Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi E.2022/2256 K.2024/1401

İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili, 03.04.2021 tarihinde davalıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ...’nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araçla alkollü olması nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybederek davacıya ait park halindeki ... plakalı araca çarpması sonucu davacının aracının savrularak direğe çarptığını ve pert olduğunu, davalıya davadan önce yapılan başvuru üzerine 31.05.2021 tarihinde 21.000 TL ödeme yapılmış ise de ödemenin yetersiz olduğunu belirterek ibranamenin iptali ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 50 TL maddi tazminat,

50 TL bakiye rayiç bedel alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; açıklama dilekçesi ile 50 TL maddi tazminat talebinin otopark ücretine ilişkin olduğunu açıklamış, 13.05.2022 tarihli ıslah dilekçesi de 50,00 TL’lik hasar bedelini 17.500,00‘ye yükselterek, 50 TL’nin kaza tarihinden ,bakiyesinin ıslah tarihinden avans faiziyle tahsilini istemiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili, talebin açıklanması gerektiğini, kazaya karışan ... plakalı aracın 05.06.2020 -05.06.2021 tarihleri arasında 41.000 TL limitle davalı şirkete zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, davacının davadan önceki başvurusu üzerine araç bedelinin 55.000 TL sovtaj bedelinin 34.000 TL olduğu belirlenerek 21.000 TL ödeme yapılarak ibraname düzenlendiğinden davanın TBK’nın 132. maddesi gereğince reddi gerektiğini avans faiz istenemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece.

03.04.2021 tarihinde, davacının maliki olduğu ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketince sigortalı olan dava dışı ...'nun sürücüsü ve maliki olduğu ... plakalı araç arasında trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı aracın, 06.06.2020 - 06.06.2021 tarih aralığında davalı sigorta şirketine Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olduğu, maddi zararlar kapsamında araç başına poliçe teminat limitinin 41.000,00TL (kaza tarihinde 43.000,00TL) olduğu, davacının davadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu,

başvuru üzerine tarafların davacının aracında oluşan hasarın tamirinin ekonomik olmaması sebebiyle araca pert total işlemi uygulanmasına karar verildiği, aracın rayiç değeri olarak 55.000,00TL yönünden tarafların 27.05.2021 tarihli mutabakatnameyi düzenlediği, mutabakatnamenin davacı tarafça imzalanmış olduğu, daha sonra taraflar arasında 31.05.2021 tarihli ibranamenin düzenlendiği, aracın rayiç bedeli olan 55.000,00TL'den sovtaj bedeli olan 34.000,00TL'nin çıkarılması ile 21.000,00TL bedelin davacı tarafça tahsil edildiği ve sigorta şirketinin ibra edildiği,

gerek mutabakatnamenin gerekse ibranamenin fazlaya ilişkin haklar yönünden ihtirazi kayıt konulmaksızın davacı tarafça imzalanmış olduğu hususlarının dosya kapsamından tespit edildiği, davacının, dava dilekçesinde talebinin dayanağını Karayolları Trafik Kanunu olarak belirtmiş, somut olaya ilişkin uygulanacak kanun maddesinin 111.

Madde olacağı belirlenmiş olup 2918 sayılı KTK'nın hem işletenleri, hem de onların hukuki sorumluluğunu üzerine alan zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bağlayan emredici nitelikteki 111. maddesinin 1. fıkrasında "Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersiz olduğu" 2. fıkrasında ise "Tazminat miktarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir" hükmüne yer verildiği, madde de ibranamenin iptali için zarar görene yetersizlik, zarar verene de fahişlik iddiası ile iptal hakkı tanınarak,

iptal sebebi olarak da objektif bir unsur olarak bu yetersizliğin veya fahişliğin açıkça belli olması halinin kabul edildiği, bu durumdan anlaşılacağı gibi, maddede aşırı yararlanmayı düzenleyen TBK'nın 28. maddesinde öngörülen zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmış olması gibi hallerin aranmadığı diğer bir deyişle sübjektif unsurlara yer verilmediği, TBK’de öngörülen aşırı yararlanmanın şartları aranmaksızın sadece açıkça yetersizlik veya fahişlik objektif unsurunun yeterli olacağı, ayrıca, davacı tarafından dava dilekçesinde TBK'nın 28. maddesine de dayanılmadığı,

davacı tarafından, dava dilekçesinde TBK'nın 28. maddesine de dayanılmadığı gibi mutabakatname gereği yapılan 21.000,00TL'lik ödeme kabul edilirken davacı tarafından fazlaya ilişkin haklar yönünden herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmediği, açıkça yetersizlik veya fahişlik objektif unsurunun bulunmadığı,

bu doğrultuda davacı tarafça kabul edilen rayiç bedele göre bakiye zararını talep edemeyeceği sonuç ve kanaatine varılmakla davacının bakiye rayiç bedeli talebinin reddine, otopark ücreti talebinin ise, dosya kapsamında bu talebini ispata yarar delil sunulmadığından bu talebinin de reddine karar verilmesi gerektiğinden davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru yapılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, 03.04.2021 tarihinde davacının aracına ...

Sigorta A.Ş. tarafından 100000037237758 poliçe numaralı ZMMS ile sigortalanmış ... plakalı aracın çarparak zarar verdiğini, davacının aracı park halindeyken kaza gerçekleşmiş olduğundan kazada bir kusuru bulunmadığını, aracının pert olduğunu, davalı tarafından davacı aracına 55.000,00 TL rayiç bedel biçilerek bu bedel üzerinden mutabakatname ve ibraname imzalatıldığını, kaza tarihinde maddi değerinin çok daha yüksek olduğunu, bu sebeple imzalanan ibraname ve mutabakatnamenin mahkemece Karayolları Trafik Kanununun 111.

Maddesi gereğince iptaline karar verilmesini talep ve dava ettiklerini, davalı tarafından aracın sovtaj bedeli olan 34.000,00 TL düşerek davacıya 21.000 TL ödeme yapmış ise de yapılan ödemenin Karayolları Trafik Kanununun 111.

Maddesi gereğince yetersiz olduğu iddiası ile açılan davada alınan bilirkişi raporuna göre aracının gerçek değerinin 72.500,00 TL olduğu, davacının talep edebileceği tazminat miktarının 17.500,00 TL olduğu tespit edilmiş olmakla davalının davacıya 17.500,00 TL daha ödeme yapması gerektiğini, bilirkişi raporuna göre Karayolları Trafik Kanununun 111.

Maddesi gereğince davalı yanca davadan önce yapılan ödemenin yetersiz olduğu iddiasının da kanıtlandığını, yetersizlik iddiası kanıtlamış olmasına rağmen mahkemece davanın reddine karar verilmiş olmasının hukuka aykırı olduğunu, mahkemenin mutabakatname ve ibraname imzalanırken davacının ihtirazi kayıt koymadan ödemeyi kabul ettiğinden bahisle bakiye zararını talep edemeyeceği yönündeki gerekçesinin hukuka aykırı olup KTK‘nın 111.

Maddesinin davacıya verdiği iptal hakkının elinden alındığını, Yasanın kendisi bile iptal hakkını kullanmak için ihtirazi kayıt koyma şartını öne sürmezken mahkemece böyle bir şart öne sürülmesinin yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf isteminin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına davanın kabulüne karar verilmesi istemiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE İstinaf talebinde bulunan davacı vekilinin HMK’nın 355 maddesi gereğince istinaf sebepleri doğrultusunda, dosya içerisindeki bilgi ve belgeler, mahkeme kararının gerekçesi, dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesi ile yapılan inceleme sonunda; Dava, trafik kazasından kaynaklanan bakiye hasar bedeli istemine ilişkindir.

Davacı vekili 03.04.2021 tarihinde davalıya zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı aracın davacıya ait park halindeki araca çarpması sonucu davacının pert olan aracı için davalı tarafından davadan önce yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek bakiye hasar bedelinin tahsilini talep etmiş, mahkemece davacı tarafından, dava dilekçesinde TBK'nın 28. maddesine dayanılmadığı gibi mutabakatname gereği yapılan 21.000,00TL'lik ödeme kabul edilirken davacı tarafından fazlaya ilişkin haklar yönünden herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmediği, açıkça yetersizlik veya fahişlik objektif unsurunun bulunmadığı,

bu doğrultuda davacı tarafça kabul edilen rayiç bedele göre bakiye zararını talep edemeyeceğinden davacının bakiye rayiç bedeli talebinin reddine, otopark ücreti talebinin ise, dosya kapsamında bu talebini ispata yarar delil sunulmadığından bu talebinin de reddine dair verilen karara karşı davacı vekili 2918 Sayalı KTK’nın 111. maddesinin hatalı uygulandığına yönelik sebeplerle istinaf talebinde bulunmuştur.

2918 sayılı KTK’nın 111. maddesinde, “Bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmalar geçersizdir. Tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir.” düzenlemesi yapılmıştır. Yasanın bu hükmünden yararlanmak için ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren 2 yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklaması da yeterlidir.

Dosya içeriğinden davacının aracının hasarlanmasına neden olan kazanın 03.04.2021 tarihinde meydana geldiği, davacı tarafından zararının karşılanması için kazaya neden olduğu belirtilen aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalıya yapılan başvuru üzerine sigorta şirketi tarafından hasar dosyası açıldığı 27.05.2021 tarihli mutabakatname gereğince 31.05.2021 tarihli ibraname ile 21.000 TL hasar ödemesi yapıldığı eldeki davanın ise 2918 Sayılı KTK’nın 111 maddesinde öngörülen iki yıllık süre içinde 11.10.2021 tarihinde açıldığı anlaşıldığından toplanan delillere göre ödemenin zararı karşılayıp karşılamadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken hatalı gerekçe ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetli görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne HMK'nın 353/1-a-6.maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine kaldırma sebebine göre sair istinaf sebeplerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.