İnş. Tic. Ltd.

Şti ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacının yaşam süresi boyunca, her 5 yılda bir rutin olarak ileride değişecek banyo protezi de dahil olmak üzere tüm protez bedellerinin tazmini için toplam 140.002,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılar...Sigorta AŞ, ... Taşımacılık İnş. Tic. Ltd. Şti ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı...Sigorta AŞ vekili, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın ZMSS trafik poliçesi ile şirketleri nezdinde sigortalı olduğunu, davacı tarafın başvurusu üzerine hasar dosyası açıldığını, taleplerin teminat dışında kaldığından reddedildiğini, tedavi giderlerinin tamamından SGK'nın sorumlu olduğunu, davalı şirketin tedavi giderlerinden sorumluluğu bulunmadığını, tedavi, protez ve benzeri maddi tazminat taleplerini kabul etmediklerini, ayrıca maddi tazminat taleplerinin, her halde, iki yılda zamanaşımına uğradığını, hukuki olarak sorumluluklarının sigortalının kusuru oranı ile sınırlı olduğunu, öncelikle keşif yapılması ve uzman makine mühendisi bilirkişilerden kusur raporu alınması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, davacı tarafından aleyhine protez masrafının talep edildiğini, borcu bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...…Ltd. Şti. vekili, davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece toplanan delillere göre, davacının mahkemenin 2013/491 esas sayılı dosyasında davalılar ... Sigorta AŞ, ... ve ... Taşımacılık... Ltd.

Şti. aleyhine 16.07.2013 tarihinde maddi ve manevi tazminat davası açtığı, bu davanın yapılan yargılaması sonucunda davacının davasının kısmen kabulüne karar verildiği, karar verilen dosyada ATK Trafik İhtisas Dairesinin 26.06.2015 tarihli kusur raporuna göre, davalı sürücü ...'ün tam kusurlu olduğunun teşkil memuru olan davacıya kusur yüklenmesinin mümkün olmadığının bildirildiği, ATK 3. İhtisas Dairesinin raporunda da davacının %53 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiği, iyileşme süresinin ise 9 aya kadar uzayabileceğinin belirtildiği, bu raporlar dikkate alınarak hesap bilirkişisi tarafından rapor hazırlandığı,

bu davada ise davacının protez tedavi gideri ve yaşam süresi boyunca her 5 yılda bir değiştirilecek olan banyo protez bedelinin talep edildiği, kusur yönünden yapılan değerlendirmede mahkemenin 2013/491 esas sayılı dosyasında tarafların kusuruna yönelik raporun düzenlendiği ve davacının kusursuz olduğunun bildirildiği, raporun ceza dosyasında alınan rapor ve kaza tespit tutanağındaki görüşlerle uyumlu olduğu, bu nedenle hükme esas alınabileceği, maluliyet yönünden ise, mahkemenin 2013/491 esas sayılı dosyasında rapor düzenlendiği ve raporda davacının maluliyete uğradığının tespit edildiği,

kusur ve maluliyetle ilgili değerlendirmeler yapıldıktan sonra ve sigorta poliçesi de incelenerek, davacının sağlık giderlerinin davalı taraflarca karşılanıp karşılanmaması gerektiğinin incelenmesinin gerektiği, bu hususta haksız eylem veya kaza sonucu yaralanan kişinin tümüyle iyileşip eski sağlığına kavuşuncaya kadar yaptığı ve ilerde yapacağı tüm masraflarını isteyebileceği ve bu talebe tedavi giderleri yani iyileşme giderleri denildiği, TBK'nın 54. maddesinde açık bir şekilde bütün masrafların istenilebileceğinin bildirildiği,

Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre masraflar kapsamına zarar görenin beden bütünlüğünün eski haline getirmeye yani iyileşmeyi sağlamaya veya hastalık veya sakatlığın artmasına yönelik harcamak durumunda olduğu ve ileride harcaması olası bütün masrafların girdiği, yine Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre tedavi ve iyileşme için yapılan masrafların dışında kişinin iyileşmesi için ileride yapılması zorunlu tedaviler ve henüz yapılmayan ameliyat masrafları, yaşam boyu kullanılacak ilaçlar, protez ve benzeri aygıtlar için yapılacak masraflar "gerçekleşmiş zarar" olarak nitelendirildiği,

uzman bilirkişi aracılığıyla bütün bunların hesaplatılıp hüküm altına alınmasıgerektiği, harcama yapılmadan da tedavi gideri istenebileceği, bu hususta dosyanın bilirkişilere tevdi edildiği ve bilirkişiler tarafından raporların hazırlandığı, davacı tarafça yapılan protez bedelleri ve protez bedel farkı zararının ve banyo protez bedel farkının tespit edildiği, yerleşik Yargıtay kararları gereği bu zararlardan davalı sigorta şirketi yönünden sigorta poliçesi gereği, davalı gerçek kişi yönünden haksız fiil hükümleri gereği, davalı ......Ltd.

Şti yönünden ise işleten olarak sorumlu olduğu, bilirkişiler tarafından belirlenen bedelin sigorta poliçesindeki miktardan az olduğu, ayrıca raporların ortalama protez bedelleri konusunda araştırma yapılarak tespit edildiğinden hükme esas alındıkları belirtilerek davacının davasının kabulü ile, davacı tarafça yapılmış olan protez bedeli 17.131,75 TL'nin ödeme tarihinden itibaren (600 TL'si için 25.01.2013, 4.750,00 TL için 10.05.2014, 6.000 TL'si için 04.06.2016 ve 5.781,75 TL'si için 14.05.2018) işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,

davacının yaşamı boyunca kullanacağı protez bedeli olan 140.002,00 TL'nin dava tarihi olan 17.06.2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davalı...Sigorta AŞ vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı...Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde, 25.11.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı kanunun 59. Maddesiyle değişik 2918 sayılı kanunun 98. Maddesiyle. "Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmi ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır.

Trafik kazalarına sağlık teminatı sağlayan zorunlu sigortalarda; sigorta şirketlerince yazılan primlerin ve Güvence Hesabınca tahsil edilen katkı paylarının %15'ini aşmamak üzere, münhasıran bu teminatın karşılığı olarak Hazine Müsteşarlığınca sigortacılık ilkeleri çerçevesinde maktu veya nispi olarak belirlenen tutarın tamamı sigorta şirketleri ve 03.06.2007 tarihli 5684 sayılı Sigortacılık Kanununun 14. Maddesinde düzenlenen durumlar için Güvence Hesabı tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna aktarılır.

Söz konusu tutar, ilgili sigorta şirketleri için sigortacılık ilkelerine göre ayrı ayrı belirlenebilir.

Aktarım ile sigorta şirketlerinin ve Güvence Hesabının bu teminat kapsamındaki yükümlülükleri sona erer..." şeklinde değiştirildiğini, tedavi giderlerinin SGK tarafından karşılanacağının belirtildiğini, davalı şirketin tedavi giderlerinden sorumluluğunun bulunmadığını, tedavi, protez ve benzeri maddi tazminat taleplerini kabul etmediklerini, şirketleri nezdinde tedavi gideri için prim bulunmadığını, primlerin tamamının SGK'ya aktarıldığını, SGK'nın yasal hasım olduğunu, kaza tarihi ile dava tarihi arasında 2 yıl geçtiği için talebin zamanaşımına uğradığını, davanın reddinin gerektiğini,

sorumlu oldukları miktarın sigortalı araç sürücüsünün kaza sırasındaki kusur oranı ile sınırlı olduğunu, keşif yapılarak uzman makine mühendisi bilirkişilerden kusur raporu alınmasını, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 63. Maddesi gereğince talep olunan protez, muayene ve diğer tedavi giderlerinin SGK tarafından karşılanması gereken taleplerden olup, davacının taleplerinin SGK’nın sorumluluğunda olduğunu, davacı tarafın sarf ettiği her gideri talep etme hakkının bulunmadığını, sarfiyatın makul olması gerektiğini, davacının proteze harcadığını iddia ettiği tutarların denetlenmesini,

makul muadili üzerinden hesaplama yapılmasını, fatura tarihinden avans faiz talep edildiğini, şirkete usulüne uygun başvurudan sonraki 9. iş gününden itibaren yasal faiz talep edilebileceğini, ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE;

Davalı...Sigorta AŞ vekilinin HMK’nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda;

Dava trafik kazasında yaralanmadan kaynaklanan protez bedeli istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalıların sürücüsü, işleteni ve zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu otobüsün, trenle çarpışması sonucu meydana gelen kazada, trende teşkil memuru olarak görev yapan davacının yaralandığını, sağ ayağının kesildiğini belirterek ödediği protez bedelinin SGK tarafından karşılanmayan fark bedelini ve ileride yaşam boyunca ödeyeceği protez bedelinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davalı...Sigorta AŞ vekili, kusur durumu için keşif yapılarak uzman bilirkişiden rapor alınmasını talep etmiştir.

Kazadan sonra düzenlenen 30.06.2012 tarihli kaza tespit tutanağında, İnönü ilçesinden Eskişehir ili istikametine seyir halinde bulunan ... plakalı otobüs sürücüsü ...’in Çukurhisar girişinde bulunan kontrolsüz demiryolu geçidinden geçtiği esnada ... isimli makinistin kullandığı 14301 numaralı 11 vagonlu yük treni ile hemzemin geçit üzerinde tren vagon kısmının otobüsün sağ yan kapı kısmından çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, sürücü ...’in 2918 sayılı kanunun m.76 kural ihlali olduğu, makinist ...’in kural ihlalinin bulunmadığı belirtilmiştir.

Eskişehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2012/780 esas 2013/349 karar sayılı dosyasında yapılan yargılamada sanık ...’in tam kusurlu olduğu kabul edilerek TCK’nın 89/1, 89/3, 62 maddeleri uyarınca neticeten adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş, verilen karar Yargıtay 12 Ceza Dairesinin onama kararı ile kesinleşmiştir.

Eskişehir 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/491 esas 2016/396 karar sayılı dosyasında davacının, davacının eşinin ve çocuklarının aynı davalılara karşı açtığı maddi ve manevi tazminat davasında ATK’dan alınan 26.06.2015 tarihli kusur raporunda otobüs sürücüsü davalı ...’in %100 oranında kusurlu, makinist ... ve teşkil memuru ...'nun kusursuz olduğu belirlenmiştir.

Kaza tespit tutanağı, kesinleşen ceza dosyası, olayın oluş şekli ile uyumlu kusur durumunun mahkemece hükme esas alınmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı sigorta şirketi davacının protez bedellerinden SGK'nın sorumlu olduğunu ileri sürmüş ise de; 2918 sayılı KTK’nın 98. maddesi 25.02.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6111 sayılı bazı alacakların yeniden yapılandırılması ile Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ve Diğer Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde değişiklik yapılması hakkındaki Kanun'un 59. maddesi ile değiştirilerek "Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır..." düzenlemesi yapılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1. maddesinde, sigortacının poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir.

Karayolları Trafik Kanunu’na göre Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası yaptırmak zorunludur.

Sigorta şirketi, motorlu aracın işletilmesinden kaynaklanan kaza nedeniyle zarar görenlerin tedavisi için ödenen giderleri zorunlu olarak teminat altına alır. Sigorta şirketinin, poliçe primini ödeyen işleten ile sorumluluğunu üstlendiği sürücünün yasadan ve sözleşmeden doğan bu yükümlülüğü, 6111 sayılı yasa ile getirilen düzenleme ile sona erdirilmiş, 6111 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 25.02.2011 tarihinden itibaren 2918 sayılı Yasa'nın 98. maddesinde belirtilen tedavi giderleri yönünden sorumluluk Sosyal Güvenlik Kurumu'na geçmiş bulunmaktadır. Buna karşın bu madde kapsamında olmayan tedavi giderlerinden ve belgesiz tedavi giderlerinden Sosyal Güvenlik Kurumu sorumlu olmayıp, sigorta şirketinin, işleten ve sürücünün sorumlulukları devam etmektedir.

Somut olayda davacı vekilinin dava tarihine kadar ödemesi gerçekleştirilmiş protez bedelinden SGK tarafından karşılanmayan fark bedelinden ve ileriye yönelik protez bedeli talebi 2918 sayılı yasanın 98. maddesinde belirtilen sağlık hizmet bedeli ve tedavi giderlerinden olmadığından SGK sorumluğunda olmayıp işleten, sürücü ve trafik sigorta şirketinin sorumluluğu devam ettiğinden davalı sigorta şirketinin protez giderlerinden sorumlu tutulmasında, medikal klinik uzmanı ve ortopedi ve travmatoloji uzmanı bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 31.03.2021 tarihli ek bilirkişi heyet raporunun hükme esas alınmasında ve fatura ödeme tarihlerinden itibaren avans faiz işletilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Davalı...Sigorta AŞ vekili, davanın zamanaşımına uğradığını ileri sürmüş olmakla; 2918 Sayılı KTK'nın 109/1 maddesinde; motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak 10 yıl zamanaşımı süresi öngörülmüştür. Bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir. Maddenin 2. fıkrasında "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğarsa" ifadesi ile kanun koyucu taraf ayrımı yapmaksızın (davacı, davalı veya dava dışı 3.kişi) yapmış olduğu fiil cezayı gerektiriyor ise uzamış ceza zamanaşımı uygulanacağı ifade edilmiştir.

Somut olayda, dava konusu trafik kazasının 30.06.2012 tarihinde meydana geldiği, kaza sonucu davacının yaralandığı, kaza tespit tutanağına ve ceza mahkemesi dosyasına göre kazanın yaralamalı trafik kazası olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından, dava dilekçesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak kısmi dava açıldığı, HMK'nın 109.

Maddesi gereğince açılan kısmi davada zamanaşımının sadece talep edilen miktar yönünden kesileceği, talep edilmeyen tazminat yönünden zamanaşımının işlemeye devam edeceği, yaralanma nedeniyle oluşan zarar için açılacak davada uygulanması gereken zamanaşımı süresinin, kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 Sayılı TCK'nın 89/4. ve 66/1-e maddelerine göre 8 yıl olduğu, davacı vekili tarafından 30.06.2012 tarihinde gerçekleşen kaza nedeniyle 09.10.2018 tarihinde dava açıldığı,

21.06.2021 tarihinde davacı vekili tarafından ıslah dilekçesi sunularak davanın kısmi davadan belirsiz alacak davasına dönüştürüldüğü belirtilerek dava değerinin ıslah edildiği, davalı...Sigorta AŞ tarafından ıslah dilekçesine karşı süresinde zamanaşımı itirazında bulunulduğu ve ıslah dilekçesi tarihi itibariyle 8 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, ıslah yoluyla kısmi davanın belirsiz alacak davasına dönüştürülmesi mümkün olmadığı gibi ıslah dilekçesinin de süresinden sonra verilmiş olması nedeniyle davalı...Sigorta AŞ vekilinin ıslah dilekçesi yönünden zamanaşımı itirazına yönelik istinaf sebebi yerinde görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle davalı...Sigorta AŞ vekilinin ıslah dilekçesi yönünden zamanaşımı itirazına yönelik istinaf isteminin kabulü ile, davacının yaşamı boyunca kullanacağı protez bedeli olan 1000,00TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmek üzere ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalılar ... ve ...…Ltd. Şti tarafından istinaf yoluna başvurulmadığından, onlar yönünden kararın kesinleştiği gözetilerek ve kesinleşen yönler korunarak HMK’nın 353/1.b.2. maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.

II-İSTİNAF BAŞVURUSU NEDENİYLE YAPILAN HARÇ VE MASRAFLAR YÖNÜNDEN

1- Davalı...Sigorta AŞ vekili tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının istek halinde iadesine, 2-İstinaf başvurusu nedeniyle davalı tarafından yapılan 94,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, 3-Başvuran tarafça yatırılan delil ve gider avansından kullanılmayan kısmın HMK’nın 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde yatırana iadesine, 4-Karar tebliği, harç mahsup, iade ve tahsil işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK’nın 362/1.a maddesi gereğince miktar itibariyle KESİN olmak üzere 15.03.2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.

Başkan Üye Üye Katip

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümleri gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır.